<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="N14n0006"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition), Electronic version, No. 6 相应部经典(第12卷-第21卷)</title> <title xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）数位版, No. 6 相应部经典(第12卷-第21卷)</title> <author>雲庵译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>NanChuan</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>10卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">N</idno>.<idno type="vol">14</idno>.<idno type="no">6</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">相应部经典(第12卷-第21卷)</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">OCR by CBETA, Text as provided by Ven. Zhiguang, Text as provided by Ven. Xiangyin</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA OCR，智光法师提供，祥因法师提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【南传】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-08-27"> <name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="12"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0001a" n="0001a"/> <lb ed="N" n="0001a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">因缘篇 (12-21)</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.1"/>相应部经典</head> <lb ed="N" n="0001a02"/> <lb ed="N" n="0001a03"/><lg xml:id="lgN14p0001a0301"><l>皈命彼<persName>世尊</persName></l><l><persName>应供</persName>等觉者</l></lg> <lb ed="N" n="0001a04"/> <lb ed="N" n="0001a05"/><p cb:type="head1" xml:id="pN14p0001a0501">因缘篇</p> <lb ed="N" n="0001a06"/> <lb ed="N" n="0001a07"/> <lb ed="N" n="0001a08"/> <lb ed="N" n="0001a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一 因缘相应</cb:mulu><head>第一 因缘相应</head> <lb ed="N" n="0001a10"/> <lb ed="N" n="0001a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一 <persName>佛陀</persName>品</cb:mulu><head>第一 <persName>佛陀</persName>品</head> <lb ed="N" n="0001a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一〕第一 法说</cb:mulu><head>〔一〕第一 法说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/></head> <lb ed="N" n="0001a13"/><p xml:id="pN14p0001a1301">一</p><p xml:id="pN14p0001a1302" cb:place="inline">如是我闻。尔时，<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p> <lb ed="N" n="0001a14"/><p xml:id="pN14p0001a1401">二</p><p xml:id="pN14p0001a1402" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>言诸比丘：“诸比丘！”彼等诸比丘应答<persName>世尊</persName>曰：“大德！”<persName>世尊</persName>乃如 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0002a" n="0002a"/> <lb ed="N" n="0002a01"/>是曰：“诸比丘！〔我〕为汝等说缘起。汝等谛听，当善思念。我当宣说。”彼等诸 <lb ed="N" n="0002a02"/>比丘奉答<persName>世尊</persName>曰：“大德！唯然。”</p> <lb ed="N" n="0002a03"/><p xml:id="pN14p0002a0301">三</p><p xml:id="pN14p0002a0302" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>如是宣说：“诸比丘！缘起者何耶？诸比丘！缘无明有行，缘行有识，缘识 <lb ed="N" n="0002a04"/>有名色，缘名色有六处，缘六处有触，缘触有受，缘受有爱，缘爱有取，缘取有有， <lb ed="N" n="0002a05"/>缘有有生，缘生有老死、愁、悲、苦、忧、恼。如是，此乃全苦蕴之集。诸比丘！ <lb ed="N" n="0002a06"/>此谓生起。</p> <lb ed="N" n="0002a07"/><p xml:id="pN14p0002a0701">四</p><p xml:id="pN14p0002a0702" cb:place="inline">由无明之无馀、離贪灭，有行灭。由行灭，有识灭。由识灭，有名色灭。由名 <lb ed="N" n="0002a08"/><ref cRef="PTS.S.2.2"/>色灭，有六处灭。由六处灭，有触灭。由触灭，有受灭。由受灭，有爱灭。由爱灭， <lb ed="N" n="0002a09"/>有取灭。由取灭，有有灭。由有灭，有生灭。由生灭，有老死、愁、悲、苦、忧、 <lb ed="N" n="0002a10"/>恼等灭。如是全苦蕴之灭。”</p> <lb ed="N" n="0002a11"/><p xml:id="pN14p0002a1101">五</p><p xml:id="pN14p0002a1102" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>说此已，彼诸比丘而欢喜、随喜，<persName>世尊</persName>之所说。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0002a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二〕第二 分别</cb:mulu><head>〔二〕第二 分别<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002002" n="0002002"/></head> <lb ed="N" n="0002a13"/><p xml:id="pN14p0002a1301">一</p><p xml:id="pN14p0002a1302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>……</p> <lb ed="N" n="0002a14"/><p xml:id="pN14p0002a1401">二</p><p xml:id="pN14p0002a1402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>宣说曰：〕“诸比丘！我为汝等分别说缘起，汝等谛听，当善思念。 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0003a" n="0003a"/> <lb ed="N" n="0003a01"/>我则宣说。”彼等诸比丘答曰：“大德！唯然。”</p> <lb ed="N" n="0003a02"/><p xml:id="pN14p0003a0201">三</p><p xml:id="pN14p0003a0202" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>以此宣说曰：</p> <lb ed="N" n="0003a03"/><p xml:id="pN14p0003a0301">“诸比丘！何为缘起？诸比丘！缘无明有行，缘行有识，缘识有名色，缘名色有 <lb ed="N" n="0003a04"/>六处，缘六处有触，缘触有受，缘受有爱，缘爱有取，缘取有有，缘有有生，缘生 <lb ed="N" n="0003a05"/>有老死、愁、悲、苦、忧、恼。如是全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0003a06"/><p xml:id="pN14p0003a0601">四</p><p xml:id="pN14p0003a0602" cb:place="inline">诸比丘！何为老死？于各种众生之类，各种众生之老衰、衰耄、朽败、白发、 <lb ed="N" n="0003a07"/>皱皮、寿命之颓败、诸根之耄熟，以此谓之老。于各种众生之部类，各种众生之殁、 <lb ed="N" n="0003a08"/><ref cRef="PTS.S.2.3"/>灭、破壞、死、破灭、诸蕴之破壞，遗骸之放弃，此谓之死。如是此老与死，诸比 <lb ed="N" n="0003a09"/>丘！以此谓之老死。</p> <lb ed="N" n="0003a10"/><p xml:id="pN14p0003a1001">五</p><p xml:id="pN14p0003a1002" cb:place="inline">诸比丘！何为生？于各种众生之类，各种众生之出生、出产、降生、诞生、诸 <lb ed="N" n="0003a11"/>蕴之显现，诸处之获得，诸比丘！以此谓之生。</p> <lb ed="N" n="0003a12"/><p xml:id="pN14p0003a1201">六</p><p xml:id="pN14p0003a1202" cb:place="inline">诸比丘！何为有？诸比丘！此等有三有：欲有、色有、无色有是。诸比丘！以 <lb ed="N" n="0003a13"/>此谓之有。</p> <lb ed="N" n="0003a14"/><p xml:id="pN14p0003a1401">七</p><p xml:id="pN14p0003a1402" cb:place="inline">诸比丘！何为取？诸比丘！此等有四取：欲取、见取、戒禁取、我语取。诸比 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0004a" n="0004a"/> <lb ed="N" n="0004a01"/>丘！以此谓之取。</p> <lb ed="N" n="0004a02"/><p xml:id="pN14p0004a0201">八</p><p xml:id="pN14p0004a0202" cb:place="inline">诸比丘！何为爱？诸比丘！此等有六爱身：色爱、声爱、香爱、味爱、触爱、 <lb ed="N" n="0004a03"/>法爱，诸比丘！以此谓之爱。</p> <lb ed="N" n="0004a04"/><p xml:id="pN14p0004a0401">九</p><p xml:id="pN14p0004a0402" cb:place="inline">诸比丘！何为受？诸比丘！此等有六受身：眼触所生之受，耳触所生之受，鼻 <lb ed="N" n="0004a05"/>触所生之受，舌触所生之受，身触所生之受，意触所生之受是，诸比丘！以此谓之 <lb ed="N" n="0004a06"/>受。</p> <lb ed="N" n="0004a07"/><p xml:id="pN14p0004a0701">一〇</p><p xml:id="pN14p0004a0703" cb:place="inline">诸比丘！何为触？诸比丘！有六触身：眼触、耳触、鼻触、舌触、身触、意 <lb ed="N" n="0004a08"/>触是，诸比丘！以此谓之触。</p> <lb ed="N" n="0004a09"/><p xml:id="pN14p0004a0901">一一</p><p xml:id="pN14p0004a0903" cb:place="inline">诸比丘！何为六处？〔诸比丘！此等有六处：〕眼处、耳处、鼻处、舌处、 <lb ed="N" n="0004a10"/>身处、意处，诸比丘！以此谓之六处。</p> <lb ed="N" n="0004a11"/><p xml:id="pN14p0004a1101">一二</p><p xml:id="pN14p0004a1103" cb:place="inline">诸比丘！何为名色？〔诸比丘！〕受、想、思、触、作意、以此谓之名；四 <lb ed="N" n="0004a12"/><ref cRef="PTS.S.2.4"/>大种及四大种所造之色，以此谓之色。如是此名与此色，谓之名色。</p> <lb ed="N" n="0004a13"/><p xml:id="pN14p0004a1301">一三</p><p xml:id="pN14p0004a1303" cb:place="inline">诸比丘！何为识？诸比丘！此等有六识身：眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、 <lb ed="N" n="0004a14"/>意识是。诸比丘！以此谓之识。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0005a" n="0005a"/> <lb ed="N" n="0005a01"/><p xml:id="pN14p0005a0101">一四</p><p xml:id="pN14p0005a0103" cb:place="inline">诸比丘！何为行？诸比丘！此等有三行：身行、口行、心行是。诸比丘！以 <lb ed="N" n="0005a02"/>此谓之行。</p> <lb ed="N" n="0005a03"/><p xml:id="pN14p0005a0301">一五</p><p xml:id="pN14p0005a0303" cb:place="inline">诸比丘！何为无明？诸比丘！无知于苦，无知于苦集，无知于苦灭，无知于 <lb ed="N" n="0005a04"/>趣苦灭之道，诸比丘！以此谓之无明。</p> <lb ed="N" n="0005a05"/><p xml:id="pN14p0005a0501">一六</p><p xml:id="pN14p0005a0503" cb:place="inline">诸比丘！如是缘无明而有行，缘行而有识……如是全苦蕴之集。因无明之无 <lb ed="N" n="0005a06"/>馀、離贪灭，故行灭。因行灭，故识灭……。如是全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0005a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三〕第三 道迹</cb:mulu><head>〔三〕第三 道迹<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a0701" n="0005a0701"/><anchor xml:id="beg0005a0701" n="0005a0701"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0005a0701"/></head> <lb ed="N" n="0005a08"/><p xml:id="pN14p0005a0801">一</p><p xml:id="pN14p0005a0802" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>……</p> <lb ed="N" n="0005a09"/><p xml:id="pN14p0005a0901">二</p><p xml:id="pN14p0005a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>以此宣说：〕“诸比丘！〔我〕为汝等，说<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a0901" n="0005a0901"/><anchor xml:id="beg0005a0901" n="0005a0901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0005a0901"/>邪道迹与正道迹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005003" n="0005003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0005003" n="0005003"/>。〔汝 <lb ed="N" n="0005a10"/>等〕谛听，当善思念。我则宣说。”彼等诸比丘答<persName>世尊</persName>曰：“大德！唯然。”<persName>世尊</persName>以此 <lb ed="N" n="0005a11"/>宣说：</p> <lb ed="N" n="0005a12"/><p xml:id="pN14p0005a1201">三</p><p xml:id="pN14p0005a1202" cb:place="inline">“诸比丘！所谓邪道迹者何耶？诸比丘！缘无明而有行，缘行而有识……如斯是 <lb ed="N" n="0005a13"/>全苦蕴之集。诸比丘！以此谓邪道迹。</p> <lb ed="N" n="0005a14"/><p xml:id="pN14p0005a1401"><ref cRef="PTS.S.2.5"/>四</p><p xml:id="pN14p0005a1402" cb:place="inline">诸比丘！所谓正道迹者何耶？因无明之无馀、離贪灭，故行灭，因行灭故识灭 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0006a" n="0006a"/> <lb ed="N" n="0006a01"/>……如斯是全苦蕴之灭。诸比丘！以此谓正道迹。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0006a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四〕第四 毘婆尸</cb:mulu><head>〔四〕第四 毘婆尸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006004" n="0006004"/></head> <lb ed="N" n="0006a03"/><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><p xml:id="pN14p0006a0301">一</p><p xml:id="pN14p0006a0302" cb:place="inline">〔尔时。<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0006a04"/><p xml:id="pN14p0006a0401">二</p><p xml:id="pN14p0006a0402" cb:place="inline">〔尔时。<persName>世尊</persName>以此宣说：〕“诸比丘！毘婆尸<persName>世尊</persName>、<persName>应供</persName>、正等觉者正觉之前， <lb ed="N" n="0006a05"/>尙未成正觉，为菩萨时，于正念而思念：‘此世间实陷于苦；生、老、衰、殁、再 <lb ed="N" n="0006a06"/>生，然又不知出離此苦，不知老死之〔出離〕。何时能知此苦之〔出離〕，老死之出 <lb ed="N" n="0006a07"/>離耶？’</p> <lb ed="N" n="0006a08"/><p xml:id="pN14p0006a0801">三</p><p xml:id="pN14p0006a0802" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘何故有老死？缘何有老死耶？’诸比 <lb ed="N" n="0006a09"/>丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有生故有老死，缘生故有老死。’</p> <lb ed="N" n="0006a10"/><p xml:id="pN14p0006a1001">四</p><p xml:id="pN14p0006a1002" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘何故有生？缘何有生耶？’诸比丘！ <lb ed="N" n="0006a11"/>尔时毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有有故有生，缘有而有生。’</p> <lb ed="N" n="0006a12"/><p xml:id="pN14p0006a1201">五</p><p xml:id="pN14p0006a1202" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘有何故而有有？缘何而有有耶？’诸 <lb ed="N" n="0006a13"/>比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有取故而有有，缘取而有有。’</p> <lb ed="N" n="0006a14"/><p xml:id="pN14p0006a1401">六</p><p xml:id="pN14p0006a1402" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘有何故有取？缘何而有取耶？’诸比 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0007a" n="0007a"/> <lb ed="N" n="0007a01"/><ref cRef="PTS.S.2.6"/>丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有爱故而有取，缘爱而有取。’</p> <lb ed="N" n="0007a02"/><p xml:id="pN14p0007a0201">七</p><p xml:id="pN14p0007a0202" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘有何故有爱？缘何而有爱耶？’诸比 <lb ed="N" n="0007a03"/>丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有受故而有爱，缘受而有爱。’</p> <lb ed="N" n="0007a04"/><p xml:id="pN14p0007a0401">八</p><p xml:id="pN14p0007a0402" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘有何故有受？缘何而有受耶？’诸比 <lb ed="N" n="0007a05"/>丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有触故而有受，缘触而有受。’</p> <lb ed="N" n="0007a06"/><p xml:id="pN14p0007a0601">九</p><p xml:id="pN14p0007a0602" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘有何故有触？缘何而有触耶？’诸比 <lb ed="N" n="0007a07"/>丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有六处故有触，缘六处而有触。’</p> <lb ed="N" n="0007a08"/><p xml:id="pN14p0007a0801">一〇</p><p xml:id="pN14p0007a0803" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘有何故有六处？缘何而有六处耶？’ <lb ed="N" n="0007a09"/>诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有名色故有六处，缘名色而有 <lb ed="N" n="0007a10"/>六处。’</p> <lb ed="N" n="0007a11"/><p xml:id="pN14p0007a1101">一一</p><p xml:id="pN14p0007a1103" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘有何故有名色？缘何而有名色耶？’ <lb ed="N" n="0007a12"/>诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有识故有名色，缘识而有名色。’</p> <lb ed="N" n="0007a13"/><p xml:id="pN14p0007a1301">一二</p><p xml:id="pN14p0007a1303" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘有何故有识？缘何而有识耶？’诸 <lb ed="N" n="0007a14"/>比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有行故有识，缘行而有识。’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0008a" n="0008a"/> <lb ed="N" n="0008a01"/><p xml:id="pN14p0008a0101"><ref cRef="PTS.S.2.7"/>一三</p><p xml:id="pN14p0008a0103" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘有何故有行？缘何而有行耶？’诸 <lb ed="N" n="0008a02"/>比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘有无明故有行、缘无明而有行。’</p> <lb ed="N" n="0008a03"/><p xml:id="pN14p0008a0301">一四</p><p xml:id="pN14p0008a0303" cb:place="inline">如是，缘无明有行、缘行而有识……如是此是全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0008a04"/><p xml:id="pN14p0008a0401">一五</p><p xml:id="pN14p0008a0403" cb:place="inline">诸比丘！‘是集、是集’，于是毘婆尸菩萨闻前所未闻之法，眼生、智生、慧 <lb ed="N" n="0008a05"/>生、明生、光生。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0008a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0008a07"/><p xml:id="pN14p0008a0701">一六</p><p xml:id="pN14p0008a0703" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无老死？何灭而老死灭耶？’ <lb ed="N" n="0008a08"/>诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无生故无老死，生灭乃老死灭。’</p> <lb ed="N" n="0008a09"/><p xml:id="pN14p0008a0901">一七</p><p xml:id="pN14p0008a0903" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无生？何灭乃生灭耶？’诸 <lb ed="N" n="0008a10"/>比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无有故无生、有灭乃生灭。’</p> <lb ed="N" n="0008a11"/><p xml:id="pN14p0008a1101">一八</p><p xml:id="pN14p0008a1103" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无有？何灭乃有灭耶？’诸 <lb ed="N" n="0008a12"/>比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无取故无有，取灭乃有灭。’</p> <lb ed="N" n="0008a13"/><p xml:id="pN14p0008a1301">一九</p><p xml:id="pN14p0008a1303" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无取？何灭乃取灭耶？’诸 <lb ed="N" n="0008a14"/>比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无爱故无取，爱灭乃取灭。’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0009a" n="0009a"/> <lb ed="N" n="0009a01"/><p xml:id="pN14p0009a0101"><ref cRef="PTS.S.2.8"/>二〇</p><p xml:id="pN14p0009a0103" cb:place="inline">诸比丘！尔时毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无爱？何灭乃爱灭耶？’诸比 <lb ed="N" n="0009a02"/>丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无受故无爱，受灭乃爱灭。’</p> <lb ed="N" n="0009a03"/><p xml:id="pN14p0009a0301">二一</p><p xml:id="pN14p0009a0303" cb:place="inline">诸比丘！尔时毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无受？何灭乃受灭耶？’诸比 <lb ed="N" n="0009a04"/>丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无触故无受，触灭乃受灭。’</p> <lb ed="N" n="0009a05"/><p xml:id="pN14p0009a0501">二二</p><p xml:id="pN14p0009a0503" cb:place="inline">诸比丘！尔时毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无触？何灭乃触灭耶？’诸比 <lb ed="N" n="0009a06"/>丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无六处故无触，六处灭乃触灭。’</p> <lb ed="N" n="0009a07"/><p xml:id="pN14p0009a0701">二三</p><p xml:id="pN14p0009a0703" cb:place="inline">诸比丘！尔时毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无六处？何灭乃六处灭耶？’ <lb ed="N" n="0009a08"/>诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无名色故无六处，名色灭乃六 <lb ed="N" n="0009a09"/>处灭。’</p> <lb ed="N" n="0009a10"/><p xml:id="pN14p0009a1001">二四</p><p xml:id="pN14p0009a1003" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无名色？何灭乃名色灭耶？’ <lb ed="N" n="0009a11"/>诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无识故无名色，识灭乃名色灭。’</p> <lb ed="N" n="0009a12"/><p xml:id="pN14p0009a1201">二五</p><p xml:id="pN14p0009a1203" cb:place="inline">诸比丘！尔时，毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无识？何灭乃识灭耶？’诸 <lb ed="N" n="0009a13"/>比丘！尔时，毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无行故无识，行灭乃识灭。’</p> <lb ed="N" n="0009a14"/><p xml:id="pN14p0009a1401"><ref cRef="PTS.S.2.9"/>二六</p><p xml:id="pN14p0009a1403" cb:place="inline">诸比丘！尔时毘婆尸菩萨生是思念：‘无何故无行？何灭乃行灭耶？’诸比 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0010a" n="0010a"/> <lb ed="N" n="0010a01"/>丘！尔时毘婆尸菩萨以正思惟与慧生知解：‘无无明故无行，无明灭乃行灭。’</p> <lb ed="N" n="0010a02"/><p xml:id="pN14p0010a0201">二七</p><p xml:id="pN14p0010a0203" cb:place="inline">如是，此无明灭乃行灭，行灭乃识灭……如是此全苦蕴灭。</p> <lb ed="N" n="0010a03"/><p xml:id="pN14p0010a0301">二八</p><p xml:id="pN14p0010a0303" cb:place="inline">诸比丘！‘是灭也、是灭也’，于是毘婆尸菩萨闻前所未闻之法，眼生、智 <lb ed="N" n="0010a04"/>生、慧生、明生、光生。”</p> <lb ed="N" n="0010a05"/><p xml:id="pN14p0010a0501">七<persName>佛</persName>之昭说，亦复如是。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0010a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五〕第五 尸弃</cb:mulu><head>〔五〕第五 尸弃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010005" n="0010005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0010005" n="0010005"/></head> <lb ed="N" n="0010a07"/><p xml:id="pN14p0010a0701">诸比丘！尸弃<persName>世尊</persName>、<persName>应供</persName>、正等觉者〔正觉前，未成正觉，为菩萨时〕，……</p></cb:div> <lb ed="N" n="0010a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六〕第六 毘舍浮</cb:mulu><head>〔六〕第六 毘舍浮</head> <lb ed="N" n="0010a09"/><p xml:id="pN14p0010a0901">诸比丘！毘舍浮<persName>世尊</persName>、<persName>应供</persName>、正等觉者〔正觉前，未成正觉，为菩萨时〕，……</p></cb:div> <lb ed="N" n="0010a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔七〕第七 拘留孙</cb:mulu><head>〔七〕第七 拘留孙</head> <lb ed="N" n="0010a11"/><p xml:id="pN14p0010a1101">诸比丘！拘留孙<persName>世尊</persName>、<persName>应供</persName>、正等觉者〔正觉前，未成正觉，为菩萨时〕，……</p></cb:div> <lb ed="N" n="0010a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八〕第八 拘那含</cb:mulu><head>〔八〕第八 拘那<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a1201" n="0010a1201"/><anchor xml:id="beg0010a1201" n="0010a1201"/>含<anchor xml:id="end0010a1201"/></head> <lb ed="N" n="0010a13"/><p xml:id="pN14p0010a1301">诸比丘！拘那<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a1301" n="0010a1301"/><anchor xml:id="beg0010a1301" n="0010a1301"/>含<anchor xml:id="end0010a1301"/><persName>世尊</persName>、<persName>应供</persName>、正等觉者〔正觉前，未成正觉，为菩萨时〕，……</p></cb:div> <lb ed="N" n="0010a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔九〕第九 迦葉</cb:mulu><head>〔九〕第九 迦葉</head> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0011a" n="0011a"/> <lb ed="N" n="0011a01"/><p xml:id="pN14p0011a0101">诸比丘！迦葉<persName>世尊</persName>、<persName>应供</persName>、正等觉者〔正觉前，未成正觉，为菩萨时〕，……</p></cb:div> <lb ed="N" n="0011a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一〇〕第十 大释迦牟尼瞿昙</cb:mulu><head>〔一〇〕第十 大释迦牟尼瞿昙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011006" n="0011006"/></head> <lb ed="N" n="0011a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.10"/>一</head> <lb ed="N" n="0011a04"/><p xml:id="pN14p0011a0401">二</p><p xml:id="pN14p0011a0402" cb:place="inline">“诸比丘！我于正觉前，未成正觉，为菩萨时，正念以生是思念：‘此世间实陷 <lb ed="N" n="0011a05"/>于苦：生、老、衰、殁、再生，然又不知此苦之出離，不知老死之〔出離〕。何时能 <lb ed="N" n="0011a06"/>知此苦之出離、老死之出離耶？’</p> <lb ed="N" n="0011a07"/><p xml:id="pN14p0011a0701">三</p><p xml:id="pN14p0011a0702" cb:place="inline">诸比丘！尔时，我生是思念：‘何有故有老死？缘何而有老死耶？’诸比丘！ <lb ed="N" n="0011a08"/>尔时，我以正思惟与慧生知解：‘有生故有老死，缘生而有老死。’</p> <lb ed="N" n="0011a09"/><p xml:id="pN14p0011a0901">四～一三</p><p xml:id="pN14p0011a0905" cb:place="inline">诸比丘！尔时，我生是念：‘何有故有生？有有、取、爱、受、触、六 <lb ed="N" n="0011a10"/>处、名色、识、行，缘何而有行耶？’诸比丘！尔时，我以正思惟与慧生知解：‘有 <lb ed="N" n="0011a11"/>无明故有行，缘无明乃有行。’</p> <lb ed="N" n="0011a12"/><p xml:id="pN14p0011a1201">一四</p><p xml:id="pN14p0011a1203" cb:place="inline">如是，缘此无明而有行，缘行而有识……如是此是全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0011a13"/><p xml:id="pN14p0011a1301">一五</p><p xml:id="pN14p0011a1303" cb:place="inline">诸比丘！‘是集、是集’，我闻前所未闻之法，眼生、智生、慧生、明生、光 <lb ed="N" n="0011a14"/>生。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0012a" n="0012a"/> <lb ed="N" n="0012a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0012a02"/><p xml:id="pN14p0012a0201">一六</p><p xml:id="pN14p0012a0203" cb:place="inline">诸比丘！尔时，我生是思念：‘无何故无老死，何灭乃老死灭耶？’诸比丘！ <lb ed="N" n="0012a03"/>尔时，我以正思惟与慧生知解：‘无生故无老死，生灭乃老死灭。’</p> <lb ed="N" n="0012a04"/><p xml:id="pN14p0012a0401">一七～二六</p><p xml:id="pN14p0012a0406" cb:place="inline">诸比丘！尔时，我作如是思念：‘无何故无生，无有、取、爱、受、 <lb ed="N" n="0012a05"/><ref cRef="PTS.S.2.11"/>触、六处、名色、识、行，何灭乃行灭耶？’诸比丘！尔时，我以正思惟与慧生知 <lb ed="N" n="0012a06"/>解：‘无无明故无行，无明灭乃行灭。’</p> <lb ed="N" n="0012a07"/><p xml:id="pN14p0012a0701">二七</p><p xml:id="pN14p0012a0703" cb:place="inline">如是，此无明灭乃行灭，行灭乃识灭……如是此是全苦蕴灭。</p> <lb ed="N" n="0012a08"/><p xml:id="pN14p0012a0801">二八</p><p xml:id="pN14p0012a0803" cb:place="inline">诸比丘！‘是灭也、是灭’，于是毘婆尸菩萨未闻前所未闻之法，眼生、智 <lb ed="N" n="0012a09"/>生、慧生、明生、光生。”</p> <lb ed="N" n="0012a10"/> <lb ed="N" n="0012a11"/><p xml:id="pN14p0012a1101">于此颂曰：</p> <lb ed="N" n="0012a12"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0012a1201"><l>法说及分别</l><l>道迹毘婆尸</l> <lb ed="N" n="0012a13"/><l>尸弃毘舍浮</l><l>拘留孙那含</l> <lb ed="N" n="0012a14"/><l>迦葉大释迦</l><l>牟尼尊瞿昙</l></lg></cb:div></cb:div></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0013a" n="0013a"/> <lb ed="N" n="0013a01"/> <lb ed="N" n="0013a02"/> <lb ed="N" n="0013a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二 食品</cb:mulu><head>第二 食品</head> <lb ed="N" n="0013a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一一〕第一 食</cb:mulu><head>〔一一〕第一 食<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013007" n="0013007"/></head> <lb ed="N" n="0013a05"/><p xml:id="pN14p0013a0501">一</p><p xml:id="pN14p0013a0502" cb:place="inline">如是我闻。尔时，<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p> <lb ed="N" n="0013a06"/><p xml:id="pN14p0013a0601">二</p><p xml:id="pN14p0013a0602" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！有此等四食，使有情或众生存住，摄受为生。</p> <lb ed="N" n="0013a07"/><p xml:id="pN14p0013a0701">四食者何？或粗、或细之<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a0701" n="0013a0701"/><anchor xml:id="beg0013a0701" n="0013a0701"/>抟<anchor xml:id="end0013a0701"/>食，二是触食，三是意思食，四是识食。诸比丘！ <lb ed="N" n="0013a08"/>此等四食使有情或众生存住，摄受为生。</p> <lb ed="N" n="0013a09"/><p xml:id="pN14p0013a0901">三</p><p xml:id="pN14p0013a0902" cb:place="inline">诸比丘！此等四食，以何为因、以何为集、以何为生、以何为起耶？此等四食 <lb ed="N" n="0013a10"/><ref cRef="PTS.S.2.12"/>乃以爱为因、以爱为集、以爱为生、以爱为起。</p> <lb ed="N" n="0013a11"/><p xml:id="pN14p0013a1101">四</p><p xml:id="pN14p0013a1102" cb:place="inline">诸比丘！此爱以何为因、以何为集、以何为生、以何为起耶？爱乃以受为因、 <lb ed="N" n="0013a12"/>以受为集、以受为生、以受为起。</p> <lb ed="N" n="0013a13"/><p xml:id="pN14p0013a1301">五</p><p xml:id="pN14p0013a1302" cb:place="inline">诸比丘！此受以何为因、以何为集、以何为生、以何为起耶？受乃以触为因、 <lb ed="N" n="0013a14"/>以触为集、以触为生、以触为起。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0014a" n="0014a"/> <lb ed="N" n="0014a01"/><p xml:id="pN14p0014a0101">六</p><p xml:id="pN14p0014a0102" cb:place="inline">诸比丘！此触以何为因、以何为集、以何为生、以何为起耶？触乃以六处为因、 <lb ed="N" n="0014a02"/>以六处为集、以六处为生、以六处为起。</p> <lb ed="N" n="0014a03"/><p xml:id="pN14p0014a0301">七</p><p xml:id="pN14p0014a0302" cb:place="inline">诸比丘！此六处以何为因、以何为集、以何为生、以何为起耶？六处乃以名色 <lb ed="N" n="0014a04"/>为因、以名色为集、以名色为生、以名色为起。</p> <lb ed="N" n="0014a05"/><p xml:id="pN14p0014a0501">八</p><p xml:id="pN14p0014a0502" cb:place="inline">诸比丘！此名色以何为因、以何为集、以何为生、以何为起耶？名色乃以识为 <lb ed="N" n="0014a06"/>因、以识为集、以识为生、以识为起。</p> <lb ed="N" n="0014a07"/><p xml:id="pN14p0014a0701">九</p><p xml:id="pN14p0014a0702" cb:place="inline">诸比丘！此识以何为因、以何为集、以何为生、以何为起耶？识乃以行为因、 <lb ed="N" n="0014a08"/>以行为集、以行为生、以行为起。</p> <lb ed="N" n="0014a09"/><p xml:id="pN14p0014a0901">一〇</p><p xml:id="pN14p0014a0903" cb:place="inline">诸比丘！此行以何为因、以何为集、以何为生、以何为起耶？行乃以无明为 <lb ed="N" n="0014a10"/>因、以无明为集、以无明为生、以无明为起。</p> <lb ed="N" n="0014a11"/><p xml:id="pN14p0014a1101">一一</p><p xml:id="pN14p0014a1103" cb:place="inline">诸比丘！如是，缘无明而有行，缘行而有识……如是，此是全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0014a12"/><p xml:id="pN14p0014a1201">一二</p><p xml:id="pN14p0014a1203" cb:place="inline">无明之无馀，離贪灭、乃行灭，行灭乃识灭……如是，此是全苦蕴灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0014a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一二〕第二 破群那</cb:mulu><head>〔一二〕第二 破群那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014008" n="0014008"/></head> <lb ed="N" n="0014a14"/><p xml:id="pN14p0014a1401">一</p><p xml:id="pN14p0014a1402" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name>。〔尔时<persName>世尊</persName>曰：〕</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0015a" n="0015a"/> <lb ed="N" n="0015a01"/><p xml:id="pN14p0015a0101"><ref cRef="PTS.S.2.13"/>二</p><p xml:id="pN14p0015a0102" cb:place="inline">“诸比丘！有此等四食，使有情或众生存住，摄受为生。四食者何耶？若粗若细 <lb ed="N" n="0015a02"/>之<anchor xml:id="nkr_note_add_0015a0201" n="0015a0201"/><anchor xml:id="beg0015a0201" n="0015a0201"/>抟<anchor xml:id="end0015a0201"/>食，二是触食，三是意思食，四是识食。诸比丘！此等四食，使有情或众生存 <lb ed="N" n="0015a03"/>住，摄受为生。”</p> <lb ed="N" n="0015a04"/><p xml:id="pN14p0015a0401">三</p><p xml:id="pN14p0015a0402" cb:place="inline">如是说时，尊者牟犁破群那，以此白<persName>世尊</persName>曰：“大德！谁食识食耶？”</p> <lb ed="N" n="0015a05"/><p xml:id="pN14p0015a0501"><persName>世尊</persName>曰：“〔如是〕之问乃不正。我〔未言众生或人〕‘食’。我若言‘食’者，则 <lb ed="N" n="0015a06"/>‘大德！谁食耶？’之问为正。然我不如是言，是故，对不如是言之我唯应问：‘大 <lb ed="N" n="0015a07"/>德！何故有识食耶？’此为正问。然者其正答：‘识食为未来之再有、再生之缘， <lb ed="N" n="0015a08"/>因有识故有六处、缘六处而有触。’”</p> <lb ed="N" n="0015a09"/><p xml:id="pN14p0015a0901">四</p><p xml:id="pN14p0015a0902" cb:place="inline">“大德！谁者是触耶？”</p> <lb ed="N" n="0015a10"/><p xml:id="pN14p0015a1001"><persName>世尊</persName>曰：“如是之问乃非正。我未言‘触’，我若言‘触’者，则‘大德！谁触耶？’ <lb ed="N" n="0015a11"/>之问为正。然我不如是言；是故，对未如是言之我，唯应问：‘大德！缘何有触耶？’ <lb ed="N" n="0015a12"/>此乃正问。然其正答：‘缘六处有触，缘触有受。’”</p> <lb ed="N" n="0015a13"/><p xml:id="pN14p0015a1301">五</p><p xml:id="pN14p0015a1302" cb:place="inline">“大德！谁者感之耶？”</p> <lb ed="N" n="0015a14"/><p xml:id="pN14p0015a1401"><persName>世尊</persName>曰：“如是之问乃非正。我未言‘感’，我若言‘感’者，则：‘大德！谁者感 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0016a" n="0016a"/> <lb ed="N" n="0016a01"/>之耶？’之问为正。然我不如是言，是故，对不如是言之我，唯应问：‘大德！缘 <lb ed="N" n="0016a02"/>何有受耶？’此乃正问。然其正答：‘缘触而有受，缘受而有爱。’”</p> <lb ed="N" n="0016a03"/><p xml:id="pN14p0016a0301">六</p><p xml:id="pN14p0016a0302" cb:place="inline">“大德！谁者渴之耶？”</p> <lb ed="N" n="0016a04"/><p xml:id="pN14p0016a0401"><ref cRef="PTS.S.2.14"/><persName>世尊</persName>曰：“如是之问乃非正。我未言‘渴’，我若言‘渴’者，则：‘大德！谁者是 <lb ed="N" n="0016a05"/>渴之耶？’之问乃正。然我不如是言，是故，对不如是言之我，唯应问：‘大德！ <lb ed="N" n="0016a06"/>缘何有爱耶？’此乃正问。然其正答：‘缘受有爱，缘爱有取。’”</p> <lb ed="N" n="0016a07"/><p xml:id="pN14p0016a0701">七</p><p xml:id="pN14p0016a0702" cb:place="inline">“大德！谁者取著耶？”</p> <lb ed="N" n="0016a08"/><p xml:id="pN14p0016a0801"><persName>世尊</persName>曰：“如是之问乃非正。我未言‘取著’，我若言‘取著’者，则：‘大德！谁 <lb ed="N" n="0016a09"/>者是取著耶？’之问乃正。然我不如是言，是故，对不如是言之我，唯应问：‘大 <lb ed="N" n="0016a10"/>德！缘何有取耶？’此乃正问。然其正答：‘缘爱而有取，缘取而有有。’……</p> <lb ed="N" n="0016a11"/><p xml:id="pN14p0016a1101">如是此是全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0016a12"/><p xml:id="pN14p0016a1201">八</p><p xml:id="pN14p0016a1202" cb:place="inline">破群那！六触处之无馀，離贪灭者乃触灭，触灭乃受灭，受灭乃爱灭，爱灭乃 <lb ed="N" n="0016a13"/>取灭，取灭乃有灭，有灭乃生灭，生灭乃老死、愁、悲、苦忧、恼之灭。</p> <lb ed="N" n="0016a14"/><p xml:id="pN14p0016a1401">如是，此是全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0017a" n="0017a"/> <lb ed="N" n="0017a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一三〕第三 沙门婆罗门（之一）</cb:mulu><head>〔一三〕第三 沙门婆罗门（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0017009" n="0017009"/></head> <lb ed="N" n="0017a02"/><p xml:id="pN14p0017a0201">一</p><p xml:id="pN14p0017a0202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0017a03"/><p xml:id="pN14p0017a0301">二</p><p xml:id="pN14p0017a0302" cb:place="inline">〔<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！任何沙门、婆罗门，彼等不知老死、不知老死之集、不 <lb ed="N" n="0017a04"/><ref cRef="PTS.S.2.15"/>知老死之灭、不知老死灭之道迹、不知生……不知有、不知取、爱、受、触、六处、 <lb ed="N" n="0017a05"/>名色、识、行、不知行之集、不知行之灭、不知行灭之道迹。诸比丘！彼等沙门、 <lb ed="N" n="0017a06"/>婆罗门者，即于沙门而非正沙门，于婆罗门而非正婆罗门。又彼尊者等，对沙门之 <lb ed="N" n="0017a07"/>義、或对婆罗门之義，于现在为非自知者，为非住入实证者。</p> <lb ed="N" n="0017a08"/><p xml:id="pN14p0017a0801">三</p><p xml:id="pN14p0017a0802" cb:place="inline">诸比丘！任何沙门、婆罗门，彼等知老死、知老死之集、知老死之灭、知老死 <lb ed="N" n="0017a09"/>灭之道迹、知生、有、取、爱、受、触、六处、名色、识、行、知行之集、知行之 <lb ed="N" n="0017a10"/>灭、知行灭之道迹。诸比丘！彼等沙门、婆罗门，于沙门为正沙门、于婆罗门为正 <lb ed="N" n="0017a11"/>婆罗门。彼尊者等，对沙门之義，与婆罗门之義，于现在为自知者，为住入实证者。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0017a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一四〕第四 沙门婆罗门（之二）</cb:mulu><head>〔一四〕第四 沙门婆罗门（之二）</head> <lb ed="N" n="0017a13"/><p xml:id="pN14p0017a1301">一</p><p xml:id="pN14p0017a1302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0017a14"/><p xml:id="pN14p0017a1401">二</p><p xml:id="pN14p0017a1402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！任何沙门、婆罗门，彼等不知此等法、不知此等 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0018a" n="0018a"/> <lb ed="N" n="0018a01"/>法之集、不知此等法之灭、不知趣此等法之道迹。〔彼等沙门、婆罗门，于沙门非正 <lb ed="N" n="0018a02"/>沙门，于婆罗门非正婆罗门……。〕</p> <lb ed="N" n="0018a03"/><p xml:id="pN14p0018a0301">三</p><p xml:id="pN14p0018a0302" cb:place="inline">不知如何法？不知如何法之集？不知如何法之灭？不知如何法灭之道迹？</p> <lb ed="N" n="0018a04"/><p xml:id="pN14p0018a0401">四</p><p xml:id="pN14p0018a0402" cb:place="inline">不知老死、不知老死之集、不知老死之灭、不知老死灭之道迹、不知生……有、 <lb ed="N" n="0018a05"/>取、爱、受、触、六处、名色、识、行。不知此等之诸法、不知此等诸法之集、不 <lb ed="N" n="0018a06"/><ref cRef="PTS.S.2.16"/>知此等诸法之灭、不知此等诸法灭之道迹。</p> <lb ed="N" n="0018a07"/><p xml:id="pN14p0018a0701">五</p><p xml:id="pN14p0018a0702" cb:place="inline">诸比丘！彼等沙门、婆罗门，于沙门为非正沙门、于婆罗门为非正婆罗门。彼 <lb ed="N" n="0018a08"/>尊者等，亦对沙门之義，或婆罗门之義，于现法不能自知、不能住入实证。</p> <lb ed="N" n="0018a09"/><p xml:id="pN14p0018a0901">六</p><p xml:id="pN14p0018a0902" cb:place="inline">诸比丘！虽是何之沙门、婆罗门，知此等之法、知此等法之集、知此等法之灭、 <lb ed="N" n="0018a10"/>知此等法灭之道迹。彼等沙门、婆罗门，〔于沙门为正沙门、于婆罗门为正婆罗门 <lb ed="N" n="0018a11"/>……。〕</p> <lb ed="N" n="0018a12"/><p xml:id="pN14p0018a1201">七</p><p xml:id="pN14p0018a1202" cb:place="inline">知如何法？知如何法之集？知如何法之灭？知如何趣法灭之道迹？</p> <lb ed="N" n="0018a13"/><p xml:id="pN14p0018a1301">八</p><p xml:id="pN14p0018a1302" cb:place="inline">知老死、知老死之集、知老死之灭、知趣老死灭之道迹……生、有、取、爱、 <lb ed="N" n="0018a14"/>受、触、六处、名色、识、行、知行之集、知行之灭、知趣行灭之道迹、知此等之 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0019a" n="0019a"/> <lb ed="N" n="0019a01"/>诸法、知此等诸法之集、知此等诸法之灭、知趣此等诸法灭之道迹。</p> <lb ed="N" n="0019a02"/><p xml:id="pN14p0019a0201">九</p><p xml:id="pN14p0019a0202" cb:place="inline">诸比丘！唯彼等沙门、婆罗门，于沙门为正沙门，于婆罗门为正婆罗门；彼尊 <lb ed="N" n="0019a03"/>者等亦对沙门之義、婆罗门之義，于现在自知，住入实证。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0019a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一五〕第五 迦旃延</cb:mulu><head>〔一五〕第五 迦旃延<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019010" n="0019010"/></head> <lb ed="N" n="0019a05"/><p xml:id="pN14p0019a0501">一</p><p xml:id="pN14p0019a0502" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0019a06"/><p xml:id="pN14p0019a0601"><ref cRef="PTS.S.2.17"/>二</p><p xml:id="pN14p0019a0602" cb:place="inline">尔时，尊者迦旃延来诣<persName>世尊</persName>处。诣已，礼拜<persName>世尊</persName>，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0019a07"/><p xml:id="pN14p0019a0701">三</p><p xml:id="pN14p0019a0702" cb:place="inline">坐于一面之尊者迦旃延，白<persName>世尊</persName>曰：“大德！所谓正见、正见，大德！正见者何 <lb ed="N" n="0019a08"/>耶？”</p> <lb ed="N" n="0019a09"/><p xml:id="pN14p0019a0901">四</p><p xml:id="pN14p0019a0902" cb:place="inline">“迦旃延！此世间多依止于有与无之两〔极端〕。</p> <lb ed="N" n="0019a10"/><p xml:id="pN14p0019a1001">五</p><p xml:id="pN14p0019a1002" cb:place="inline">迦旃延！依正慧以如实观世间之集者、则此世间为非无者。迦旃延！依正慧以 <lb ed="N" n="0019a11"/>如实观世间之灭者，则此世间为非有者。</p> <lb ed="N" n="0019a12"/><p xml:id="pN14p0019a1201">六</p><p xml:id="pN14p0019a1202" cb:place="inline">迦旃延！此世间多为方便<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019011" n="0019011"/>所囚、计、取著。圣弟子计使、取著于此心之依处， <lb ed="N" n="0019a13"/>不囚于‘予是我’，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019012" n="0019012"/>无著、无住，苦生则见生，苦灭则见灭，不惑不疑，无缘他 <lb ed="N" n="0019a14"/>事，是彼智生。迦旃延！如是乃正见。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0020a" n="0020a"/> <lb ed="N" n="0020a01"/><p xml:id="pN14p0020a0101">七</p><p xml:id="pN14p0020a0102" cb:place="inline">迦旃延！说‘一切为有’，此乃一极端。说‘一切为无’，此乃第二极端。 <lb ed="N" n="0020a02"/>迦旃延！<persName>如来</persName>離此等之两端，而依中道说法。</p> <lb ed="N" n="0020a03"/><p xml:id="pN14p0020a0301">八</p><p xml:id="pN14p0020a0302" cb:place="inline">缘无明而有行、缘行而有识……如是为全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0020a04"/><p xml:id="pN14p0020a0401">因无明之无馀，離贪灭乃行灭，行灭乃识灭……如是则是全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0020a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一六〕第六 说法者</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.18"/>〔一六〕第六 说法者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020013" n="0020013"/></head> <lb ed="N" n="0020a06"/><p xml:id="pN14p0020a0601">一</p><p xml:id="pN14p0020a0602" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0020a07"/><p xml:id="pN14p0020a0701">二</p><p xml:id="pN14p0020a0702" cb:place="inline">尔时，一比丘来诣<persName>世尊</persName>处。诣已，礼拜<persName>世尊</persName>，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0020a08"/><p xml:id="pN14p0020a0801">三</p><p xml:id="pN14p0020a0802" cb:place="inline">坐于一面之彼比丘白<persName>世尊</persName>言：“大德！所谓说法者、说法者。说法者是何耶？”</p> <lb ed="N" n="0020a09"/><p xml:id="pN14p0020a0901">四</p><p xml:id="pN14p0020a0902" cb:place="inline">〔<persName>世尊</persName>曰：〕“若比丘，为厌離老死、为離贪、为灭而说法者，彼得谓是说法比 <lb ed="N" n="0020a10"/>丘。</p> <lb ed="N" n="0020a11"/><p xml:id="pN14p0020a1101">五</p><p xml:id="pN14p0020a1102" cb:place="inline">若比丘，为厌離老死、为離贪、为灭而行，彼得谓是行法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020014" n="0020014"/>随顺法之比丘。</p> <lb ed="N" n="0020a12"/><p xml:id="pN14p0020a1201">六</p><p xml:id="pN14p0020a1202" cb:place="inline">若比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020015" n="0020015"/>，有厌離老死、離贪、灭、无取著解脱者，彼得谓是达现法涅槃之比 <lb ed="N" n="0020a13"/>丘。</p> <lb ed="N" n="0020a14"/><p xml:id="pN14p0020a1401">七</p><p xml:id="pN14p0020a1402" cb:place="inline">若比丘，为生〔厌離、離贪、灭〕；若比丘，为有……，若比丘，为取……若 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0021a" n="0021a"/> <lb ed="N" n="0021a01"/>比丘为爱……受、触、六处、名色、识、行、无明之厌離、为離贪、为灭而说法者， <lb ed="N" n="0021a02"/>彼得谓是说法比丘。</p> <lb ed="N" n="0021a03"/><p xml:id="pN14p0021a0301">八</p><p xml:id="pN14p0021a0302" cb:place="inline">若比丘为厌離无明、为離贪、为灭而行，彼得谓是行法随顺法之比丘。</p> <lb ed="N" n="0021a04"/><p xml:id="pN14p0021a0401">九</p><p xml:id="pN14p0021a0402" cb:place="inline">若比丘，有厌離无明、離贪、灭、无取著，解脱者，得谓是现法涅槃之比丘。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0021a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一七〕第七 阿支罗</cb:mulu><head>〔一七〕第七 阿支罗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021016" n="0021016"/></head> <lb ed="N" n="0021a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0021a0601">一</p><p xml:id="pN14p0021a0602" cb:place="inline">如是我闻。尔时<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name>竹林栗鼠养饵所。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0021a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.19"/>一</head> <lb ed="N" n="0021a08"/><p xml:id="pN14p0021a0801">二</p><p xml:id="pN14p0021a0802" cb:place="inline">一时，<persName>世尊</persName>淸晨，著衣持钵，入<name role="" type="person">王舍城</name>行乞。</p> <lb ed="N" n="0021a09"/><p xml:id="pN14p0021a0901">三</p><p xml:id="pN14p0021a0902" cb:place="inline">阿支罗迦葉，见<persName>世尊</persName>从远处来，见已而走近<persName>世尊</persName>，近而与<persName>世尊</persName>俱相致问及交谈、 <lb ed="N" n="0021a10"/>可记忆之语，而立于一面。</p> <lb ed="N" n="0021a11"/><p xml:id="pN14p0021a1101">四</p><p xml:id="pN14p0021a1102" cb:place="inline">立于一面之阿支罗迦葉，白<persName>世尊</persName>言：“我等向尊者瞿昙以问琐事，若蒙尊者瞿昙 <lb ed="N" n="0021a12"/>允诺，请答所问。”</p> <lb ed="N" n="0021a13"/><p xml:id="pN14p0021a1301">“迦葉！今乃非问之时，我等即将行入聚落。”</p> <lb ed="N" n="0021a14"/><p xml:id="pN14p0021a1401">五</p><p xml:id="pN14p0021a1402" cb:place="inline">阿支罗迦葉，再白<persName>世尊</persName>言：“我等向尊者瞿昙以问琐事，若尊者瞿昙允诺、请 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0022a" n="0022a"/> <lb ed="N" n="0022a01"/>答所问。”</p> <lb ed="N" n="0022a02"/><p xml:id="pN14p0022a0201">“迦葉，今乃非问之时，我等将行入聚落。”</p> <lb ed="N" n="0022a03"/><p xml:id="pN14p0022a0301">六</p><p xml:id="pN14p0022a0302" cb:place="inline">阿支罗迦葉三度如是曰……非问之时，我等将行入聚落。</p> <lb ed="N" n="0022a04"/><p xml:id="pN14p0022a0401">如是说时，阿支罗迦葉向<persName>世尊</persName>如是言：“非多，我等唯欲向尊者瞿昙稍问而已。”</p> <lb ed="N" n="0022a05"/><p xml:id="pN14p0022a0501">“迦葉！汝欲问者、即问之。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0022a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0022a07"/><p xml:id="pN14p0022a0701">七</p><p xml:id="pN14p0022a0702" cb:place="inline">“瞿昙！苦是自作耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0022a08"/><p xml:id="pN14p0022a0801"><persName>世尊</persName>曰：“迦葉！幷不然！”</p> <lb ed="N" n="0022a09"/><p xml:id="pN14p0022a0901">八</p><p xml:id="pN14p0022a0902" cb:place="inline">“瞿昙！苦是他作耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0022a10"/><p xml:id="pN14p0022a1001"><persName>世尊</persName>曰：“迦葉！幷不然！”</p> <lb ed="N" n="0022a11"/><p xml:id="pN14p0022a1101">九</p><p xml:id="pN14p0022a1102" cb:place="inline">“瞿昙！苦是自作而他作耶？”</p> <lb ed="N" n="0022a12"/><p xml:id="pN14p0022a1201"><persName>世尊</persName>曰：“迦葉！幷不然！”</p> <lb ed="N" n="0022a13"/><p xml:id="pN14p0022a1301"><ref cRef="PTS.S.2.20"/>一〇</p><p xml:id="pN14p0022a1303" cb:place="inline">“瞿昙！苦非自作、非他作、是无因生耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0022a14"/><p xml:id="pN14p0022a1401"><persName>世尊</persName>曰：“迦葉！幷不然！”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0023a" n="0023a"/> <lb ed="N" n="0023a01"/><p xml:id="pN14p0023a0101">一一</p><p xml:id="pN14p0023a0103" cb:place="inline">“瞿昙！苦是无耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0023a02"/><p xml:id="pN14p0023a0201"><persName>世尊</persName>曰：“迦葉！苦非无，迦葉！苦是有。”</p> <lb ed="N" n="0023a03"/><p xml:id="pN14p0023a0301">一二</p><p xml:id="pN14p0023a0303" cb:place="inline">“然则，尊者瞿昙，不知苦，不见苦耶？”</p> <lb ed="N" n="0023a04"/><p xml:id="pN14p0023a0401">“迦葉！我非不知苦，非不见苦；迦葉！我知苦；迦葉！我见苦。”</p> <lb ed="N" n="0023a05"/><p xml:id="pN14p0023a0501">一三</p><p xml:id="pN14p0023a0503" cb:place="inline">“‘瞿昙！苦是自作耶？如何？’之问，沙门答云：‘迦葉，不然。’‘瞿昙！ <lb ed="N" n="0023a06"/>苦是他作耶？’如何？之问，沙门答云：‘迦葉！幷不然。’‘瞿昙！苦是自作而他 <lb ed="N" n="0023a07"/>作耶？如何？’之间，沙门答云：‘迦葉！幷不然。’‘瞿昙！苦是非自作、非他作、 <lb ed="N" n="0023a08"/>无因生耶？如何？’之问，沙门答云：‘迦葉！幷不然。’‘瞿昙！苦是无，如何？’ <lb ed="N" n="0023a09"/>之问，沙门答云：‘迦葉！苦非无、苦是有。’‘然则，尊者瞿昙乃不知苦、不见苦 <lb ed="N" n="0023a10"/>耶？’之问，沙门答云：‘迦葉！我非不知苦；迦葉！我非不见苦；迦葉！我知苦； <lb ed="N" n="0023a11"/>迦葉！我见苦。’大德！<persName>世尊</persName>请以苦示我。大德！<persName>世尊</persName>请以苦说示于我。”</p> <lb ed="N" n="0023a12"/><p xml:id="pN14p0023a1201">一四</p><p xml:id="pN14p0023a1203" cb:place="inline">“迦葉！如作者与受者是同一，汝先以苦是自作者，如是之所说者，是堕于常 <lb ed="N" n="0023a13"/>见者。</p> <lb ed="N" n="0023a14"/><p xml:id="pN14p0023a1401">迦葉！如作者与受者是相异，于受重压者苦是他作者，如是之所说者，是堕于 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0024a" n="0024a"/> <lb ed="N" n="0024a01"/>断见者。</p> <lb ed="N" n="0024a02"/><p xml:id="pN14p0024a0201">一五</p><p xml:id="pN14p0024a0203" cb:place="inline">迦葉！<persName>如来</persName>说：離此等两极端之法。缘无明而有行，缘行而有识……如是则 <lb ed="N" n="0024a03"/><ref cRef="PTS.S.2.21"/>为全苦蕴之集。由无明之无馀、離贪灭，乃行灭，由行灭乃识灭……如是则是全苦 <lb ed="N" n="0024a04"/>蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0024a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">三</cb:mulu><head>三</head> <lb ed="N" n="0024a06"/><p xml:id="pN14p0024a0601">一六</p><p xml:id="pN14p0024a0603" cb:place="inline">如是说时，阿支罗迦葉白<persName>世尊</persName>言：“大德！最殊勝；大德！最殊勝；大德！譬 <lb ed="N" n="0024a07"/>如能使倒者复起……如暗中持来灯火，有眼之士可以见物，<persName>世尊</persName>为说种种法。大德！ <lb ed="N" n="0024a08"/>我皈依<persName>世尊</persName>！皈依法与僧伽。大德！唯我欲于<persName>世尊</persName>之处出家，得具足戒。”</p> <lb ed="N" n="0024a09"/><p xml:id="pN14p0024a0901">一七</p><p xml:id="pN14p0024a0903" cb:place="inline">“迦葉！曾为异学者，愿于此法与律出家，欲受具足戒者，得经四月之别住试 <lb ed="N" n="0024a10"/>练後，欲作比丘，方可出家，使受具足戒成为比丘。虽然，我亦知人之有差别。”</p> <lb ed="N" n="0024a11"/><p xml:id="pN14p0024a1101">一八</p><p xml:id="pN14p0024a1103" cb:place="inline">“大德！若曾为异学者，若愿于此法与律出家，而欲受具足戒者，须四月别住， <lb ed="N" n="0024a12"/>经四月别住之试练後，欲作比丘者，可使出家，使受具足戒成为比丘，则我愿别住 <lb ed="N" n="0024a13"/>四年，经四年别住之试练後，出家为比丘，使受具足戒成为比丘。”</p> <lb ed="N" n="0024a14"/><p xml:id="pN14p0024a1401">一九</p><p xml:id="pN14p0024a1403" cb:place="inline">如是，阿支罗迦葉于<persName>世尊</persName>之处得出家，受具足戒。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0025a" n="0025a"/> <lb ed="N" n="0025a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">四</cb:mulu><head>四</head> <lb ed="N" n="0025a02"/><p xml:id="pN14p0025a0201">二〇</p><p xml:id="pN14p0025a0203" cb:place="inline">尊者迦葉，受具足戒不久、独退居、不放逸、精勤、住于专注，不久以正良 <lb ed="N" n="0025a03"/><ref cRef="PTS.S.2.22"/>家之子，出家而为无家，对无上之究竟梵行，于现法自知，入住实证，知生已尽， <lb ed="N" n="0025a04"/>梵行已成，应作已作，更不来此再生。</p> <lb ed="N" n="0025a05"/><p xml:id="pN14p0025a0501">二一</p><p xml:id="pN14p0025a0503" cb:place="inline">如是，尊者迦葉，成为一阿罗汉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0025a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一八〕第八 玷牟留</cb:mulu><head>〔一八〕第八 玷牟留<anchor xml:id="nkr_note_orig_0025017" n="0025017"/></head> <lb ed="N" n="0025a07"/><p xml:id="pN14p0025a0701">一</p><p xml:id="pN14p0025a0702" cb:place="inline">〔尔时<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0025a08"/><p xml:id="pN14p0025a0801">二</p><p xml:id="pN14p0025a0802" cb:place="inline">尔时，遊方者玷牟留来诣<persName>世尊</persName>处。诣已，与<persName>世尊</persName>俱相致问及交谈可记忆之语， <lb ed="N" n="0025a09"/>而坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0025a10"/><p xml:id="pN14p0025a1001">三</p><p xml:id="pN14p0025a1002" cb:place="inline">坐于一面之遊方者玷牟留，白<persName>世尊</persName>言：“瞿昙！苦乐是自作耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0025a11"/><p xml:id="pN14p0025a1101"><persName>世尊</persName>曰：“玷牟留！幷不然。”</p> <lb ed="N" n="0025a12"/><p xml:id="pN14p0025a1201">四</p><p xml:id="pN14p0025a1202" cb:place="inline">“瞿昙！苦乐是他作耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0025a13"/><p xml:id="pN14p0025a1301"><persName>世尊</persName>曰：“玷牟留！幷不然。”</p> <lb ed="N" n="0025a14"/><p xml:id="pN14p0025a1401">五</p><p xml:id="pN14p0025a1402" cb:place="inline">“瞿昙！苦乐是自作而他作耶？如何？”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0026a" n="0026a"/> <lb ed="N" n="0026a01"/><p xml:id="pN14p0026a0101"><persName>世尊</persName>曰：“玷牟留！幷不然。”</p> <lb ed="N" n="0026a02"/><p xml:id="pN14p0026a0201">六</p><p xml:id="pN14p0026a0202" cb:place="inline">“瞿昙！苦乐乃非自作、非他作、是无因生耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0026a03"/><p xml:id="pN14p0026a0301"><persName>世尊</persName>曰：“玷牟留！幷不然。”</p> <lb ed="N" n="0026a04"/><p xml:id="pN14p0026a0401">七</p><p xml:id="pN14p0026a0402" cb:place="inline">“瞿昙！苦乐是无耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0026a05"/><p xml:id="pN14p0026a0501">八</p><p xml:id="pN14p0026a0502" cb:place="inline">“玷牟留！苦乐是非无；玷牟留！苦乐是有。”</p> <lb ed="N" n="0026a06"/><p xml:id="pN14p0026a0601">“然则，尊者瞿昙不知、不见苦乐耶？”</p> <lb ed="N" n="0026a07"/><p xml:id="pN14p0026a0701">九</p><p xml:id="pN14p0026a0702" cb:place="inline">“玷牟留！我非不知、不见苦乐；玷牟留！我知苦乐；玷牟留！我见苦乐。”</p> <lb ed="N" n="0026a08"/><p xml:id="pN14p0026a0801"><ref cRef="PTS.S.2.23"/>一〇</p><p xml:id="pN14p0026a0803" cb:place="inline">“‘瞿昙！苦乐是自作耶？如何？’之问，沙门云：‘玷牟留！幷不然。’‘瞿 <lb ed="N" n="0026a09"/>昙！苦乐是自作、他作耶？如何？’之问，沙门云：‘玷牟留！幷不然。’‘瞿昙！ <lb ed="N" n="0026a10"/>苦乐是非自作、非他作、是无因生耶？如何？’之问，沙门云：‘玷牟留！幷不然。’ <lb ed="N" n="0026a11"/>‘瞿昙！苦乐是无耶？如何？’之问，沙门云：‘玷牟留！苦乐是非无；玷牟留！ <lb ed="N" n="0026a12"/>苦乐是有。’‘然则大德！瞿昙是不知苦乐、不见苦乐耶？’之问，沙门云：‘玷牟 <lb ed="N" n="0026a13"/>留！我非不知苦乐、不见苦乐。玷牟留！我知、见苦乐。’尊者瞿昙！请为我说示 <lb ed="N" n="0026a14"/>苦乐；尊者瞿昙！请为我说示苦乐。”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0027a" n="0027a"/> <lb ed="N" n="0027a01"/><p xml:id="pN14p0027a0101">一一</p><p xml:id="pN14p0027a0103" cb:place="inline">“如‘受与感者是同一’，玷牟留！如汝先所云：‘苦乐是自作。’我不如是言。</p> <lb ed="N" n="0027a02"/><p xml:id="pN14p0027a0201">一二</p><p xml:id="pN14p0027a0203" cb:place="inline">如‘受与感者是相异’，玷牟留！如受重压者：‘苦乐是他作。’我不如是言。</p> <lb ed="N" n="0027a03"/><p xml:id="pN14p0027a0301">一三</p><p xml:id="pN14p0027a0303" cb:place="inline">玷牟留！離此等之两极端，<persName>如来</persName>依中道说法。</p> <lb ed="N" n="0027a04"/><p xml:id="pN14p0027a0401">缘无明而有行，缘行而有识……如是则为全苦蕴之集。由无明无馀、離贪灭， <lb ed="N" n="0027a05"/>乃行灭，由行灭乃识灭……如是此是全苦蕴灭。”</p> <lb ed="N" n="0027a06"/><p xml:id="pN14p0027a0601">一四</p><p xml:id="pN14p0027a0603" cb:place="inline">如是言时，遊方者玷牟留白<persName>世尊</persName>言：“瞿昙！是最殊勝……我皈依<persName>世尊</persName>，皈依 <lb ed="N" n="0027a07"/>法与比丘僧。大德！请摄受我，今日以後，终身皈依为优婆塞。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0027a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一九〕第九 愚与贤</cb:mulu><head>〔一九〕第九 愚与贤<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027018" n="0027018"/></head> <lb ed="N" n="0027a09"/><p xml:id="pN14p0027a0901">一</p><p xml:id="pN14p0027a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0027a10"/><p xml:id="pN14p0027a1001">二</p><p xml:id="pN14p0027a1002" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>曰：“诸比丘！被无明所覆、渴爱所繫之愚夫，生如是之身，依此身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027019" n="0027019"/>与外 <lb ed="N" n="0027a11"/><ref cRef="PTS.S.2.24"/>之名色，如是依此二者，有触、六触处。愚夫于此等之〔六〕，若依其一，经验所触 <lb ed="N" n="0027a12"/>之苦乐。</p> <lb ed="N" n="0027a13"/><p xml:id="pN14p0027a1301">三</p><p xml:id="pN14p0027a1302" cb:place="inline">诸比丘！有被无明所覆、渴爱所繫之贤者，生如是之身，依此身与外之名色， <lb ed="N" n="0027a14"/>依如是此二者，有触、六触处。贤者对此等之〔六〕、若依其一，经验所触之苦乐。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0028a" n="0028a"/> <lb ed="N" n="0028a01"/><p xml:id="pN14p0028a0101">四</p><p xml:id="pN14p0028a0102" cb:place="inline">诸比丘！然而，贤者与愚者有如何之差别？其差别、差异如何耶？”</p> <lb ed="N" n="0028a02"/><p xml:id="pN14p0028a0201">五</p><p xml:id="pN14p0028a0202" cb:place="inline">“大德！对我等，法乃以<persName>世尊</persName>为根，以<persName>世尊</persName>为导者，以<persName>世尊</persName>为所依。善哉！大德！ <lb ed="N" n="0028a03"/>请述此等语之意義，诸比丘闻<persName>世尊</persName>之语已，当受持奉行。”</p> <lb ed="N" n="0028a04"/><p xml:id="pN14p0028a0401">六</p><p xml:id="pN14p0028a0402" cb:place="inline">“诸比丘！再当谛听，当善思念，我则为说。”</p> <lb ed="N" n="0028a05"/><p xml:id="pN14p0028a0501">彼诸比丘答<persName>世尊</persName>曰：“大德！唯然。”</p> <lb ed="N" n="0028a06"/><p xml:id="pN14p0028a0601">七</p><p xml:id="pN14p0028a0602" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>曰：“诸比丘！唯愚夫被无明所覆、渴爱所繫以生此身。在愚夫不断无明、 <lb ed="N" n="0028a07"/>不尽渴爱。所以者何？诸比丘！愚夫不行梵行，实乃不行苦之灭。然而，愚夫身壞 <lb ed="N" n="0028a08"/>命终後，还再生身；彼生身故，则不得解脱生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼，所 <lb ed="N" n="0028a09"/>以我说由苦不能解脱。</p> <lb ed="N" n="0028a10"/><p xml:id="pN14p0028a1001">八</p><p xml:id="pN14p0028a1002" cb:place="inline">诸比丘！唯贤者，被无明所覆、渴爱所繫以生此身。然而，有贤者断彼无明、 <lb ed="N" n="0028a11"/>尽其渴爱。所以者何？诸比丘！贤者行梵行，实乃行苦之灭。然而，贤者身壞〔命 <lb ed="N" n="0028a12"/><ref cRef="PTS.S.2.25"/>终後〕，不再生身。彼不生身故，则解脱生、老死、愁、悲、苦、忧，恼。所以我说 <lb ed="N" n="0028a13"/>由苦而解脱也。</p> <lb ed="N" n="0028a14"/><p xml:id="pN14p0028a1401">九</p><p xml:id="pN14p0028a1402" cb:place="inline">诸比丘！贤者与愚者有此之别、有此差异、有此差别。此即梵行住者。”</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0029a" n="0029a"/> <lb ed="N" n="0029a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二〇〕第十 缘</cb:mulu><head>〔二〇〕第十 缘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029020" n="0029020"/></head> <lb ed="N" n="0029a02"/><p xml:id="pN14p0029a0201">一</p><p xml:id="pN14p0029a0202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0029a03"/><p xml:id="pN14p0029a0301">二</p><p xml:id="pN14p0029a0302" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>曰：“诸比丘！我为汝等说缘起及缘生之法，汝等谛听，当善思念，我则为 <lb ed="N" n="0029a04"/>说”。</p> <lb ed="N" n="0029a05"/><p xml:id="pN14p0029a0501">彼诸比丘奉答<persName>世尊</persName>曰：“大德！唯然。”<persName>世尊</persName>曰：</p> <lb ed="N" n="0029a06"/><p xml:id="pN14p0029a0601">三</p><p xml:id="pN14p0029a0602" cb:place="inline">“诸比丘！何为缘起耶？诸比丘！缘生而有老死。<persName>如来</persName>出世，或<persName>如来</persName>不出世，此 <lb ed="N" n="0029a07"/>事之决定、法定性、法已确立，即是相依性。<persName>如来</persName>证于此，知于此。证于此、知于 <lb ed="N" n="0029a08"/>此，而予以教示宣佈，详说、开显，分别以明示，然而即谓：‘汝等，且看！’</p> <lb ed="N" n="0029a09"/><p xml:id="pN14p0029a0901">四</p><p xml:id="pN14p0029a0902" cb:place="inline">诸比丘！缘生而有老死。诸比丘！缘有而有生。诸比丘！缘取而有有。诸比丘！ <lb ed="N" n="0029a10"/>缘爱而有取。诸比丘！缘受而有爱。诸比丘！缘触而有受。诸比丘！缘六处而有触。 <lb ed="N" n="0029a11"/>诸比丘！缘名色而有六处。诸比丘！缘识而有名色。诸比丘！缘行而有识。诸比丘！ <lb ed="N" n="0029a12"/>缘无明而有行。<persName>如来</persName>出世、或不出世，此事之决定、法定性、法已确立，即相依性。 <lb ed="N" n="0029a13"/><ref cRef="PTS.S.2.26"/><persName>如来</persName>证知。此已证知而予以教示宣佈，详说、开显、分别以明示，然而即谓：‘汝等， <lb ed="N" n="0029a14"/>且看！’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0030a" n="0030a"/> <lb ed="N" n="0030a01"/><p xml:id="pN14p0030a0101">五</p><p xml:id="pN14p0030a0102" cb:place="inline">诸比丘！缘无明而有行。诸比丘！于此有如不虚妄性、不异如性、相依性者， <lb ed="N" n="0030a02"/>诸比丘！此谓之缘起。</p> <lb ed="N" n="0030a03"/><p xml:id="pN14p0030a0301">六</p><p xml:id="pN14p0030a0302" cb:place="inline">诸比丘！何为缘生之法耶？诸比丘！老死是无常、有为、缘生、灭尽之法，败 <lb ed="N" n="0030a04"/>壞之法，離贪之法，灭法。</p> <lb ed="N" n="0030a05"/><p xml:id="pN14p0030a0501">七</p><p xml:id="pN14p0030a0502" cb:place="inline">诸比丘！生是无常、有为、缘生、灭尽之法、败壞之法、離贪之法、灭法。</p> <lb ed="N" n="0030a06"/><p xml:id="pN14p0030a0601">八</p><p xml:id="pN14p0030a0602" cb:place="inline">诸比丘！有是无常、有为、缘生、灭尽之法、败壞之法、離贪之法、灭法。</p> <lb ed="N" n="0030a07"/><p xml:id="pN14p0030a0701">九～一六</p><p xml:id="pN14p0030a0705" cb:place="inline">诸比丘！取为……诸比丘！爱为……诸比丘！受为……诸比丘！触是 <lb ed="N" n="0030a08"/>……诸比丘！六处是……诸比丘！名色是……诸比丘！识是……诸比丘！行是 <lb ed="N" n="0030a09"/>……。</p> <lb ed="N" n="0030a10"/><p xml:id="pN14p0030a1001">一七</p><p xml:id="pN14p0030a1003" cb:place="inline">诸比丘！无明是无常、有为、缘生、灭尽之法、離贪之法、灭法。诸比丘！ <lb ed="N" n="0030a11"/>此等谓之缘生法。</p> <lb ed="N" n="0030a12"/><p xml:id="pN14p0030a1201">一八</p><p xml:id="pN14p0030a1203" cb:place="inline">诸比丘！圣弟子对此缘起及缘生之法，以正慧如实善见故，彼忆起夙世，即： <lb ed="N" n="0030a13"/>‘我于过去世有耶？我于过去世无耶？何故于过去世有耶？于过去如何有耶？于过 <lb ed="N" n="0030a14"/>去世如何有耶？如何而有耶？’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0031a" n="0031a"/> <lb ed="N" n="0031a01"/><p xml:id="pN14p0031a0101">一九</p><p xml:id="pN14p0031a0103" cb:place="inline">〔彼圣弟子，〕驰思未来：即：‘我于未来世有耶？于未来世无耶？何故于 <lb ed="N" n="0031a02"/><ref cRef="PTS.S.2.27"/>未来世有耶？如何于未来世有耶？我于未来世何有？如何而有之耶？’</p> <lb ed="N" n="0031a03"/><p xml:id="pN14p0031a0301">二〇</p><p xml:id="pN14p0031a0303" cb:place="inline">〔又圣弟子〕，于今之现世就已有惑。即：‘有我耶？无我耶？何故有我耶？ <lb ed="N" n="0031a04"/>如何有我耶？此众生来自何处耶？彼将赴何处耶？’不知其理。</p> <lb ed="N" n="0031a05"/><p xml:id="pN14p0031a0501">二一</p><p xml:id="pN14p0031a0503" cb:place="inline">所以者何？诸比丘！圣弟子如实对此缘起及此等缘生之法，以正慧善见故。”</p> <lb ed="N" n="0031a06"/> <lb ed="N" n="0031a07"/><p xml:id="pN14p0031a0701">此颂曰：</p> <lb ed="N" n="0031a08"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0031a0801"><l>食与破群那</l><l>沙门婆罗门</l> <lb ed="N" n="0031a09"/><l>迦旃延法说</l><l>支罗玷牟留</l> <lb ed="N" n="0031a10"/><l>对愚之贤者</l><l>第十则为缘</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0031a11"/> <lb ed="N" n="0031a12"/> <lb ed="N" n="0031a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三 十力品</cb:mulu><head>第三 十力品</head> <lb ed="N" n="0031a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二一〕第一 十力（之一）</cb:mulu><head>〔二一〕第一 十力（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031021" n="0031021"/></head> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0032a" n="0032a"/> <lb ed="N" n="0032a01"/><p xml:id="pN14p0032a0101">一</p><p xml:id="pN14p0032a0102" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0032a02"/><p xml:id="pN14p0032a0201">二</p><p xml:id="pN14p0032a0202" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>宣曰：“诸比丘！<persName>如来</persName>具足十力，具足四无所畏，示知牛王之事，于众中作 <lb ed="N" n="0032a03"/>狮子吼，转梵轮，济渡众生。</p> <lb ed="N" n="0032a04"/><p xml:id="pN14p0032a0401"><ref cRef="PTS.S.2.28"/>〔所谓〕：色如是如是，色之集如是如是，色之灭如是如是；受如是如是，受之 <lb ed="N" n="0032a05"/>集如是如是，受之灭如是如是；想如是如是，想之集如是如是，想之灭如是如是； <lb ed="N" n="0032a06"/>行如是如是，行之集如是如是，行之灭如是如是；识如是如是，识之集如是如是， <lb ed="N" n="0032a07"/>识之灭如是如是。</p> <lb ed="N" n="0032a08"/><p xml:id="pN14p0032a0801">此有时即彼有，此生时即彼生。此无时即彼无，此灭时即彼灭。</p> <lb ed="N" n="0032a09"/><p xml:id="pN14p0032a0901">三</p><p xml:id="pN14p0032a0902" cb:place="inline">即缘无明有行，缘行有识……如是此是全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0032a10"/><p xml:id="pN14p0032a1001">四</p><p xml:id="pN14p0032a1002" cb:place="inline">依无明之无馀，依離贪灭乃行灭，依行灭乃识灭……如是此为全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0032a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二二〕第二 十力（之二）</cb:mulu><head>〔二二〕第二 十力（之二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032022" n="0032022"/></head> <lb ed="N" n="0032a12"/><p xml:id="pN14p0032a1201">一</p><p xml:id="pN14p0032a1202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0032a13"/><p xml:id="pN14p0032a1301">二～四</p><p xml:id="pN14p0032a1304" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！<persName>如来</persName>具足十力……如是此是全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0032a14"/><p xml:id="pN14p0032a1401">五</p><p xml:id="pN14p0032a1402" cb:place="inline">诸比丘！如是，由我善说于法，明确开显说示断纽。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0033a" n="0033a"/> <lb ed="N" n="0033a01"/><p xml:id="pN14p0033a0101">六</p><p xml:id="pN14p0033a0102" cb:place="inline">诸比丘！如是，由我善说，明确开显说示断纽之法，使良家之子，依信而出家 <lb ed="N" n="0033a02"/>具足修行精进，又于身体皮肤与腱与骨，残馀，血肉枯竭，依人之勇猛、人之精进、 <lb ed="N" n="0033a03"/>人之精勤，应达未达者，则不捨離精进。</p> <lb ed="N" n="0033a04"/><p xml:id="pN14p0033a0401"><ref cRef="PTS.S.2.29"/>七</p><p xml:id="pN14p0033a0402" cb:place="inline">诸比丘！所以者何？懈怠者住于苦，被恶不善法所覆，使大利衰微。诸比丘！ <lb ed="N" n="0033a05"/>精勤者住于乐，远離恶不善法，使大利满足。</p> <lb ed="N" n="0033a06"/><p xml:id="pN14p0033a0601">八</p><p xml:id="pN14p0033a0602" cb:place="inline">诸比丘！依劣则无能达于第一者。诸比丘！依第一则能达第一。诸比丘！师现 <lb ed="N" n="0033a07"/>前即以此梵行为第一者。诸比丘！为使未达者能达，未得者能得，未实证者能实证， <lb ed="N" n="0033a08"/>实当应精勤。</p> <lb ed="N" n="0033a09"/><p xml:id="pN14p0033a0901">九</p><p xml:id="pN14p0033a0902" cb:place="inline">如是，此我等之出家不为空，有果，有果报。依此我等受用衣服、饮食、卧具、 <lb ed="N" n="0033a10"/>病药资具。此等虽为卑下之物，然于我等为大果、大利。</p> <lb ed="N" n="0033a11"/><p xml:id="pN14p0033a1101">一〇</p><p xml:id="pN14p0033a1103" cb:place="inline">诸比丘！汝等即当如是学。诸比丘！唯依观于自利、行不放逸具足。诸比丘！ <lb ed="N" n="0033a12"/>唯依观于他利，行不放逸具足。诸比丘！唯依观于俱利、行不放逸具足。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0033a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二三〕第三 缘</cb:mulu><head>〔二三〕第三 缘</head> <lb ed="N" n="0033a14"/><p xml:id="pN14p0033a1401">一</p><p xml:id="pN14p0033a1402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0034a" n="0034a"/> <lb ed="N" n="0034a01"/><p xml:id="pN14p0034a0101">二</p><p xml:id="pN14p0034a0102" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！我依知、见说漏之灭尽，非不知、不见而说。</p> <lb ed="N" n="0034a02"/><p xml:id="pN14p0034a0201">三</p><p xml:id="pN14p0034a0202" cb:place="inline">诸比丘！如何知、如何见为漏之灭尽耶？色如是如是，色之集如是如是，色之 <lb ed="N" n="0034a03"/>灭如是如是；受如是如是……想如是如是；行如是如是；识如是如是，识之集如是 <lb ed="N" n="0034a04"/>如是，识之灭如是如是。诸比丘！如是知、如是见，为漏之灭尽。</p> <lb ed="N" n="0034a05"/><p xml:id="pN14p0034a0501"><ref cRef="PTS.S.2.30"/>四</p><p xml:id="pN14p0034a0502" cb:place="inline">诸比丘！灭尽之时，我说于灭之智为有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0034a06"/><p xml:id="pN14p0034a0601">五</p><p xml:id="pN14p0034a0602" cb:place="inline">诸比丘！何为灭智之缘耶？当谓‘是解脱。’诸比丘！我说解脱是有缘而非无 <lb ed="N" n="0034a07"/>缘。</p> <lb ed="N" n="0034a08"/><p xml:id="pN14p0034a0801">六</p><p xml:id="pN14p0034a0802" cb:place="inline">诸比丘！何为解脱之缘耶？当谓‘是離贪。’诸比丘！我说離贪是有缘而非无 <lb ed="N" n="0034a09"/>缘。</p> <lb ed="N" n="0034a10"/><p xml:id="pN14p0034a1001">七</p><p xml:id="pN14p0034a1002" cb:place="inline">诸比丘！何为離贪之缘耶？当谓‘是厌離。’诸比丘！我说厌離是有缘而非无 <lb ed="N" n="0034a11"/>缘。</p> <lb ed="N" n="0034a12"/><p xml:id="pN14p0034a1201">八</p><p xml:id="pN14p0034a1202" cb:place="inline">诸比丘！何为厌離之缘耶？当谓‘是如实知见。’诸比丘！我说如实知见是有 <lb ed="N" n="0034a13"/>缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0034a14"/><p xml:id="pN14p0034a1401">九</p><p xml:id="pN14p0034a1402" cb:place="inline">诸比丘！何为如实知见之缘耶？当谓‘是三摩地。’诸比丘！我说三摩地是有 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0035a" n="0035a"/> <lb ed="N" n="0035a01"/>缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0035a02"/><p xml:id="pN14p0035a0201">一〇</p><p xml:id="pN14p0035a0203" cb:place="inline">诸比丘！何为三摩地之缘耶？当谓‘是乐。’诸比丘！我说乐是有缘而非无 <lb ed="N" n="0035a03"/>後。</p> <lb ed="N" n="0035a04"/><p xml:id="pN14p0035a0401">一一</p><p xml:id="pN14p0035a0403" cb:place="inline">诸比丘！何为乐之缘耶？当谓‘是轻安。’诸比丘！我说轻安是有缘而非无 <lb ed="N" n="0035a05"/>缘。</p> <lb ed="N" n="0035a06"/><p xml:id="pN14p0035a0601">一二</p><p xml:id="pN14p0035a0603" cb:place="inline">诸比丘！何为轻安之缘耶？当谓‘是喜。’诸比丘！我说喜是有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0035a07"/><p xml:id="pN14p0035a0701">一三</p><p xml:id="pN14p0035a0703" cb:place="inline">诸比丘！何为喜之缘耶？当谓‘是悦。’诸比丘！我说悦是有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0035a08"/><p xml:id="pN14p0035a0801">一四</p><p xml:id="pN14p0035a0803" cb:place="inline">诸比丘！何为悦之缘耶？当谓‘是信。’诸比丘！我说信是有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0035a09"/><p xml:id="pN14p0035a0901"><ref cRef="PTS.S.2.31"/>一五</p><p xml:id="pN14p0035a0903" cb:place="inline">诸比丘！何为信之缘耶？当谓‘是苦。’诸比丘！我说苦是有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0035a10"/><p xml:id="pN14p0035a1001">一六</p><p xml:id="pN14p0035a1003" cb:place="inline">诸比丘！何为苦之缘耶？当谓‘是生。’诸比丘！我说生是有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0035a11"/><p xml:id="pN14p0035a1101">一七</p><p xml:id="pN14p0035a1103" cb:place="inline">诸比丘！何为生之缘耶？当谓‘是有。’诸比丘！我说有是有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0035a12"/><p xml:id="pN14p0035a1201">一八</p><p xml:id="pN14p0035a1203" cb:place="inline">诸比丘！何为有之缘耶？当谓‘是取。’诸比丘！我说取是有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0035a13"/><p xml:id="pN14p0035a1301">一九</p><p xml:id="pN14p0035a1303" cb:place="inline">诸比丘！何为取之缘耶？当谓‘是爱。’诸比丘！我说爱是有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0035a14"/><p xml:id="pN14p0035a1401">二〇～二五</p><p xml:id="pN14p0035a1406" cb:place="inline">诸比丘！何为爱之缘耶？当谓‘是受。’……当谓‘是触’……当谓 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0036a" n="0036a"/> <lb ed="N" n="0036a01"/>‘是六处。’……当谓‘是名。’……当谓‘是识。’……当谓‘是行。’诸比丘！ <lb ed="N" n="0036a02"/>我说行是有缘而非无缘。</p> <lb ed="N" n="0036a03"/><p xml:id="pN14p0036a0301">二六</p><p xml:id="pN14p0036a0303" cb:place="inline">诸比丘！何为行之缘耶？当谓：‘是无明。’</p> <lb ed="N" n="0036a04"/><p xml:id="pN14p0036a0401">诸比丘！如是缘无明而有行，缘行而有识，缘识而有名色，缘名色而有六处， <lb ed="N" n="0036a05"/>缘六处而有触，缘触而有受，缘受而有爱，缘爱而有取，缘取而有有，缘有而有生， <lb ed="N" n="0036a06"/>缘生而有苦，缘苦而有信，缘信而有悦，缘悦而有喜，缘喜而有轻安，缘轻安而有 <lb ed="N" n="0036a07"/>乐，缘乐而有三摩地，缘三摩地而有如实知见，缘如实知见而有厌離，缘厌離而有 <lb ed="N" n="0036a08"/><ref cRef="PTS.S.2.32"/>離贪，缘離贪而有解脱，缘解脱于灭有智。</p> <lb ed="N" n="0036a09"/><p xml:id="pN14p0036a0901">二七</p><p xml:id="pN14p0036a0903" cb:place="inline">诸比丘！譬如天降雨于山顶，落大粒时，其水转向低处、充满山侧之洞穴、 <lb ed="N" n="0036a10"/>罅、隙、壑，充满山侧之洞穴、罅、隙、壑，更充满小池，充满小池更充满大池， <lb ed="N" n="0036a11"/>充满大池更充满小河，充满小河更充满大河，充满大河，继而充之于海，大海。</p> <lb ed="N" n="0036a12"/><p xml:id="pN14p0036a1201">二八</p><p xml:id="pN14p0036a1203" cb:place="inline">诸比丘！同于此者，缘无明而有行，缘行而有识，缘识而有名色，缘名色而 <lb ed="N" n="0036a13"/>有六处，缘六处而有触，缘触而有受，缘受而有爱，缘爱而有取，缘取而有有，缘 <lb ed="N" n="0036a14"/>有而有生，缘生而有苦，缘苦而有信，缘信而有悦，缘悦而有喜，缘喜而有轻安， <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0037a" n="0037a"/> <lb ed="N" n="0037a01"/>缘轻安而有乐，缘乐而有三摩地，缘三摩地而有如实知见，缘如实知见而有厌離， <lb ed="N" n="0037a02"/>缘厌離而有離贪，缘離贪而有解脱，缘解脱而有灭智。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0037a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二四〕第四 异学</cb:mulu><head>〔二四〕第四 异学</head> <lb ed="N" n="0037a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0037a0401">一</p><p xml:id="pN14p0037a0402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">王舍城</name>竹林。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0037a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0037a06"/><p xml:id="pN14p0037a0601">二</p><p xml:id="pN14p0037a0602" cb:place="inline">尔时，尊者舍利弗淸晨著衣、持钵，入<name role="" type="person">王舍城</name>乞食。</p> <lb ed="N" n="0037a07"/><p xml:id="pN14p0037a0701">三</p><p xml:id="pN14p0037a0702" cb:place="inline">时，尊者舍利弗生此思念：“至<name role="" type="person">王舍城</name>乞食，为时尙早，我寧往诣异学遊方者之 <lb ed="N" n="0037a08"/>园。”</p> <lb ed="N" n="0037a09"/><p xml:id="pN14p0037a0901"><ref cRef="PTS.S.2.33"/>四</p><p xml:id="pN14p0037a0902" cb:place="inline">尔时，尊者舍利弗则行近异学遊方者之园。近彼等异学遊方者，与之相互致问， <lb ed="N" n="0037a10"/>交谈可记忆之语後，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0037a11"/><p xml:id="pN14p0037a1101">向坐于一面之尊者舍利弗，彼等异学遊方者作如是言曰：</p> <lb ed="N" n="0037a12"/><p xml:id="pN14p0037a1201">五</p><p xml:id="pN14p0037a1202" cb:place="inline">“友，舍利弗！有业论者沙门、婆罗门说示：‘苦是自作。’友，舍利弗！又有 <lb ed="N" n="0037a13"/>业论者沙门、婆罗门说示：‘苦是他作。’友，舍利弗！又有业论者沙门、婆罗门 <lb ed="N" n="0037a14"/>说示：‘苦是自作、亦他作。’友，舍利弗！又有业论者沙门、婆罗门说示：‘苦 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0038a" n="0038a"/> <lb ed="N" n="0038a01"/>非自作、亦非他作、乃无因生也。’</p> <lb ed="N" n="0038a02"/><p xml:id="pN14p0038a0201">六</p><p xml:id="pN14p0038a0202" cb:place="inline">友，舍利弗！于此沙门瞿昙是如何说？作如何语耶？若我等答沙门瞿昙之所 <lb ed="N" n="0038a03"/>说，应如何说示耶？我等不可依无实而对沙门瞿昙有所毁谤。我等将说示法随顺法， <lb ed="N" n="0038a04"/>任何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038023" n="0038023"/>说随顺说之同学将不往于难诘处。”</p> <lb ed="N" n="0038a05"/><p xml:id="pN14p0038a0501">七</p><p xml:id="pN14p0038a0502" cb:place="inline">“友！<persName>世尊</persName>云：‘苦乃由缘生。依何而成耶？依触而成。’唯<persName>世尊</persName>作如是之所说，对 <lb ed="N" n="0038a06"/><persName>世尊</persName>，无以无实而予谤毁，我等说示法随顺法，任何人之同学说随顺说者，不往于 <lb ed="N" n="0038a07"/>难诘处。</p> <lb ed="N" n="0038a08"/><p xml:id="pN14p0038a0801">八</p><p xml:id="pN14p0038a0802" cb:place="inline">友！然而，业论者说示：‘苦是自作。’沙门、婆罗门亦云：‘缘触而有苦。’ <lb ed="N" n="0038a09"/>业论者说示：‘苦是他作。’沙门、婆罗门亦云：‘缘触而有苦。’又业论者说示： <lb ed="N" n="0038a10"/>‘苦是自作、他作。’沙门、婆罗门亦云：‘缘触而有苦。’又业论者说示：‘苦 <lb ed="N" n="0038a11"/><ref cRef="PTS.S.2.34"/>非自作非他作、是无因生。’沙门、婆罗门亦云：‘缘触而有苦也。’</p> <lb ed="N" n="0038a12"/><p xml:id="pN14p0038a1201">九</p><p xml:id="pN14p0038a1202" cb:place="inline">友！业论者说示：‘苦为自作。’沙门、婆罗门，实者‘不依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038024" n="0038024"/>触而得经验’， <lb ed="N" n="0038a13"/>彼不知此理。又业论者说示：‘苦是他作。’沙门、婆罗门，实者‘不依触而得经 <lb ed="N" n="0038a14"/>验’，彼不知此。又业论者说示：‘苦是自作亦他作。’沙门、婆罗门，实者‘不 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0039a" n="0039a"/> <lb ed="N" n="0039a01"/>依触而得经验’，彼不知此理。又业论者说示：‘苦非自作亦非他作，乃无因生。’ <lb ed="N" n="0039a02"/>沙门婆罗门，实者‘不依触而得经验’，彼不知此理。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0039a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0039a04"/><p xml:id="pN14p0039a0401">一〇</p><p xml:id="pN14p0039a0403" cb:place="inline">尊者阿难闻尊者舍利弗与彼等异学遊方者之论议。</p> <lb ed="N" n="0039a05"/><p xml:id="pN14p0039a0501">一一</p><p xml:id="pN14p0039a0503" cb:place="inline">尔时，尊者阿难至<name role="" type="person">王舍城</name>乞食，由乞食还，食後来诣<persName>世尊</persName>处。诣已，礼敬世 <lb ed="N" n="0039a06"/>尊，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0039a07"/><p xml:id="pN14p0039a0701">坐于一面之尊者阿难，悉将尊者舍利弗与彼等异学遊方者之论议，以告<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0039a08"/><p xml:id="pN14p0039a0801">一二</p><p xml:id="pN14p0039a0803" cb:place="inline">“善哉！善哉！阿难！如舍利弗之正当说示，予说示。阿难！‘苦是缘生’， <lb ed="N" n="0039a09"/>此乃我之所告。缘何如是耶？是依触。如是乃我所说者。无以无实谤我，任何人之 <lb ed="N" n="0039a10"/>同学说随顺说者、不往于难诘处。</p> <lb ed="N" n="0039a11"/><p xml:id="pN14p0039a1101">一三</p><p xml:id="pN14p0039a1103" cb:place="inline">然则阿难！业论者沙门、婆罗门说示：‘苦是自作’亦云：‘缘触而有苦’…… <lb ed="N" n="0039a12"/><ref cRef="PTS.S.2.35"/>业论者沙门、婆罗说示：‘苦是非自作、非他作、为无因生。’亦云：‘缘触而有苦’。</p> <lb ed="N" n="0039a13"/><p xml:id="pN14p0039a1301">一四</p><p xml:id="pN14p0039a1303" cb:place="inline">然则阿难！业论者之沙门、婆罗门说示：‘苦是自作。’实者‘不依于触而 <lb ed="N" n="0039a14"/>无苦之经验’，彼不知于此处。……业论者之沙门婆罗门说示：‘苦非自作、非他 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0040a" n="0040a"/> <lb ed="N" n="0040a01"/>作、乃无因生。’实者‘不依于触而不得经验’，彼实不知于此处。</p> <lb ed="N" n="0040a02"/><p xml:id="pN14p0040a0201">一五</p><p xml:id="pN14p0040a0203" cb:place="inline">阿难！尔时，我住<name role="" type="person">王舍城</name>竹林栗鼠养饵所。</p> <lb ed="N" n="0040a03"/><p xml:id="pN14p0040a0301">一六</p><p xml:id="pN14p0040a0303" cb:place="inline">阿难！尔时，我淸晨著衣、持钵，入<name role="" type="person">王舍城</name>乞食。</p> <lb ed="N" n="0040a04"/><p xml:id="pN14p0040a0401">一七</p><p xml:id="pN14p0040a0403" cb:place="inline">阿难！当时我生是思念：‘行至<name role="" type="person">王舍城</name>乞食，为时尙早，我何不先诣异学遊方 <lb ed="N" n="0040a05"/>者之园。’</p> <lb ed="N" n="0040a06"/><p xml:id="pN14p0040a0601">一八</p><p xml:id="pN14p0040a0603" cb:place="inline">阿难！尔时，我来异学遊方者之园。至已，与彼等异学遊方者俱相致问、交 <lb ed="N" n="0040a07"/>谈问候，可记忆之语後，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0040a08"/><p xml:id="pN14p0040a0801">阿难！彼等异学遊方者，对坐于一面之我作如是言曰：</p> <lb ed="N" n="0040a09"/><p xml:id="pN14p0040a0901">一九</p><p xml:id="pN14p0040a0903" cb:place="inline">‘友，瞿昙！业论者之沙门、婆罗门有说示：“苦为自作。”友，瞿昙！业论 <lb ed="N" n="0040a10"/>者之沙门、婆罗门有说示：“苦为他作。”友，瞿昙！又业论者之沙门、婆罗门有 <lb ed="N" n="0040a11"/>说示：“苦是自作、他作。”友，瞿昙！又业论者之沙门、婆罗门有说示：“苦非 <lb ed="N" n="0040a12"/>自作、亦非他作、乃无因生。”</p> <lb ed="N" n="0040a13"/><p xml:id="pN14p0040a1301">二〇</p><p xml:id="pN14p0040a1303" cb:place="inline">于此尊者瞿昙作如何说？作如何语耶？若我等答尊者瞿昙之所说，应如何说 <lb ed="N" n="0040a14"/><ref cRef="PTS.S.2.36"/>示耶？不可或有无实、毁谤尊者瞿昙。我等说示法随顺法。任何人之同学说随顺说 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0041a" n="0041a"/> <lb ed="N" n="0041a01"/>者，不往于难诘处。’</p> <lb ed="N" n="0041a02"/><p xml:id="pN14p0041a0201">二一</p><p xml:id="pN14p0041a0203" cb:place="inline">阿难！如是云耶？我对彼等异学遊方者作如是言：‘友！我说：“苦是由缘 <lb ed="N" n="0041a03"/>生。缘何而成耶？是缘触。如是唯我之所说，无以无实谤我，说示法随顺法，任何 <lb ed="N" n="0041a04"/>人之同学说随顺说者，则不往于难诘处。”</p> <lb ed="N" n="0041a05"/><p xml:id="pN14p0041a0501">二二</p><p xml:id="pN14p0041a0503" cb:place="inline">然则友！业论者之沙门、婆罗门说示：“苦为自作”亦云：“缘触而有苦” <lb ed="N" n="0041a06"/>……业论者之沙门婆罗门说示：“苦为非自作、非他作、无因生。”亦云：“缘触 <lb ed="N" n="0041a07"/>而有苦。”</p> <lb ed="N" n="0041a08"/><p xml:id="pN14p0041a0801">二三</p><p xml:id="pN14p0041a0803" cb:place="inline">友！业论者之沙门婆罗门说示：“苦是为自作”，“不依于触、不得经验”， <lb ed="N" n="0041a09"/>彼实不知于此处。……业论者之沙门、婆罗门说示：“苦是非自作、非他作、无因 <lb ed="N" n="0041a10"/>生”，“不依于触，即不得经验”，彼实不知于此处。’</p> <lb ed="N" n="0041a11"/><p xml:id="pN14p0041a1101">二四</p><p xml:id="pN14p0041a1103" cb:place="inline">‘大德！是稀有！大德！是未曾有！实于一句之中不能道尽一切之義。大德！ <lb ed="N" n="0041a12"/>若对此義予详说，将更见甚深、深远者。’</p> <lb ed="N" n="0041a13"/><p xml:id="pN14p0041a1301">二五</p><p xml:id="pN14p0041a1303" cb:place="inline">然者，阿难！于此，汝为显示之！”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0041a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">三</cb:mulu><head>三</head> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0042a" n="0042a"/> <lb ed="N" n="0042a01"/><p xml:id="pN14p0042a0101">二六</p><p xml:id="pN14p0042a0103" cb:place="inline">“大德！若向我如是问：‘友，阿难！老死之因是如何？集是如何？生是如 <lb ed="N" n="0042a02"/>何？起是如何？’我对如是问，则如是说示：‘友！老死乃以生为因、以生为集、 <lb ed="N" n="0042a03"/>以生为生、以生为起也。’大德！我对如是为问，则作如是说。</p> <lb ed="N" n="0042a04"/><p xml:id="pN14p0042a0401"><ref cRef="PTS.S.2.37"/>二七</p><p xml:id="pN14p0042a0403" cb:place="inline">大德！若对我作如是问：‘友！阿难！生之因是如何？集是如何？生是如 <lb ed="N" n="0042a05"/>何？起是如何？’大德！我对如是问，则如是说示：‘友！生乃以有为因、以有为 <lb ed="N" n="0042a06"/>集、以有为生、以有为起也。’大德！我对如是问则为如是说。</p> <lb ed="N" n="0042a07"/><p xml:id="pN14p0042a0701">二八</p><p xml:id="pN14p0042a0703" cb:place="inline">大德！若对我作如是问：‘友！阿难！有之因是如何？集是如何？生是如 <lb ed="N" n="0042a08"/>何？起是如何？’大德！我对如是问，则如是说示：‘友！有乃以取为因、以取为 <lb ed="N" n="0042a09"/>集、以取为生、以取为起。’大德！我对如是问，则作如是说。</p> <lb ed="N" n="0042a10"/><p xml:id="pN14p0042a1001">二九～三一</p><p xml:id="pN14p0042a1006" cb:place="inline">大德！若对我作如是问：‘友！取之因是如何？……友！爱之因是如 <lb ed="N" n="0042a11"/>何？……友！受之因是如何？……’大德！若对我如是问：‘友！阿难！触之因是 <lb ed="N" n="0042a12"/>如何？集是如何？生是如何？起是如何？’大德！我对如是问，则作如是说示： <lb ed="N" n="0042a13"/>‘友！触以六处为因、以六处为集、以六处为生、以六处为起。’‘友！由六触处之 <lb ed="N" n="0042a14"/>无馀，依離贪灭，乃触灭，触灭乃受灭，受灭乃爱灭，爱灭乃取灭，取灭乃有灭， <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0043a" n="0043a"/> <lb ed="N" n="0043a01"/>有灭乃生灭，生灭乃老死、愁、悲、苦、忧、恼灭。如是乃全苦蕴之灭。’大德！ <lb ed="N" n="0043a02"/>我对如是问，则作如是说。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0043a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二五〕第五 浮弥</cb:mulu><head>〔二五〕第五 浮弥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043025" n="0043025"/></head> <lb ed="N" n="0043a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0043a0401">一</p><p xml:id="pN14p0043a0402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0043a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0043a06"/><p xml:id="pN14p0043a0601">二</p><p xml:id="pN14p0043a0602" cb:place="inline">尔时，尊者浮弥于日暮自宴坐起，来诣尊者舍利弗之处。诣已，与尊者舍利弗 <lb ed="N" n="0043a07"/><ref cRef="PTS.S.2.38"/>俱相致问，交谈问候及可记忆之语後，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0043a08"/><p xml:id="pN14p0043a0801">坐于一面之尊者浮弥，向尊者舍利弗作如是言：</p> <lb ed="N" n="0043a09"/><p xml:id="pN14p0043a0901">三</p><p xml:id="pN14p0043a0902" cb:place="inline">“友！舍利弗！业论者之沙门、婆罗门有说示：‘苦乐是自作。’友！舍利弗！ <lb ed="N" n="0043a10"/>又业论者之沙门、婆罗门有说示：‘苦乐是他作。’友！舍利弗！又业论者之沙门、 <lb ed="N" n="0043a11"/>婆罗门有说示：‘苦乐是自作而他作。’友！舍利弗！又业论者之沙门、婆罗门有 <lb ed="N" n="0043a12"/>说示：‘苦乐是非自作，非他作，乃无因生。’</p> <lb ed="N" n="0043a13"/><p xml:id="pN14p0043a1301">四</p><p xml:id="pN14p0043a1302" cb:place="inline">友！舍利弗！于此<persName>世尊</persName>作如何说？作如何语耶？若我等应答<persName>世尊</persName>之所说，则应 <lb ed="N" n="0043a14"/>如何说示耶？不应以无实诽谤<persName>世尊</persName>。我等说示法随顺法。任何人之同学说随顺说者， <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0044a" n="0044a"/> <lb ed="N" n="0044a01"/>不往于难诘处。”</p> <lb ed="N" n="0044a02"/><p xml:id="pN14p0044a0201">五</p><p xml:id="pN14p0044a0202" cb:place="inline">“友！<persName>世尊</persName>说：‘苦乐是缘生。’依何而生耶？依触乃有苦乐，如是<persName>世尊</persName>之所说， <lb ed="N" n="0044a03"/>因无以无实，不可谤<persName>世尊</persName>，说示法随顺法，任何人之同学说随顺说者，则不住于难 <lb ed="N" n="0044a04"/>诘处。</p> <lb ed="N" n="0044a05"/><p xml:id="pN14p0044a0501">六</p><p xml:id="pN14p0044a0502" cb:place="inline">然则，友！彼等业论者之沙门、婆罗门说示：‘苦乐是自作。’亦云：‘缘触乃 <lb ed="N" n="0044a06"/>有苦乐。’……彼等业论者之沙门、婆罗门说示：‘苦乐为非自作、非他作、为无 <lb ed="N" n="0044a07"/>因生。’亦云：‘缘触乃有苦乐。’</p> <lb ed="N" n="0044a08"/><p xml:id="pN14p0044a0801"><ref cRef="PTS.S.2.39"/>七</p><p xml:id="pN14p0044a0802" cb:place="inline">友！彼业论者之沙门、婆罗门说示：‘苦乐为自作’，‘不依触无有经验’，彼实 <lb ed="N" n="0044a09"/>不知此处……彼等业论者之沙门、婆罗门说示：‘苦乐为非自作、非他作、无因生’， <lb ed="N" n="0044a10"/>‘不依触无经验’，彼实不知此处。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0044a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0044a12"/><p xml:id="pN14p0044a1201">八</p><p xml:id="pN14p0044a1202" cb:place="inline">时，尊者阿难，闻尊者舍利弗与尊者浮弥之此论议。</p> <lb ed="N" n="0044a13"/><p xml:id="pN14p0044a1301">九</p><p xml:id="pN14p0044a1302" cb:place="inline">尔时，尊者阿难来诣<persName>世尊</persName>处。诣已，礼敬<persName>世尊</persName>，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0044a14"/><p xml:id="pN14p0044a1401">坐于一方之阿难，将尊者舍利弗与尊者浮弥之论议，悉奉白<persName>世尊</persName>。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0045a" n="0045a"/> <lb ed="N" n="0045a01"/><p xml:id="pN14p0045a0101">一〇</p><p xml:id="pN14p0045a0103" cb:place="inline">“善哉，善哉！阿难！说示如舍利弗者是正说示。阿难！是即：‘苦乐是缘生。’ <lb ed="N" n="0045a02"/>是我所说。‘缘何如是？是缘触也。’如是乃我所说者，无有无实谤我，任何人之同 <lb ed="N" n="0045a03"/>学说随顺说者，不往于难诘处。</p> <lb ed="N" n="0045a04"/><p xml:id="pN14p0045a0401">一一</p><p xml:id="pN14p0045a0403" cb:place="inline">然则阿难！彼等业论者之沙门、婆罗门说示：‘苦乐是自作。’亦云：‘缘 <lb ed="N" n="0045a05"/>触有苦乐。’……业论者之沙门婆罗门说示：‘苦乐是非自作、非他作、无因生。’ <lb ed="N" n="0045a06"/>亦云：‘缘触而有苦乐。’</p> <lb ed="N" n="0045a07"/><p xml:id="pN14p0045a0701">一二</p><p xml:id="pN14p0045a0703" cb:place="inline">若然，阿难！彼等业论者之沙门、婆罗门说示：‘苦乐是自作’，‘不依触、 <lb ed="N" n="0045a08"/>无苦乐经验’，彼实不知此处。……彼等业论者之沙门婆罗门说示：‘苦乐是非自 <lb ed="N" n="0045a09"/>作、亦非他作、是无因生’，‘不依触、无苦乐经验’，彼实不知此处。</p> <lb ed="N" n="0045a10"/><p xml:id="pN14p0045a1001"><ref cRef="PTS.S.2.40"/>一三</p><p xml:id="pN14p0045a1003" cb:place="inline">阿难！于身以身思为因，生内之苦乐。阿难！于语以语思为因，生内之苦乐。 <lb ed="N" n="0045a11"/>阿难！于意以意思为因，生内之苦乐。</p> <lb ed="N" n="0045a12"/><p xml:id="pN14p0045a1201">一四</p><p xml:id="pN14p0045a1203" cb:place="inline">阿难！缘无明，以自身行，缘此生内之苦乐。阿难！缘无明，以为他身行， <lb ed="N" n="0045a13"/>缘此生内之苦乐。阿难！正心为身行，缘此生内之苦乐。阿难！非正心为身行，缘 <lb ed="N" n="0045a14"/>此生内之苦乐。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0046a" n="0046a"/> <lb ed="N" n="0046a01"/><p xml:id="pN14p0046a0101">一五</p><p xml:id="pN14p0046a0103" cb:place="inline">阿难！为自语行，缘此而生内之苦乐。阿难！为他语行，缘此而生内之苦乐。</p> <lb ed="N" n="0046a02"/><p xml:id="pN14p0046a0201">一六</p><p xml:id="pN14p0046a0203" cb:place="inline">阿难！正心……阿难、非正心为语行，缘此而生内之苦乐。</p> <lb ed="N" n="0046a03"/><p xml:id="pN14p0046a0301">一七</p><p xml:id="pN14p0046a0303" cb:place="inline">阿难！为自意行，缘此而生内苦乐。阿难！为他意行，缘此而生内之苦乐。</p> <lb ed="N" n="0046a04"/><p xml:id="pN14p0046a0401">一八</p><p xml:id="pN14p0046a0403" cb:place="inline">阿难！正心……阿难！非正心，为意行，缘此而生苦乐。</p> <lb ed="N" n="0046a05"/><p xml:id="pN14p0046a0501">一九</p><p xml:id="pN14p0046a0503" cb:place="inline">阿难！于此等诸法，不生无明。阿难！由无明之无馀、離贪、灭，无有其身 <lb ed="N" n="0046a06"/>缘此而生内之苦乐。无有其语缘此而生内之苦乐。无有其意缘此而生内之苦乐。缘 <lb ed="N" n="0046a07"/><ref cRef="PTS.S.2.41"/>此而生内之苦乐，无其田（无生起之馀地）、无其事、无其理、无其论事。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0046a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二六〕第六 优波摩那</cb:mulu><head>〔二六〕第六 优波摩那</head> <lb ed="N" n="0046a09"/><p xml:id="pN14p0046a0901">一</p><p xml:id="pN14p0046a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0046a10"/><p xml:id="pN14p0046a1001">二</p><p xml:id="pN14p0046a1002" cb:place="inline">尔时，尊者优波摩那来诣<persName>世尊</persName>之处。诣已，敬礼<persName>世尊</persName>，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0046a11"/><p xml:id="pN14p0046a1101">坐于一面之尊者优波摩那，向<persName>世尊</persName>作是言曰：</p> <lb ed="N" n="0046a12"/><p xml:id="pN14p0046a1201">三</p><p xml:id="pN14p0046a1202" cb:place="inline">“大德！有沙门、婆罗门说示：苦是自作。大德！又有沙门、婆罗门说示苦是 <lb ed="N" n="0046a13"/>他作。大德！又有沙门、婆罗门说示苦是自作亦他作。大德！又有沙门、婆罗门说 <lb ed="N" n="0046a14"/>示苦是非自作、非他作、无因生。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0047a" n="0047a"/> <lb ed="N" n="0047a01"/><p xml:id="pN14p0047a0101">四</p><p xml:id="pN14p0047a0102" cb:place="inline">大德！于此，<persName>世尊</persName>是作如何说？如何语耶？若我等答<persName>世尊</persName>之所说，应如何说示 <lb ed="N" n="0047a02"/>耶？不可无实谤<persName>世尊</persName>。我等说示法随顺法。任何人之同学说随顺说者，将不往于难 <lb ed="N" n="0047a03"/>诘处。”</p> <lb ed="N" n="0047a04"/><p xml:id="pN14p0047a0401">五</p><p xml:id="pN14p0047a0402" cb:place="inline">“优波摩那！我说：‘苦是缘生。’‘依何而成耶？依触而有苦。’如是是我所 <lb ed="N" n="0047a05"/>说，无有因无实谤我，说示法随顺法，任何人之同学说随顺说者，则不往于难诘处。</p> <lb ed="N" n="0047a06"/><p xml:id="pN14p0047a0601">六</p><p xml:id="pN14p0047a0602" cb:place="inline">然则优波摩那！彼等沙门、婆罗门说示：‘苦是自作。’亦云：‘缘触有苦。’ <lb ed="N" n="0047a07"/>……彼等沙门婆罗门说示：‘苦是非自作、非他作、是无因生。’亦云：‘缘触而有 <lb ed="N" n="0047a08"/>苦。’</p> <lb ed="N" n="0047a09"/><p xml:id="pN14p0047a0901"><ref cRef="PTS.S.2.42"/>七</p><p xml:id="pN14p0047a0902" cb:place="inline">然则优波摩那！沙门、婆罗门说示：‘苦是自作’，‘不依触、无得经验’，彼 <lb ed="N" n="0047a10"/>实不知此处。……沙门婆罗门说示：‘苦是非自作、非他作、无因生’，‘不依触无 <lb ed="N" n="0047a11"/>得经验’，彼实不知此处。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0047a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二七〕第七 缘</cb:mulu><head>〔二七〕第七 缘</head> <lb ed="N" n="0047a13"/><p xml:id="pN14p0047a1301">一</p><p xml:id="pN14p0047a1302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0047a14"/><p xml:id="pN14p0047a1401">二</p><p xml:id="pN14p0047a1402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰〕：“诸比丘！缘无明而有行，缘行而有识，……如是，此为全 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0048a" n="0048a"/> <lb ed="N" n="0048a01"/>苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0048a02"/><p xml:id="pN14p0048a0201">三</p><p xml:id="pN14p0048a0202" cb:place="inline">诸比丘！何为老死耶？于各种众生之类，各种众生之老衰、衰耄、朽败、白发、 <lb ed="N" n="0048a03"/>皱皮、寿命之颓败、诸根之耄熟，此谓之老。于各种众生之部类，各种众生之殁、 <lb ed="N" n="0048a04"/>灭、破壞、死、破灭、诸蕴之破壞、遗骸之放弃，此谓之死。如是此之老与此之死， <lb ed="N" n="0048a05"/>诸比丘！此谓之老死。</p> <lb ed="N" n="0048a06"/><p xml:id="pN14p0048a0601">四</p><p xml:id="pN14p0048a0602" cb:place="inline">由生之集，而有老死之生起。由生灭，而有老死灭，唯此八支圣道，是趣老死 <lb ed="N" n="0048a07"/>灭之道迹。即正见、正思、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。</p> <lb ed="N" n="0048a08"/><p xml:id="pN14p0048a0801">五</p><p xml:id="pN14p0048a0802" cb:place="inline">诸比丘！生者何耶？<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048026" n="0048026"/>……</p> <lb ed="N" n="0048a09"/><p xml:id="pN14p0048a0901">六</p><p xml:id="pN14p0048a0902" cb:place="inline">诸比丘！有者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0048a10"/><p xml:id="pN14p0048a1001">七</p><p xml:id="pN14p0048a1002" cb:place="inline">诸比丘！取者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0048a11"/><p xml:id="pN14p0048a1101"><ref cRef="PTS.S.2.43"/>八</p><p xml:id="pN14p0048a1102" cb:place="inline">诸比丘！爱者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0048a12"/><p xml:id="pN14p0048a1201">九</p><p xml:id="pN14p0048a1202" cb:place="inline">诸比丘！受者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0048a13"/><p xml:id="pN14p0048a1301">一〇</p><p xml:id="pN14p0048a1303" cb:place="inline">诸比丘！触者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0048a14"/><p xml:id="pN14p0048a1401">一一</p><p xml:id="pN14p0048a1403" cb:place="inline">诸比丘！六处者何耶？……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0049a" n="0049a"/> <lb ed="N" n="0049a01"/><p xml:id="pN14p0049a0101">一二</p><p xml:id="pN14p0049a0103" cb:place="inline">诸比丘！名色者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0049a02"/><p xml:id="pN14p0049a0201">一三</p><p xml:id="pN14p0049a0203" cb:place="inline">诸比丘！识者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0049a03"/><p xml:id="pN14p0049a0301">一四</p><p xml:id="pN14p0049a0303" cb:place="inline">诸比丘！行者何耶？诸比丘！有此等三行：〔即〕身行、语行、心行。诸比 <lb ed="N" n="0049a04"/>丘！此等谓之行。</p> <lb ed="N" n="0049a05"/><p xml:id="pN14p0049a0501">由无明之集，而有行之生起；由无明之灭，而有行之灭。唯此八支圣道，乃趣行灭 <lb ed="N" n="0049a06"/>之道迹。即正见……正定。</p> <lb ed="N" n="0049a07"/><p xml:id="pN14p0049a0701">一五</p><p xml:id="pN14p0049a0703" cb:place="inline">诸比丘！圣弟子知如是之缘，知如是之缘起，知如是之缘灭，知趣如是缘灭 <lb ed="N" n="0049a08"/>之道迹。诸比丘！此等圣弟子谓达见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049027" n="0049027"/>，亦云达见，谓达此正法，谓见此正法，谓 <lb ed="N" n="0049a09"/>具足学智，谓具足学明，谓入于法流，谓圣明达慧，亦谓建立不死之扉。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0049a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二八〕第八 比丘</cb:mulu><head>〔二八〕第八 比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049028" n="0049028"/></head> <lb ed="N" n="0049a11"/><p xml:id="pN14p0049a1101">一</p><p xml:id="pN14p0049a1102" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0049a12"/><p xml:id="pN14p0049a1201">二</p><p xml:id="pN14p0049a1202" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>曰：</p> <lb ed="N" n="0049a13"/><p xml:id="pN14p0049a1301">三</p><p xml:id="pN14p0049a1302" cb:place="inline">“诸比丘！此处有比丘，知老死、知老死之集、知老死之灭、知趣老死灭之道迹。 <lb ed="N" n="0049a14"/>……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0050a" n="0050a"/> <lb ed="N" n="0050a01"/><p xml:id="pN14p0050a0101">四</p><p xml:id="pN14p0050a0102" cb:place="inline">知生，……</p> <lb ed="N" n="0050a02"/><p xml:id="pN14p0050a0201">五</p><p xml:id="pN14p0050a0202" cb:place="inline">知有，……</p> <lb ed="N" n="0050a03"/><p xml:id="pN14p0050a0301">六</p><p xml:id="pN14p0050a0302" cb:place="inline">知取，……</p> <lb ed="N" n="0050a04"/><p xml:id="pN14p0050a0401"><ref cRef="PTS.S.2.44"/>七</p><p xml:id="pN14p0050a0402" cb:place="inline">知爱，……</p> <lb ed="N" n="0050a05"/><p xml:id="pN14p0050a0501">八</p><p xml:id="pN14p0050a0502" cb:place="inline">知受，……</p> <lb ed="N" n="0050a06"/><p xml:id="pN14p0050a0601">九</p><p xml:id="pN14p0050a0602" cb:place="inline">知触，……</p> <lb ed="N" n="0050a07"/><p xml:id="pN14p0050a0701">一〇</p><p xml:id="pN14p0050a0703" cb:place="inline">知六处，……</p> <lb ed="N" n="0050a08"/><p xml:id="pN14p0050a0801">一一</p><p xml:id="pN14p0050a0803" cb:place="inline">知名色，……</p> <lb ed="N" n="0050a09"/><p xml:id="pN14p0050a0901">一二</p><p xml:id="pN14p0050a0903" cb:place="inline">知识，……</p> <lb ed="N" n="0050a10"/><p xml:id="pN14p0050a1001">一三</p><p xml:id="pN14p0050a1003" cb:place="inline">知行，知行之集、知行之灭、知趣行灭之道迹。</p> <lb ed="N" n="0050a11"/><p xml:id="pN14p0050a1101">一四</p><p xml:id="pN14p0050a1103" cb:place="inline">诸比丘！老死者何耶？于各种众生之类，各种众生之老衰、衰耄、朽败、白 <lb ed="N" n="0050a12"/>发、皱皮、寿命之颓败、诸根之耄熟，此谓之老。于各种众生之部类，各种众生之 <lb ed="N" n="0050a13"/>殁、灭、破壞、死、破灭、诸蕴之破壞、遗骸之放弃，此谓之死。如是此之老与此 <lb ed="N" n="0050a14"/>之死，诸比丘！此谓之老死。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0051a" n="0051a"/> <lb ed="N" n="0051a01"/><p xml:id="pN14p0051a0101">一五</p><p xml:id="pN14p0051a0103" cb:place="inline">由生之集，而有老死之生起，由生之灭，而有老死之灭。唯此八支圣道，乃 <lb ed="N" n="0051a02"/>趣老死灭之道迹。即：正见……正定。</p> <lb ed="N" n="0051a03"/><p xml:id="pN14p0051a0301">一六～二四</p><p xml:id="pN14p0051a0306" cb:place="inline">诸比丘！生者何耶？……诸比丘！有者何耶？……诸比丘！取者何 <lb ed="N" n="0051a04"/>耶？……诸比丘！爱者何耶？受、触、六处、名色、识者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0051a05"/><p xml:id="pN14p0051a0501">二五</p><p xml:id="pN14p0051a0503" cb:place="inline">诸比丘！行者何耶？诸比丘！有此等之三行。即：身行、语行、心行是。诸 <lb ed="N" n="0051a06"/>比丘！此等谓之行。</p> <lb ed="N" n="0051a07"/><p xml:id="pN14p0051a0701">由无明之集，而有行之生起，由无明之灭、而有行之灭。唯此八支圣道，乃趣 <lb ed="N" n="0051a08"/>行灭之道迹。即：正见……正定是。</p> <lb ed="N" n="0051a09"/><p xml:id="pN14p0051a0901">二六</p><p xml:id="pN14p0051a0903" cb:place="inline">诸比丘！有比丘，知如是之老死、知如是老死之集、知如是老死之灭、知如 <lb ed="N" n="0051a10"/>是趣老死灭之道迹。</p> <lb ed="N" n="0051a11"/><p xml:id="pN14p0051a1101">二七～三六</p><p xml:id="pN14p0051a1106" cb:place="inline">知如是生……有、取、爱、受、触、六处、名色、识、行，知行之集、 <lb ed="N" n="0051a12"/><ref cRef="PTS.S.2.45"/>知行之灭、知如是趣行灭之道迹。</p> <lb ed="N" n="0051a13"/><p xml:id="pN14p0051a1301">三七</p><p xml:id="pN14p0051a1303" cb:place="inline">诸比丘！对此，比丘谓之达见，亦云达见、达此正法、见此正法、具足学明、 <lb ed="N" n="0051a14"/>入于法流、圣明达慧，建立不死之扉。”</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0052a" n="0052a"/> <lb ed="N" n="0052a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二九〕第九 沙门婆罗门（之一）</cb:mulu><head>〔二九〕第九 沙门婆罗门（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052029" n="0052029"/></head> <lb ed="N" n="0052a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0052a0201">一</p><p xml:id="pN14p0052a0202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0052a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0052a04"/><p xml:id="pN14p0052a0401">二～一二</p><p xml:id="pN14p0052a0405" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！如何沙门或婆罗门，不知老死、不知老死 <lb ed="N" n="0052a05"/>之集、不知老死之灭、不知趣老死灭之道迹。……不知是生……有、取、爱、受、 <lb ed="N" n="0052a06"/>触、六处、名色、识、不知行，不知行之集、不知行之灭、不知趣行灭之道迹。</p> <lb ed="N" n="0052a07"/><p xml:id="pN14p0052a0701">一三</p><p xml:id="pN14p0052a0703" cb:place="inline">诸比丘！不知此等之彼等沙门或婆罗门，于沙门非正沙门、于婆罗门非正婆 <lb ed="N" n="0052a08"/>罗门。又彼尊者等对沙门之義，或婆罗门之義，于现法自知，非入实证而住者。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0052a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0052a10"/><p xml:id="pN14p0052a1001">一四～二四</p><p xml:id="pN14p0052a1006" cb:place="inline">诸比丘！如何沙门、或婆罗门，知老死、知老死之集、知老死之灭、 <lb ed="N" n="0052a11"/>知趣老死灭之道迹、知生……有、取、爱、受、触、六处、名色、识、行，知行之 <lb ed="N" n="0052a12"/><ref cRef="PTS.S.2.46"/>集、知行之灭、知趣行灭之道迹。</p> <lb ed="N" n="0052a13"/><p xml:id="pN14p0052a1301">二五</p><p xml:id="pN14p0052a1303" cb:place="inline">诸比丘！知此等之彼等沙门或婆罗门，于沙门是正沙门，于婆罗门是正婆罗 <lb ed="N" n="0052a14"/>门。彼尊者等对沙门之義、与婆罗门之義、于现法得自知入实证而住者。”</p></cb:div></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0053a" n="0053a"/> <lb ed="N" n="0053a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三〇〕第十 沙门婆罗门（之二）</cb:mulu><head>〔三〇〕第十 沙门婆罗门（之二）</head> <lb ed="N" n="0053a02"/><p xml:id="pN14p0053a0201">一</p><p xml:id="pN14p0053a0202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0053a03"/><p xml:id="pN14p0053a0301">二～三</p><p xml:id="pN14p0053a0304" cb:place="inline">尔时，〔<persName>世尊</persName>宣曰：〕“诸比丘！如何沙门或婆罗门，不知老死、不知老死 <lb ed="N" n="0053a04"/>之集、不知老死之灭、不知趣老死灭之道迹，彼等实不知住于超脱老死之处。</p> <lb ed="N" n="0053a05"/><p xml:id="pN14p0053a0501">四～一二</p><p xml:id="pN14p0053a0505" cb:place="inline">不知生……有、取、爱、受、触、六处、名色、识……</p> <lb ed="N" n="0053a06"/><p xml:id="pN14p0053a0601">一三</p><p xml:id="pN14p0053a0603" cb:place="inline">不知行、不知行之集、不知行之灭、不知趣行灭之道迹，彼等实不知住于超 <lb ed="N" n="0053a07"/>越老死之处。</p> <lb ed="N" n="0053a08"/><p xml:id="pN14p0053a0801">一四</p><p xml:id="pN14p0053a0803" cb:place="inline">诸比丘！如何沙门或婆罗门，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053030" n="0053030"/>知老死、知老死之集、知老死之灭、知趣老 <lb ed="N" n="0053a09"/>死灭之道迹者，则知住于超越老死之处。</p> <lb ed="N" n="0053a10"/><p xml:id="pN14p0053a1001">一五～二三</p><p xml:id="pN14p0053a1006" cb:place="inline">知生……有、取、爱、受、触、六处、名色、识……</p> <lb ed="N" n="0053a11"/><p xml:id="pN14p0053a1101">二四</p><p xml:id="pN14p0053a1103" cb:place="inline">知行、知行之集、知行之灭、知趣行灭之道迹处。”</p> <lb ed="N" n="0053a12"/> <lb ed="N" n="0053a13"/><p xml:id="pN14p0053a1301"><ref cRef="PTS.S.2.47"/>此颂曰：</p> <lb ed="N" n="0053a14"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0053a1401"><l>二之十力缘</l><l>异学与浮弥</l> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0054a" n="0054a"/> <lb ed="N" n="0054a01"/><l>及优波摩那</l><l>缘与比丘二</l> <lb ed="N" n="0054a02"/><l>沙门婆罗门</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0054a03"/> <lb ed="N" n="0054a04"/> <lb ed="N" n="0054a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四 伽拉罗刹利品</cb:mulu><head>第四 伽拉罗刹利品</head> <lb ed="N" n="0054a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三一〕第一 生者</cb:mulu><head>〔三一〕第一 生者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054031" n="0054031"/></head> <lb ed="N" n="0054a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0054a0701">一</p><p xml:id="pN14p0054a0702" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0054a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0054a09"/><p xml:id="pN14p0054a0901">二</p><p xml:id="pN14p0054a0902" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>告尊者舍利弗曰：此乃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054032" n="0054032"/>波罗延那（经）<name role="" type="person">阿逸多</name>之所问中言：</p> <lb ed="N" n="0054a10"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0054a1001"><l>对法追究者</l> <lb ed="N" n="0054a11"/><l>有学及凡夫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054033" n="0054033"/></l> <lb ed="N" n="0054a12"/><l>问此等威仪</l> <lb ed="N" n="0054a13"/><l>请友以说示<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054034" n="0054034"/></l></lg> <lb ed="N" n="0054a14"/><p xml:id="pN14p0054a1401">舍利弗！以此略说之事，应依廣说解明其義。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0055a" n="0055a"/> <lb ed="N" n="0055a01"/><p xml:id="pN14p0055a0101">如是说时，尊者舍利弗默然。</p> <lb ed="N" n="0055a02"/><p xml:id="pN14p0055a0201">三</p><p xml:id="pN14p0055a0202" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>再向尊者舍利弗说……尊者舍利弗，再默然。</p> <lb ed="N" n="0055a03"/><p xml:id="pN14p0055a0301">四</p><p xml:id="pN14p0055a0302" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>三度向尊者舍利弗曰：“舍利弗、波罗延那（经）<name role="" type="person">阿逸多</name>之所问中言：</p> <lb ed="N" n="0055a04"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0055a0401"><l>对法追究者</l> <lb ed="N" n="0055a05"/><l>有学及凡夫</l> <lb ed="N" n="0055a06"/><l>问此等威仪</l> <lb ed="N" n="0055a07"/><l>请友以说示</l></lg> <lb ed="N" n="0055a08"/><p xml:id="pN14p0055a0801"><ref cRef="PTS.S.2.48"/>友！舍利弗！以此所略说之事，应依廣说，解明其義。”尊者舍利弗三度默然。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0055a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0055a10"/><p xml:id="pN14p0055a1001">五</p><p xml:id="pN14p0055a1002" cb:place="inline">“舍利弗！<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055035" n="0055035"/>视此为不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055036" n="0055036"/>生者耶？<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055037" n="0055037"/>舍利弗！视此为生者耶？”</p> <lb ed="N" n="0055a11"/><p xml:id="pN14p0055a1101">六</p><p xml:id="pN14p0055a1102" cb:place="inline">“大德！以正慧如实见之‘此乃生者’，以正慧如实见之‘此乃生者’，生者以 <lb ed="N" n="0055a12"/>行厌離、離贪、灭。”“以正慧如实见之，彼乃食生耶？以正慧见之。”“彼乃食生。 <lb ed="N" n="0055a13"/>则行食生之厌離、離贪、灭。”“因彼食灭，生者乃灭法，如实依正慧见之耶？因彼 <lb ed="N" n="0055a14"/>之食灭，生者乃灭法，如实依正慧见，则行灭法之厌離、離贪、灭。大德！是如是 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0056a" n="0056a"/> <lb ed="N" n="0056a01"/>学。”</p> <lb ed="N" n="0056a02"/><p xml:id="pN14p0056a0201">七</p><p xml:id="pN14p0056a0202" cb:place="inline">“大德！究法者为何耶？大德！此生者以如实正慧见。此乃生者依如实正慧见生 <lb ed="N" n="0056a03"/>者有厌離、離贪、灭、无取著、解脱。依如实智慧见，彼食乃生。依如实智慧见之， <lb ed="N" n="0056a04"/>彼食乃生者，则有食生之厌離、離贪、灭、无取著、解脱。彼依如实正慧见之食之 <lb ed="N" n="0056a05"/>灭，生者是灭法，依如实正慧见彼食之灭，生者乃灭法者。则有灭法之厌離、離贪、 <lb ed="N" n="0056a06"/><ref cRef="PTS.S.2.49"/>灭、无取著、解脱。大德！如是为法之追究者。</p> <lb ed="N" n="0056a07"/><p xml:id="pN14p0056a0701">八</p><p xml:id="pN14p0056a0702" cb:place="inline">大德！如是波罗延那（经）<name role="" type="person">阿逸多</name>之所问中曰：</p> <lb ed="N" n="0056a08"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0056a0801"><l>对法追究者</l> <lb ed="N" n="0056a09"/><l>有学及凡夫</l> <lb ed="N" n="0056a10"/><l>问此等威仪</l> <lb ed="N" n="0056a11"/><l>请友以说示</l></lg> <lb ed="N" n="0056a12"/><p xml:id="pN14p0056a1201">大德！我以此所略说，依如是廣说，以知是義。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0056a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">三</cb:mulu><head>三</head> <lb ed="N" n="0056a14"/><p xml:id="pN14p0056a1401">九</p><p xml:id="pN14p0056a1402" cb:place="inline">“舍利弗！善哉，善哉！舍利弗！依如实正慧见之此为生者、依如实正慧见，此 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0057a" n="0057a"/> <lb ed="N" n="0057a01"/>为生者，生者则行厌離、離贪、灭。</p> <lb ed="N" n="0057a02"/><p xml:id="pN14p0057a0201">依如实正慧见，彼食生。依如实正慧见，彼食生者，则行食生厌離、離贪、灭。</p> <lb ed="N" n="0057a03"/><p xml:id="pN14p0057a0301">依如实正慧见，由食之灭，生者是灭法。依如实正慧见，依彼食灭、生者乃灭 <lb ed="N" n="0057a04"/>法者。则行灭法厌離、離贪、灭。舍利弗！是如是学。</p> <lb ed="N" n="0057a05"/><p xml:id="pN14p0057a0501">一〇</p><p xml:id="pN14p0057a0503" cb:place="inline">舍利弗！究法者何耶？舍利弗！依如实智慧见之，此乃生者。依如实正慧见， <lb ed="N" n="0057a06"/>此乃生者，生者则有厌離、離贪、灭、无取著、解脱。</p> <lb ed="N" n="0057a07"/><p xml:id="pN14p0057a0701">依如实正慧见之，彼为食生。依如实正慧见之，彼为食生者，则有食生之厌離、 <lb ed="N" n="0057a08"/>離贪、灭、无取著、解脱。</p> <lb ed="N" n="0057a09"/><p xml:id="pN14p0057a0901">如实依正慧见之，依彼食之灭，生者乃灭法。依如实正慧见之，依彼之食灭， <lb ed="N" n="0057a10"/><ref cRef="PTS.S.2.50"/>生者乃灭法者，则有灭法之厌離、離贪、灭、无取著、解脱。</p> <lb ed="N" n="0057a11"/><p xml:id="pN14p0057a1101">舍利弗！如是乃究法者。</p> <lb ed="N" n="0057a12"/><p xml:id="pN14p0057a1201">一一</p><p xml:id="pN14p0057a1203" cb:place="inline">舍利弗！如是为波罗延那（经）<name role="" type="person">阿逸多</name>之所问中言：</p> <lb ed="N" n="0057a13"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0057a1301"><l>法之追究者</l> <lb ed="N" n="0057a14"/><l>有学及凡夫</l> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0058a" n="0058a"/> <lb ed="N" n="0058a01"/><l>问此等威仪</l> <lb ed="N" n="0058a02"/><l>请友以说示</l></lg> <lb ed="N" n="0058a03"/><p xml:id="pN14p0058a0301">舍利弗！以此略说，依如是廣说，是義即可明。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0058a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三二〕第二 伽拉罗</cb:mulu><head>〔三二〕第二 伽拉罗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058038" n="0058038"/></head> <lb ed="N" n="0058a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0058a0501">一</p><p xml:id="pN14p0058a0502" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0058a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0058a07"/><p xml:id="pN14p0058a0701">二</p><p xml:id="pN14p0058a0702" cb:place="inline">尔时，伽拉罗刹利比丘，走近尊者舍利弗。近已，与尊者舍利弗俱相致问、交 <lb ed="N" n="0058a08"/>谈问候可记忆之语後，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0058a09"/><p xml:id="pN14p0058a0901">三</p><p xml:id="pN14p0058a0902" cb:place="inline">坐于一面之伽拉罗刹利比丘，向尊者舍利弗作如是言：</p> <lb ed="N" n="0058a10"/><p xml:id="pN14p0058a1001">“友！舍利弗！牟犁破群那比丘已捨戒还俗矣。”</p> <lb ed="N" n="0058a11"/><p xml:id="pN14p0058a1101">“我想，彼尊者乃于此法与律中，是不得安慰。”</p> <lb ed="N" n="0058a12"/><p xml:id="pN14p0058a1201">四</p><p xml:id="pN14p0058a1202" cb:place="inline">“然，尊者舍利弗于此法与律中得安慰否？”</p> <lb ed="N" n="0058a13"/><p xml:id="pN14p0058a1301">“友！我于此法与律中，是无惑。”</p> <lb ed="N" n="0058a14"/><p xml:id="pN14p0058a1401">五</p><p xml:id="pN14p0058a1402" cb:place="inline">“友！于当来之事，又云何耶？”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0059a" n="0059a"/> <lb ed="N" n="0059a01"/><p xml:id="pN14p0059a0101">“友、我于当来之事，是无疑者。”</p> <lb ed="N" n="0059a02"/><p xml:id="pN14p0059a0201">六</p><p xml:id="pN14p0059a0202" cb:place="inline">尔时，伽拉罗刹利比丘则从座起，来诣<persName>世尊</persName>座之处。诣已，礼敬<persName>世尊</persName>，坐于一 <lb ed="N" n="0059a03"/>面。</p> <lb ed="N" n="0059a04"/><p xml:id="pN14p0059a0401"><ref cRef="PTS.S.2.51"/>七</p><p xml:id="pN14p0059a0402" cb:place="inline">坐于一面之伽拉罗刹利比丘，向<persName>世尊</persName>作如是言：“大德！尊者舍利弗自说：‘得 <lb ed="N" n="0059a05"/>智，知生已尽，梵行已立，应作已办，不再有生。’”</p> <lb ed="N" n="0059a06"/><p xml:id="pN14p0059a0601">八</p><p xml:id="pN14p0059a0602" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>告一比丘曰：“来，比丘！汝以我语告舍利弗：‘友！舍利弗！师唤 <lb ed="N" n="0059a07"/>汝。’”</p> <lb ed="N" n="0059a08"/><p xml:id="pN14p0059a0801">九</p><p xml:id="pN14p0059a0802" cb:place="inline">“大德！唯然！”彼比丘奉答<persName>世尊</persName>，诣尊者舍利弗之处。诣已，向舍利弗曰：“友！ <lb ed="N" n="0059a09"/>舍利弗！师唤汝。”</p> <lb ed="N" n="0059a10"/><p xml:id="pN14p0059a1001">一〇</p><p xml:id="pN14p0059a1003" cb:place="inline">“友！唯然！”尊者舍利弗答彼比丘，来诣<persName>世尊</persName>之处。诣已，礼敬<persName>世尊</persName>，坐于 <lb ed="N" n="0059a11"/>一面。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0059a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0059a13"/><p xml:id="pN14p0059a1301">一一</p><p xml:id="pN14p0059a1303" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>对坐于一面之尊者舍利弗曰：“舍利弗！汝自说：‘得智，知生已尽，梵 <lb ed="N" n="0059a14"/>行已立，应作已办，不再有生。’此事真实耶？”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0060a" n="0060a"/> <lb ed="N" n="0060a01"/><p xml:id="pN14p0060a0101">“大德！勿以此等之句，以此等之文谓非義。”</p> <lb ed="N" n="0060a02"/><p xml:id="pN14p0060a0201">一二</p><p xml:id="pN14p0060a0203" cb:place="inline">“舍利弗！良家之子应依如何法门以记智耶？时而可如是记说耶？”</p> <lb ed="N" n="0060a03"/><p xml:id="pN14p0060a0301">一三</p><p xml:id="pN14p0060a0303" cb:place="inline">“大德！我亦不如是说。大德！此等之句，不依此等之文说義。”</p> <lb ed="N" n="0060a04"/><p xml:id="pN14p0060a0401">一四</p><p xml:id="pN14p0060a0403" cb:place="inline">“舍利弗！若对汝作如是问：‘友！舍利弗！云何知，云何见，而称说：“我， <lb ed="N" n="0060a05"/>自得智，知生已尽，梵行已立，应作已办，不再有生耶？”’舍利弗！汝如是被问， <lb ed="N" n="0060a06"/>如何作答耶？”</p> <lb ed="N" n="0060a07"/><p xml:id="pN14p0060a0701">一五</p><p xml:id="pN14p0060a0703" cb:place="inline">“大德！若如是问我：‘友！舍利弗如何知、如何见、自得智、称说知生已尽、 <lb ed="N" n="0060a08"/><ref cRef="PTS.S.2.52"/>梵行已立、所作已办、不再有生。’大德！如是问我，应如是答：</p> <lb ed="N" n="0060a09"/><p xml:id="pN14p0060a0901">一六</p><p xml:id="pN14p0060a0903" cb:place="inline">‘友！生乃有因，依其因灭，于其因尽，则知生已尽。于<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060039" n="0060039"/>因之尽，知生已 <lb ed="N" n="0060a10"/>尽，而知：生已尽，梵行已立，应作已办，更不有生。’</p> <lb ed="N" n="0060a11"/><p xml:id="pN14p0060a1101">大德！如是之问，我则如是作答。”</p> <lb ed="N" n="0060a12"/><p xml:id="pN14p0060a1201">一七</p><p xml:id="pN14p0060a1203" cb:place="inline">“舍利弗！若再以如是问汝：‘友！舍利弗！生又由何因、何集，依何而生， <lb ed="N" n="0060a13"/>以何为本耶？’舍利弗！如是问汝，如何作答耶？”</p> <lb ed="N" n="0060a14"/><p xml:id="pN14p0060a1401">一八</p><p xml:id="pN14p0060a1403" cb:place="inline">“大德！若如是问我：‘友！舍利弗！生又以何为因……以何为本耶？’大 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0061a" n="0061a"/> <lb ed="N" n="0061a01"/>德！如是问我，应如是作答：‘友！生为有因、为有集、依有而生、以有为本。’ <lb ed="N" n="0061a02"/>大德！对如是问，我如是作答。”</p> <lb ed="N" n="0061a03"/><p xml:id="pN14p0061a0301">一九</p><p xml:id="pN14p0061a0303" cb:place="inline">“舍利弗！若又如是问汝：‘友！舍利弗！有又以何为因、以何为集、依何而 <lb ed="N" n="0061a04"/>生、以何为本耶？’舍利弗！如是问汝，如何作答耶？”</p> <lb ed="N" n="0061a05"/><p xml:id="pN14p0061a0501">二〇</p><p xml:id="pN14p0061a0503" cb:place="inline">“大德！若如是问我：‘友！舍利弗！有又以何为因……以何为本耶？’大 <lb ed="N" n="0061a06"/>德！如是问，我如是作答：‘友！有以取为因、以取为集、依取而生、以取为本。’ <lb ed="N" n="0061a07"/>大德！如是问，我如是作答。”</p> <lb ed="N" n="0061a08"/><p xml:id="pN14p0061a0801">二一</p><p xml:id="pN14p0061a0803" cb:place="inline">“舍利弗！若又如是问汝：‘友！取以何为因……？’</p> <lb ed="N" n="0061a09"/><p xml:id="pN14p0061a0901">二二～二三</p><p xml:id="pN14p0061a0906" cb:place="inline">舍利弗！若如是问汝：‘友！爱又以何为因、以何为集、依何而生， <lb ed="N" n="0061a10"/>以何为本耶？’舍利弗！如是问，汝如何作答耶？”</p> <lb ed="N" n="0061a11"/><p xml:id="pN14p0061a1101"><ref cRef="PTS.S.2.53"/>二四</p><p xml:id="pN14p0061a1103" cb:place="inline">“大德！若如是问我：‘友！舍利弗！又爱以何为因、以何为集、依何而生， <lb ed="N" n="0061a12"/>以何为本耶？’大德！如是问，我如作是答：‘友！爱以受为因、以受为集、依受 <lb ed="N" n="0061a13"/>而生、以受为本也。’大德！如是问，我如是作答。”</p> <lb ed="N" n="0061a14"/><p xml:id="pN14p0061a1401">二五</p><p xml:id="pN14p0061a1403" cb:place="inline">“舍利弗！若又如是问汝：‘友！舍利弗！如何知、如何见时，汝无乐著于受 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0062a" n="0062a"/> <lb ed="N" n="0062a01"/>耶？’舍利弗！如是问，汝如何作答耶？”</p> <lb ed="N" n="0062a02"/><p xml:id="pN14p0062a0201">二六</p><p xml:id="pN14p0062a0203" cb:place="inline">“大德！若如是问我：‘友！如何知，如何见时，汝无乐著于受耶？’大德！ <lb ed="N" n="0062a03"/>如是问，我如是作答。</p> <lb ed="N" n="0062a04"/><p xml:id="pN14p0062a0401">二七</p><p xml:id="pN14p0062a0403" cb:place="inline">‘友！此等有三受。三受者何耶？乐受、苦受、不苦不乐受是。友！此等之 <lb ed="N" n="0062a05"/>三受是无常。知是无常苦时，而不乐著于受。’</p> <lb ed="N" n="0062a06"/><p xml:id="pN14p0062a0601">大德！如是问，我如是作答。”</p> <lb ed="N" n="0062a07"/><p xml:id="pN14p0062a0701">二八</p><p xml:id="pN14p0062a0703" cb:place="inline">“善哉，善哉！舍利弗！舍利弗！此法门亦略得作答，即：‘如何所受皆是苦。’</p> <lb ed="N" n="0062a08"/><p xml:id="pN14p0062a0801">二九</p><p xml:id="pN14p0062a0803" cb:place="inline">舍利弗！若又如是问汝：‘友！舍利弗！如何自称得解脱智，知生已尽，梵 <lb ed="N" n="0062a09"/>行已立，应作已作，更不再有生耶？’舍利弗！对如是问，汝如何作答耶？”</p> <lb ed="N" n="0062a10"/><p xml:id="pN14p0062a1001">三〇</p><p xml:id="pN14p0062a1003" cb:place="inline">“大德！若如是问我：‘友！舍利弗！如何自称得解脱智，知生已尽，梵行已 <lb ed="N" n="0062a11"/>立，应作已作，更不来此生耶？’大德！对如是问，我如是作答：</p> <lb ed="N" n="0062a12"/><p xml:id="pN14p0062a1201"><ref cRef="PTS.S.2.54"/>三一</p><p xml:id="pN14p0062a1203" cb:place="inline">‘友！我于内解脱，依一切取灭，住于正念。住正念故，诸漏不随增，我不 <lb ed="N" n="0062a13"/>认我。’</p> <lb ed="N" n="0062a14"/><p xml:id="pN14p0062a1401">大德！对如是问，我如是作答。”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0063a" n="0063a"/> <lb ed="N" n="0063a01"/><p xml:id="pN14p0063a0101">三二</p><p xml:id="pN14p0063a0103" cb:place="inline">“舍利弗！善哉！善哉！舍利弗！此为略说此義之法门。依沙门所云之诸漏， <lb ed="N" n="0063a02"/>于彼等诸漏，我无惑，我已尽无疑。”</p> <lb ed="N" n="0063a03"/><p xml:id="pN14p0063a0301">三三</p><p xml:id="pN14p0063a0303" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>说已，即从座起，入室。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0063a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">三</cb:mulu><head>三</head> <lb ed="N" n="0063a05"/><p xml:id="pN14p0063a0501">三四</p><p xml:id="pN14p0063a0503" cb:place="inline">尊者舍利弗，于<persName>世尊</persName>離去未久、向诸比丘曰：</p> <lb ed="N" n="0063a06"/><p xml:id="pN14p0063a0601">三五</p><p xml:id="pN14p0063a0603" cb:place="inline">“友！我先前尙未经验时，<persName>世尊</persName>起初问我，时我是愚昧。友！<persName>世尊</persName>初问于我予 <lb ed="N" n="0063a07"/>随喜耶？友！我作是念：</p> <lb ed="N" n="0063a08"/><p xml:id="pN14p0063a0801">三六</p><p xml:id="pN14p0063a0803" cb:place="inline">‘<persName>世尊</persName>！若一日，以异文、异方便之義问我，我亦一日，以异文、异方便之 <lb ed="N" n="0063a09"/>義，奉答<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0063a10"/><p xml:id="pN14p0063a1001">三七</p><p xml:id="pN14p0063a1003" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>！若一夜以异文、异方便之義问我，我亦一夜以异文、异方便之義，奉 <lb ed="N" n="0063a11"/>答<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0063a12"/><p xml:id="pN14p0063a1201">三八</p><p xml:id="pN14p0063a1203" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>若一日一夜，以异文、异方便之義问我，我亦一日一夜，以异文、异方 <lb ed="N" n="0063a13"/>便之義，奉答<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0063a14"/><p xml:id="pN14p0063a1401"><ref cRef="PTS.S.2.55"/>三九</p><p xml:id="pN14p0063a1403" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>若二日二夜，以此義问我，我亦二日二夜，以此義奉答<persName>世尊</persName>。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0064a" n="0064a"/> <lb ed="N" n="0064a01"/><p xml:id="pN14p0064a0101">四〇</p><p xml:id="pN14p0064a0103" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>若三日三夜，以此義问我，我亦三日三夜，以此義奉答<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0064a02"/><p xml:id="pN14p0064a0201">四一</p><p xml:id="pN14p0064a0203" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>若四日四夜，以此義问我，我亦四日四夜，以此義奉答<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0064a03"/><p xml:id="pN14p0064a0301">四二</p><p xml:id="pN14p0064a0303" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>若五日五夜，以此義问我，我亦五日五夜，以此義奉答<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0064a04"/><p xml:id="pN14p0064a0401">四三</p><p xml:id="pN14p0064a0403" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>若六日六夜，以此義问我，我亦六日六夜，以此義奉答<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0064a05"/><p xml:id="pN14p0064a0501">四四</p><p xml:id="pN14p0064a0503" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>若七日七夜，以此義问我，我亦七日七夜，以此義奉答<persName>世尊</persName>。’”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0064a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">四</cb:mulu><head>四</head> <lb ed="N" n="0064a07"/><p xml:id="pN14p0064a0701">四五</p><p xml:id="pN14p0064a0703" cb:place="inline">尔时，伽拉罗刹利比丘，即从座起，走近<persName>世尊</persName>。近已，礼敬<persName>世尊</persName>，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0064a08"/><p xml:id="pN14p0064a0801">四六</p><p xml:id="pN14p0064a0803" cb:place="inline">坐于一面之伽拉罗刹利比丘，向<persName>世尊</persName>作如是言：</p> <lb ed="N" n="0064a09"/><p xml:id="pN14p0064a0901">“大德！尊者舍利弗，作如是之狮子吼：‘友！我先尙未经验时，<persName>世尊</persName>初问于我， <lb ed="N" n="0064a10"/>时我愚昧。友！<persName>世尊</persName>初问于我，予随喜耶？友！我作如是念：<persName>世尊</persName>若一日，以异文、 <lb ed="N" n="0064a11"/>异方便之義问我，我亦一日，以异文、异方便之義，奉答<persName>世尊</persName>。<persName>世尊</persName>若一夜……一 <lb ed="N" n="0064a12"/><ref cRef="PTS.S.2.56"/>日一夜……<persName>世尊</persName>若二日二夜……三、四、五、六、七日七夜，以异文、异方便之義 <lb ed="N" n="0064a13"/>问我，我亦七日七夜，以异文、异方便之義，奉答<persName>世尊</persName>。’”</p> <lb ed="N" n="0064a14"/><p xml:id="pN14p0064a1401">四七</p><p xml:id="pN14p0064a1403" cb:place="inline">“比丘！是故，舍利弗是善达法界。彼善达法界故，我若一日以异文、异方便 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0065a" n="0065a"/> <lb ed="N" n="0065a01"/>之義，以此義问舍利弗，舍利弗亦一日以异文、异方便之義答我。我又一夜，以异 <lb ed="N" n="0065a02"/>文、异方便義问舍利弗，舍利弗亦一夜，亦此義答我。我若一日一夜，将此義问舍 <lb ed="N" n="0065a03"/>利弗，舍利弗亦一日一夜，以此義答我。我若二日二夜，以此義问舍利弗，舍利弗 <lb ed="N" n="0065a04"/>亦二日二夜，以此義答我。若我三日三夜，以此義问舍利弗，舍利弗亦三日三夜， <lb ed="N" n="0065a05"/>以此義答我。我若四日四夜，以此義问舍利弗，舍利弗亦四日四夜，以此義答我。 <lb ed="N" n="0065a06"/>我若五日五夜，以此義问舍利弗，舍利弗亦五日五夜，以此義答我。我若六日六夜， <lb ed="N" n="0065a07"/>以此義问舍利弗，舍利弗亦六日六夜，以此義答我。我若七日七夜，以异文、异方 <lb ed="N" n="0065a08"/>便之義问舍利弗，舍利亦七日七夜，以异文、异方便之義答我。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0065a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三三〕第三 智事（之一）</cb:mulu><head>〔三三〕第三 智事（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065040" n="0065040"/></head> <lb ed="N" n="0065a10"/><p xml:id="pN14p0065a1001">一</p><p xml:id="pN14p0065a1002" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0065a11"/><p xml:id="pN14p0065a1101">二</p><p xml:id="pN14p0065a1102" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>曰：“诸比丘！我说四十四智事，汝等谛听，善思念，我当宣说。”</p> <lb ed="N" n="0065a12"/><p xml:id="pN14p0065a1201">“大德！唯然。”彼等诸比丘奉答<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0065a13"/><p xml:id="pN14p0065a1301">三</p><p xml:id="pN14p0065a1302" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>曰：“诸比丘！四十四智事为何耶？</p> <lb ed="N" n="0065a14"/><p xml:id="pN14p0065a1401"><ref cRef="PTS.S.2.57"/>四</p><p xml:id="pN14p0065a1402" cb:place="inline">老死智、老死集智、老死灭智、趣老死灭之道迹智。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0066a" n="0066a"/> <lb ed="N" n="0066a01"/><p xml:id="pN14p0066a0101">五</p><p xml:id="pN14p0066a0102" cb:place="inline">生智、生集智、生灭智、趣生灭之道迹智。</p> <lb ed="N" n="0066a02"/><p xml:id="pN14p0066a0201">六</p><p xml:id="pN14p0066a0202" cb:place="inline">有智、有集智、有灭智、趣有灭之道迹智。</p> <lb ed="N" n="0066a03"/><p xml:id="pN14p0066a0301">七</p><p xml:id="pN14p0066a0302" cb:place="inline">取智、取集智、取灭智、趣取灭之道迹智。</p> <lb ed="N" n="0066a04"/><p xml:id="pN14p0066a0401">八</p><p xml:id="pN14p0066a0402" cb:place="inline">爱智、爱集智、爱灭智、趣爱灭之道迹智。</p> <lb ed="N" n="0066a05"/><p xml:id="pN14p0066a0501">九</p><p xml:id="pN14p0066a0502" cb:place="inline">受智、受集智、受灭智、趣受灭之道迹智。</p> <lb ed="N" n="0066a06"/><p xml:id="pN14p0066a0601">一〇</p><p xml:id="pN14p0066a0603" cb:place="inline">触智、〔触集智〕……</p> <lb ed="N" n="0066a07"/><p xml:id="pN14p0066a0701">一一</p><p xml:id="pN14p0066a0703" cb:place="inline">六处智……</p> <lb ed="N" n="0066a08"/><p xml:id="pN14p0066a0801">一二</p><p xml:id="pN14p0066a0803" cb:place="inline">名色智……</p> <lb ed="N" n="0066a09"/><p xml:id="pN14p0066a0901">一三</p><p xml:id="pN14p0066a0903" cb:place="inline">识智……</p> <lb ed="N" n="0066a10"/><p xml:id="pN14p0066a1001">一四</p><p xml:id="pN14p0066a1003" cb:place="inline">行智、行集智、行灭智、趣行灭之道迹智。</p> <lb ed="N" n="0066a11"/><p xml:id="pN14p0066a1101">诸比丘！此等是谓四十四智事。</p> <lb ed="N" n="0066a12"/><p xml:id="pN14p0066a1201">一五</p><p xml:id="pN14p0066a1203" cb:place="inline">诸比丘！老死者何耶？于各种众生之类、各种众生之老衰、衰耄、朽败、白 <lb ed="N" n="0066a13"/>发、皱皮、寿命之颓败、诸根之耄熟，此谓之老。于各种众生之类、各种众生之殁、 <lb ed="N" n="0066a14"/>灭、破壞、死、破灭、诸蕴之破壞、遗骸之放弃，此谓之死。如是，此之老与此之 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0067a" n="0067a"/> <lb ed="N" n="0067a01"/>死，诸比丘！此谓之老死。</p> <lb ed="N" n="0067a02"/><p xml:id="pN14p0067a0201">一六</p><p xml:id="pN14p0067a0203" cb:place="inline">生集之故，有老死集，生灭之故，有老死灭。此八支圣道乃趣老死灭之道迹。 <lb ed="N" n="0067a03"/>即：正见……正定。</p> <lb ed="N" n="0067a04"/><p xml:id="pN14p0067a0401">一七</p><p xml:id="pN14p0067a0403" cb:place="inline">诸比丘！圣弟子知如是之老死、知如是老死之集、知如是老死之灭、知如是 <lb ed="N" n="0067a05"/><ref cRef="PTS.S.2.58"/>趣老死灭之道迹。</p> <lb ed="N" n="0067a06"/><p xml:id="pN14p0067a0601">一八</p><p xml:id="pN14p0067a0603" cb:place="inline">此乃彼之法智。彼由此等见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067041" n="0067041"/>、知，达于不时、依没入法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067042" n="0067042"/>，导向过去、未 <lb ed="N" n="0067a07"/>来之道。</p> <lb ed="N" n="0067a08"/><p xml:id="pN14p0067a0801">一九</p><p xml:id="pN14p0067a0803" cb:place="inline">于过去，如何沙门或婆罗门，知老死、知老死之集、知老死灭、知趣老死灭 <lb ed="N" n="0067a09"/>之道迹耶？一切彼等，如我今者之知如是、如是耶？</p> <lb ed="N" n="0067a10"/><p xml:id="pN14p0067a1001">二〇</p><p xml:id="pN14p0067a1003" cb:place="inline">于未来、虽如何沙门或婆罗门，知老死、知老死之集、知老死之灭、知趣老 <lb ed="N" n="0067a11"/>死灭之道迹耶？一切彼等，如我今者之知如是、如是耶？此为彼之类智。</p> <lb ed="N" n="0067a12"/><p xml:id="pN14p0067a1201">二一</p><p xml:id="pN14p0067a1203" cb:place="inline">诸比丘！圣弟子、有此等淸净、纯净二智，即：法智与类智是。诸比丘！对 <lb ed="N" n="0067a13"/>此，圣弟子亦得谓之：达于见，达于见，亦达于正法，亦见此正法，亦具足学智、 <lb ed="N" n="0067a14"/>亦具足学明、亦入于法流、亦圣明达慧，建立不死之扉。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0068a" n="0068a"/> <lb ed="N" n="0068a01"/><p xml:id="pN14p0068a0101">二二</p><p xml:id="pN14p0068a0103" cb:place="inline">诸比丘！生为何耶？各种众生之……</p> <lb ed="N" n="0068a02"/><p xml:id="pN14p0068a0201">二三</p><p xml:id="pN14p0068a0203" cb:place="inline">诸比丘！有者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0068a03"/><p xml:id="pN14p0068a0301">二四</p><p xml:id="pN14p0068a0303" cb:place="inline">诸比丘！取者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0068a04"/><p xml:id="pN14p0068a0401">二五</p><p xml:id="pN14p0068a0403" cb:place="inline">诸比丘！爱者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0068a05"/><p xml:id="pN14p0068a0501">二六</p><p xml:id="pN14p0068a0503" cb:place="inline">诸比丘！受者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0068a06"/><p xml:id="pN14p0068a0601">二七</p><p xml:id="pN14p0068a0603" cb:place="inline">诸比丘！触者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0068a07"/><p xml:id="pN14p0068a0701">二八</p><p xml:id="pN14p0068a0703" cb:place="inline">诸比丘！六处者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0068a08"/><p xml:id="pN14p0068a0801">二九</p><p xml:id="pN14p0068a0803" cb:place="inline">诸比丘！名色者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0068a09"/><p xml:id="pN14p0068a0901">三〇</p><p xml:id="pN14p0068a0903" cb:place="inline">诸比丘！识者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0068a10"/><p xml:id="pN14p0068a1001">三一</p><p xml:id="pN14p0068a1003" cb:place="inline">诸比丘！行者何耶？诸比丘！此等有三行，即：身行、语行、心行是。诸比 <lb ed="N" n="0068a11"/>丘！此等谓诸行。</p> <lb ed="N" n="0068a12"/><p xml:id="pN14p0068a1201">三二</p><p xml:id="pN14p0068a1203" cb:place="inline">无明集故有行集，无明集灭故行灭。唯此八支圣道，乃趣行灭之道迹，即： <lb ed="N" n="0068a13"/><ref cRef="PTS.S.2.59"/>正见……正定是。</p> <lb ed="N" n="0068a14"/><p xml:id="pN14p0068a1401">三三</p><p xml:id="pN14p0068a1403" cb:place="inline">诸比丘！圣弟子知如是行、知如是行集、知如是行灭、知如是趣行灭之道迹， <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0069a" n="0069a"/> <lb ed="N" n="0069a01"/>此乃彼之法智。彼由此等之所见、所知、达于不时、依没入于法，导于过去、未来 <lb ed="N" n="0069a02"/>之道。</p> <lb ed="N" n="0069a03"/><p xml:id="pN14p0069a0301">三四</p><p xml:id="pN14p0069a0303" cb:place="inline">于过去虽是如何之沙门或婆罗门，知行、知行集、知行灭、知趣行灭之道迹。 <lb ed="N" n="0069a04"/>一切彼等，如我今者之如是、如是知。</p> <lb ed="N" n="0069a05"/><p xml:id="pN14p0069a0501">三五</p><p xml:id="pN14p0069a0503" cb:place="inline">于未来虽是如何之沙门或婆罗门，知行、知行之集、知行之灭、知趣行灭之 <lb ed="N" n="0069a06"/>道迹。一切彼等，如我今者之如是、如是知耶？此乃彼之类智。</p> <lb ed="N" n="0069a07"/><p xml:id="pN14p0069a0701">三六</p><p xml:id="pN14p0069a0703" cb:place="inline">诸比丘！圣弟子有此等之淸净、纯净二智，即：法智与类智是。诸比丘！对 <lb ed="N" n="0069a08"/>此，圣弟子谓之：亦达于见、亦达于见、于达正法、亦见正法、亦学智具足、亦学 <lb ed="N" n="0069a09"/>明具足、亦入于法流、亦圣明达慧、建立不死之扉。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0069a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三四〕第四 智事（之二）</cb:mulu><head>〔三四〕第四 智事（之二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0069043" n="0069043"/></head> <lb ed="N" n="0069a11"/><p xml:id="pN14p0069a1101">一</p><p xml:id="pN14p0069a1102" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0069a12"/><p xml:id="pN14p0069a1201">二</p><p xml:id="pN14p0069a1202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！我为汝等说七十七智事，汝等谛听，当善思念， <lb ed="N" n="0069a13"/>我当宣说……</p> <lb ed="N" n="0069a14"/><p xml:id="pN14p0069a1401"><ref cRef="PTS.S.2.60"/>诸比丘！七十七智事者何耶？</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0070a" n="0070a"/> <lb ed="N" n="0070a01"/><p xml:id="pN14p0070a0101">三</p><p xml:id="pN14p0070a0102" cb:place="inline">缘生而有老死之智，无生无老死之智；过去缘生而有老死之智，无生无老死之 <lb ed="N" n="0070a02"/>智，未来缘生而有老死之智，无生无老死之智；有法住智处，亦有尽法、败壞法、 <lb ed="N" n="0070a03"/>離贪法、灭法之智。</p> <lb ed="N" n="0070a04"/><p xml:id="pN14p0070a0401">四</p><p xml:id="pN14p0070a0402" cb:place="inline">缘有而有生之智，……</p> <lb ed="N" n="0070a05"/><p xml:id="pN14p0070a0501">五</p><p xml:id="pN14p0070a0502" cb:place="inline">缘取而有有之智，……</p> <lb ed="N" n="0070a06"/><p xml:id="pN14p0070a0601">六</p><p xml:id="pN14p0070a0602" cb:place="inline">缘爱而有取之智，……</p> <lb ed="N" n="0070a07"/><p xml:id="pN14p0070a0701">七</p><p xml:id="pN14p0070a0702" cb:place="inline">缘受而有爱之智，……</p> <lb ed="N" n="0070a08"/><p xml:id="pN14p0070a0801">八</p><p xml:id="pN14p0070a0802" cb:place="inline">缘触而有受之智，……</p> <lb ed="N" n="0070a09"/><p xml:id="pN14p0070a0901">九</p><p xml:id="pN14p0070a0902" cb:place="inline">缘六处而有触之智，……</p> <lb ed="N" n="0070a10"/><p xml:id="pN14p0070a1001">一〇</p><p xml:id="pN14p0070a1003" cb:place="inline">缘名色而有六处之智，……</p> <lb ed="N" n="0070a11"/><p xml:id="pN14p0070a1101">一一</p><p xml:id="pN14p0070a1103" cb:place="inline">缘识而有名色之智，……</p> <lb ed="N" n="0070a12"/><p xml:id="pN14p0070a1201">一二</p><p xml:id="pN14p0070a1203" cb:place="inline">缘行而有识之智，……</p> <lb ed="N" n="0070a13"/><p xml:id="pN14p0070a1301">一三</p><p xml:id="pN14p0070a1303" cb:place="inline">缘无明而有行之智，无无明则无行之智，于过去缘无明而有行之智，无无明 <lb ed="N" n="0070a14"/>则无行之智，于未来缘无明而有行之智，无无明则无行之智，于法住智亦有尽法、 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0071a" n="0071a"/> <lb ed="N" n="0071a01"/>败壞法、離贪法、灭法之智。</p> <lb ed="N" n="0071a02"/><p xml:id="pN14p0071a0201">一四</p><p xml:id="pN14p0071a0203" cb:place="inline">诸比丘！此等谓之七十七智事。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0071a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三五〕第五 无明缘（之一）</cb:mulu><head>〔三五〕第五 无明缘（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0071044" n="0071044"/></head> <lb ed="N" n="0071a04"/><p xml:id="pN14p0071a0401">一</p><p xml:id="pN14p0071a0402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0071a05"/><p xml:id="pN14p0071a0501">二</p><p xml:id="pN14p0071a0502" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！缘无明而有行，缘行而有识……如是乃此全苦蕴 <lb ed="N" n="0071a06"/>之集。”</p> <lb ed="N" n="0071a07"/><p xml:id="pN14p0071a0701">三</p><p xml:id="pN14p0071a0702" cb:place="inline">“大德！老死者何耶？此老死属于何人耶？”</p> <lb ed="N" n="0071a08"/><p xml:id="pN14p0071a0801"><persName>世尊</persName>曰：“如是之所问乃不相应。比丘！‘老死者何耶？又此老死属于何人耶？’ <lb ed="N" n="0071a09"/><ref cRef="PTS.S.2.61"/>此谓‘老死与老死之所属者相异’谓此两者虽为一義，而文则相异也。比丘！有‘命 <lb ed="N" n="0071a10"/>与身为同’之见，此非梵行住。比丘！有‘命与身为异’之见，此非梵行住。比丘！ <lb ed="N" n="0071a11"/>離此等之两边，<persName>如来</persName>缘中说法，缘生而有老死。”</p> <lb ed="N" n="0071a12"/><p xml:id="pN14p0071a1201">四</p><p xml:id="pN14p0071a1202" cb:place="inline">“大德！生者何耶？此生属何人耶？”</p> <lb ed="N" n="0071a13"/><p xml:id="pN14p0071a1301"><persName>世尊</persName>曰：“如是之所问乃不相应。比丘！‘生者何耶？又此生属何人耶？’此谓 <lb ed="N" n="0071a14"/>‘生与此生之所属为异。’比丘！谓则此两者虽为一義，而文则相异。比丘！有‘命 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0072a" n="0072a"/> <lb ed="N" n="0072a01"/>与身为同’之见，此非梵行住。有‘命与身为异’之见，此非梵行住。比丘！離此 <lb ed="N" n="0072a02"/>等之两边，<persName>如来</persName>缘中说法，缘有而有生。”</p> <lb ed="N" n="0072a03"/><p xml:id="pN14p0072a0301">五</p><p xml:id="pN14p0072a0302" cb:place="inline">“大德！有者何耶？此有属何人耶？”</p> <lb ed="N" n="0072a04"/><p xml:id="pN14p0072a0401"><persName>世尊</persName>曰：“如是之所问乃不相应。比丘！‘有者何耶？此有属何人耶？’此谓‘有 <lb ed="N" n="0072a05"/>与属此有之者为异。’比丘！谓此两者虽为一義，而文则相异。比丘！有‘命与身 <lb ed="N" n="0072a06"/>同’之见，此非梵行住。比丘！有‘命与身异’之见，此非梵行住。比丘！離此等 <lb ed="N" n="0072a07"/>之两边，<persName>如来</persName>缘中而说法。”</p> <lb ed="N" n="0072a08"/><p xml:id="pN14p0072a0801">六</p><p xml:id="pN14p0072a0802" cb:place="inline">缘取而有有，……</p> <lb ed="N" n="0072a09"/><p xml:id="pN14p0072a0901">七</p><p xml:id="pN14p0072a0902" cb:place="inline">缘爱而有取，……</p> <lb ed="N" n="0072a10"/><p xml:id="pN14p0072a1001">八</p><p xml:id="pN14p0072a1002" cb:place="inline">缘受而有爱，……</p> <lb ed="N" n="0072a11"/><p xml:id="pN14p0072a1101">九</p><p xml:id="pN14p0072a1102" cb:place="inline">缘触而有受，……</p> <lb ed="N" n="0072a12"/><p xml:id="pN14p0072a1201">一〇</p><p xml:id="pN14p0072a1203" cb:place="inline">缘六处而有触，……</p> <lb ed="N" n="0072a13"/><p xml:id="pN14p0072a1301">一一</p><p xml:id="pN14p0072a1303" cb:place="inline">缘名色而有六处，……</p> <lb ed="N" n="0072a14"/><p xml:id="pN14p0072a1401"><ref cRef="PTS.S.2.62"/>一二</p><p xml:id="pN14p0072a1403" cb:place="inline">缘识而有名色，……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0073a" n="0073a"/> <lb ed="N" n="0073a01"/><p xml:id="pN14p0073a0101">一三</p><p xml:id="pN14p0073a0103" cb:place="inline">缘行而有识，……</p> <lb ed="N" n="0073a02"/><p xml:id="pN14p0073a0201">一四</p><p xml:id="pN14p0073a0203" cb:place="inline">“大德！行者何耶？又此等属何人耶？”</p> <lb ed="N" n="0073a03"/><p xml:id="pN14p0073a0301"><persName>世尊</persName>曰：“如是之所问，乃不相应。比丘！‘行者何耶？又此等诸行属何人耶？’ <lb ed="N" n="0073a04"/>此谓‘行与属此等行者为异’。比丘！如作是言，则此两者虽为一義而文则相异也。 <lb ed="N" n="0073a05"/>比丘！有‘命与身为同’之见，此非梵行住。比丘！有‘命与身异’之见，此非梵 <lb ed="N" n="0073a06"/>行住。比丘！離此等之两边，<persName>如来</persName>缘中而说法。缘无明而有行。</p> <lb ed="N" n="0073a07"/><p xml:id="pN14p0073a0701">比丘！由无明之无馀，離贪、灭，诸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0073045" n="0073045"/>杂乱、异说、歪曲、动转、悉作以捨離。</p> <lb ed="N" n="0073a08"/><p xml:id="pN14p0073a0801">一五</p><p xml:id="pN14p0073a0803" cb:place="inline">如老死者何耶？此老死属何人耶？如命与身为同。如命与身为异。一切无取 <lb ed="N" n="0073a09"/>著，为捨離。此等则悉皆断根，如被截髓之多罗树，成为非有，当来即不再生。比 <lb ed="N" n="0073a10"/>丘！因无明之无馀，離贪、灭、诸杂乱、异说、歪曲、动转、悉皆捨離。</p> <lb ed="N" n="0073a11"/><p xml:id="pN14p0073a1101">一六</p><p xml:id="pN14p0073a1103" cb:place="inline">生者何耶？此生属何人耶？如命与身为同。如命与身为异。一切无取著、捨 <lb ed="N" n="0073a12"/>離。此等则悉皆断根，如截髓之多罗树，成为非有，当来即不再生。比丘！因无明 <lb ed="N" n="0073a13"/>之无馀，離贪、灭，诸杂乱、异说、歪曲、动转、悉皆捨離。</p> <lb ed="N" n="0073a14"/><p xml:id="pN14p0073a1401">一七</p><p xml:id="pN14p0073a1403" cb:place="inline">有者何耶？……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0074a" n="0074a"/> <lb ed="N" n="0074a01"/><p xml:id="pN14p0074a0101">一八</p><p xml:id="pN14p0074a0103" cb:place="inline">取者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0074a02"/><p xml:id="pN14p0074a0201">一九</p><p xml:id="pN14p0074a0203" cb:place="inline">爱者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0074a03"/><p xml:id="pN14p0074a0301"><ref cRef="PTS.S.2.63"/>二〇</p><p xml:id="pN14p0074a0303" cb:place="inline">受者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0074a04"/><p xml:id="pN14p0074a0401">二一</p><p xml:id="pN14p0074a0403" cb:place="inline">触者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0074a05"/><p xml:id="pN14p0074a0501">二二</p><p xml:id="pN14p0074a0503" cb:place="inline">六处者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0074a06"/><p xml:id="pN14p0074a0601">二三</p><p xml:id="pN14p0074a0603" cb:place="inline">名色者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0074a07"/><p xml:id="pN14p0074a0701">二四</p><p xml:id="pN14p0074a0703" cb:place="inline">识者何耶？……比丘！因无明之无馀，離贪、灭，诸杂乱、异说、歪曲、动 <lb ed="N" n="0074a08"/>转、悉皆捨離。</p> <lb ed="N" n="0074a09"/><p xml:id="pN14p0074a0901">二五</p><p xml:id="pN14p0074a0903" cb:place="inline">行者何耶？此等之行属何人耶？行与属此之行者，为异。如命与身为同也。 <lb ed="N" n="0074a10"/>如命与身为异也。一切无取著、捨離。此等乃悉皆断根，如被截髓之多罗树，成为 <lb ed="N" n="0074a11"/>非有当来即不再生。”……</p></cb:div> <lb ed="N" n="0074a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三六〕第六 无明缘（之二）</cb:mulu><head>〔三六〕第六 无明缘（之二）</head> <lb ed="N" n="0074a13"/><p xml:id="pN14p0074a1301">一</p><p xml:id="pN14p0074a1302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0074a14"/><p xml:id="pN14p0074a1401">二</p><p xml:id="pN14p0074a1402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！缘无明而有行，缘行而有识……如是乃全苦蕴之 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0075a" n="0075a"/> <lb ed="N" n="0075a01"/>集。</p> <lb ed="N" n="0075a02"/><p xml:id="pN14p0075a0201">三</p><p xml:id="pN14p0075a0202" cb:place="inline">诸比丘！‘老死者何耶？又此老死属何人耶？’作是言者诸比丘！‘老死与属 <lb ed="N" n="0075a03"/>此老死之行者相异。’若作如是言，则此两者虽为一義而文则相异。</p> <lb ed="N" n="0075a04"/><p xml:id="pN14p0075a0401">诸比丘！如有：‘命与身为同’之见，此非梵行住。诸比丘！如有‘命与身为 <lb ed="N" n="0075a05"/>异’之见，此非梵行住。</p> <lb ed="N" n="0075a06"/><p xml:id="pN14p0075a0601">诸比丘！離此等之两边，<persName>如来</persName>缘中而说法，缘生而有老死。……</p> <lb ed="N" n="0075a07"/><p xml:id="pN14p0075a0701">四</p><p xml:id="pN14p0075a0702" cb:place="inline">生者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0075a08"/><p xml:id="pN14p0075a0801">五</p><p xml:id="pN14p0075a0802" cb:place="inline">有者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0075a09"/><p xml:id="pN14p0075a0901">六</p><p xml:id="pN14p0075a0902" cb:place="inline">取者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0075a10"/><p xml:id="pN14p0075a1001">七</p><p xml:id="pN14p0075a1002" cb:place="inline">爱者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0075a11"/><p xml:id="pN14p0075a1101">八</p><p xml:id="pN14p0075a1102" cb:place="inline">受者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0075a12"/><p xml:id="pN14p0075a1201">九</p><p xml:id="pN14p0075a1202" cb:place="inline">触者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0075a13"/><p xml:id="pN14p0075a1301"><ref cRef="PTS.S.2.64"/>一〇</p><p xml:id="pN14p0075a1303" cb:place="inline">六处者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0075a14"/><p xml:id="pN14p0075a1401">一一</p><p xml:id="pN14p0075a1403" cb:place="inline">名色者何耶？……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0076a" n="0076a"/> <lb ed="N" n="0076a01"/><p xml:id="pN14p0076a0101">一二</p><p xml:id="pN14p0076a0103" cb:place="inline">识者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0076a02"/><p xml:id="pN14p0076a0201">一三</p><p xml:id="pN14p0076a0203" cb:place="inline">诸比丘！‘行者何耶？行又属何人耶？’作如是言者，诸比丘！若作如是言： <lb ed="N" n="0076a03"/>‘行与属此行之者为异。’则两者虽为一義，而文则相异。</p> <lb ed="N" n="0076a04"/><p xml:id="pN14p0076a0401">诸比丘！如有‘命与身为同’之见，此非梵行住。诸比丘！如有‘命与身为 <lb ed="N" n="0076a05"/>异’之见，此非梵行住。</p> <lb ed="N" n="0076a06"/><p xml:id="pN14p0076a0601">诸比丘！離此等之两边，<persName>如来</persName>缘中而说法，缘无明而有行。……</p> <lb ed="N" n="0076a07"/><p xml:id="pN14p0076a0701">一四</p><p xml:id="pN14p0076a0703" cb:place="inline">诸比丘！因无明之无馀，離贪、灭，杂乱、异说、歪曲、动转、悉皆捨離。</p> <lb ed="N" n="0076a08"/><p xml:id="pN14p0076a0801">一五</p><p xml:id="pN14p0076a0803" cb:place="inline">生者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0076a09"/><p xml:id="pN14p0076a0901">一六</p><p xml:id="pN14p0076a0903" cb:place="inline">有者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0076a10"/><p xml:id="pN14p0076a1001">一七</p><p xml:id="pN14p0076a1003" cb:place="inline">取者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0076a11"/><p xml:id="pN14p0076a1101">一八</p><p xml:id="pN14p0076a1103" cb:place="inline">爱者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0076a12"/><p xml:id="pN14p0076a1201">一九</p><p xml:id="pN14p0076a1203" cb:place="inline">受者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0076a13"/><p xml:id="pN14p0076a1301">二〇</p><p xml:id="pN14p0076a1303" cb:place="inline">触者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0076a14"/><p xml:id="pN14p0076a1401">二一</p><p xml:id="pN14p0076a1403" cb:place="inline">六处者何耶？……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0077a" n="0077a"/> <lb ed="N" n="0077a01"/><p xml:id="pN14p0077a0101">二二</p><p xml:id="pN14p0077a0103" cb:place="inline">名色者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0077a02"/><p xml:id="pN14p0077a0201">二三</p><p xml:id="pN14p0077a0203" cb:place="inline">识者何耶？……</p> <lb ed="N" n="0077a03"/><p xml:id="pN14p0077a0301">二四</p><p xml:id="pN14p0077a0303" cb:place="inline">如‘行者何耶？又此等行属何人耶？’如‘行与属此等之行属者为异’。如‘命 <lb ed="N" n="0077a04"/>与身为同’……一切无取著、捨離。此等乃悉皆断根，如被截髓之多罗树，成为非 <lb ed="N" n="0077a05"/>有，即不再生。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0077a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三七〕第七 非汝之物</cb:mulu><head>〔三七〕第七 非汝之物<anchor xml:id="nkr_note_orig_0077046" n="0077046"/></head> <lb ed="N" n="0077a07"/><p xml:id="pN14p0077a0701">一</p><p xml:id="pN14p0077a0702" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0077a08"/><p xml:id="pN14p0077a0801">二</p><p xml:id="pN14p0077a0802" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！此身非汝等之物，亦非属他人之物。”</p> <lb ed="N" n="0077a09"/><p xml:id="pN14p0077a0901"><ref cRef="PTS.S.2.65"/>三</p><p xml:id="pN14p0077a0902" cb:place="inline">“诸比丘！应知此乃依先业所造者，依先业所思考者，依先业所感受者。</p> <lb ed="N" n="0077a10"/><p xml:id="pN14p0077a1001">四</p><p xml:id="pN14p0077a1002" cb:place="inline">诸比丘！然则圣弟子闻缘起，则善思念。</p> <lb ed="N" n="0077a11"/><p xml:id="pN14p0077a1101">五</p><p xml:id="pN14p0077a1102" cb:place="inline">此有故彼有，此生故彼生，此无故彼无，此灭故彼灭。即：缘无明而有行，缘 <lb ed="N" n="0077a12"/>行而有识……如是乃全苦蕴之集。因无明之无馀，離贪、灭而有行灭。因行灭有识 <lb ed="N" n="0077a13"/>灭，如是乃全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0077a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三八〕第八 思（之一）</cb:mulu><head>〔三八〕第八 思（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0077047" n="0077047"/></head> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0078a" n="0078a"/> <lb ed="N" n="0078a01"/><p xml:id="pN14p0078a0101">一</p><p xml:id="pN14p0078a0102" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0078a02"/><p xml:id="pN14p0078a0201">二</p><p xml:id="pN14p0078a0202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！虽思量、企画、考虑之任何事，此为识定之所缘。 <lb ed="N" n="0078a03"/>有所缘故而有识住。其识之住增长时，于未来而有再生，于未来至有再生时，生未 <lb ed="N" n="0078a04"/>来之老死、愁、悲、苦、忧、恼。如是乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0078a05"/><p xml:id="pN14p0078a0501">三</p><p xml:id="pN14p0078a0502" cb:place="inline">诸比丘！若无思量，无企画，然有思虑时，此为识定之所缘。有所缘故有识之 <lb ed="N" n="0078a06"/>住，其识之住增长时，于未来有再生，于未来至有再生时，生未来之老死、愁悲、 <lb ed="N" n="0078a07"/>苦、忧、恼。如是乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0078a08"/><p xml:id="pN14p0078a0801">四</p><p xml:id="pN14p0078a0802" cb:place="inline">诸比丘！若无思量，无企画，无思虑，则无此识定之所缘，无所缘故无识之住， <lb ed="N" n="0078a09"/><ref cRef="PTS.S.2.66"/>无识住且不增长时，于未来则无再生；于未来无再生，则灭未来之生、老、死、愁、 <lb ed="N" n="0078a10"/>悲、苦、忧、恼。如是乃此全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0078a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三九〕第九 思（之二）</cb:mulu><head>〔三九〕第九 思（之二）</head> <lb ed="N" n="0078a12"/><p xml:id="pN14p0078a1201">一</p><p xml:id="pN14p0078a1202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0078a13"/><p xml:id="pN14p0078a1301">二</p><p xml:id="pN14p0078a1302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！虽思量，企画，考虑之任何事，此乃识定之所缘。 <lb ed="N" n="0078a14"/>有所缘故有识之住，其识之住增长时，则有名色之显现。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0079a" n="0079a"/> <lb ed="N" n="0079a01"/><p xml:id="pN14p0079a0101">三</p><p xml:id="pN14p0079a0102" cb:place="inline">缘名色有六处，缘六处有触，缘触而有受，……爱，……取，……有，……生， <lb ed="N" n="0079a02"/>……生老死、愁、悲、苦、忧、恼。如是乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0079a03"/><p xml:id="pN14p0079a0301">四</p><p xml:id="pN14p0079a0302" cb:place="inline">诸比丘！若无思量，无企画，而有思虑，此乃识定之所缘。有所缘故有识之住， <lb ed="N" n="0079a04"/>其识住增长时，有名色之显现。</p> <lb ed="N" n="0079a05"/><p xml:id="pN14p0079a0501">五</p><p xml:id="pN14p0079a0502" cb:place="inline">缘名色有六处……如是乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0079a06"/><p xml:id="pN14p0079a0601">六</p><p xml:id="pN14p0079a0602" cb:place="inline">诸比丘！若无思量，无企画，无思虑者，则此识定无所缘，无所缘故无识之住， <lb ed="N" n="0079a07"/>无识住且不增长时，无名色之显现，因名色灭，有六处灭……如是乃此全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0079a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四〇〕第十 思（之三）</cb:mulu><head>〔四〇〕第十 思（之三）</head> <lb ed="N" n="0079a09"/><p xml:id="pN14p0079a0901">一</p><p xml:id="pN14p0079a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0079a10"/><p xml:id="pN14p0079a1001"><ref cRef="PTS.S.2.67"/>二</p><p xml:id="pN14p0079a1002" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！思量，企画，思虑之任何事，此乃识定之所缘。 <lb ed="N" n="0079a11"/>有所缘故有识之住。</p> <lb ed="N" n="0079a12"/><p xml:id="pN14p0079a1201">三</p><p xml:id="pN14p0079a1202" cb:place="inline">其识之住增长时，有繫著<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079048" n="0079048"/>，有繫著故有往来，有往来故有生死，有生死故于 <lb ed="N" n="0079a13"/>未来有生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼。如是乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0079a14"/><p xml:id="pN14p0079a1401">四</p><p xml:id="pN14p0079a1402" cb:place="inline">诸比丘！若无思量，无企画，而有思虑时，此为识定之所缘。有所缘故有识之 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0080a" n="0080a"/> <lb ed="N" n="0080a01"/>住。</p> <lb ed="N" n="0080a02"/><p xml:id="pN14p0080a0201">五</p><p xml:id="pN14p0080a0202" cb:place="inline">诸比丘！其识之住增长时有繫著，有繫著时有往来，有往来故有生死，有生死 <lb ed="N" n="0080a03"/>故有未来生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼。</p> <lb ed="N" n="0080a04"/><p xml:id="pN14p0080a0401">如是，乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0080a05"/><p xml:id="pN14p0080a0501">六</p><p xml:id="pN14p0080a0502" cb:place="inline">诸比丘！若无思量、无企画、无思虑，则此识定无所缘，无所缘则无住。</p> <lb ed="N" n="0080a06"/><p xml:id="pN14p0080a0601">七</p><p xml:id="pN14p0080a0602" cb:place="inline">无识之住，且不增长时，则无繫著，无繫著故无往来，无往来故无生死，无生 <lb ed="N" n="0080a07"/>死故，未来之生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼灭。</p> <lb ed="N" n="0080a08"/><p xml:id="pN14p0080a0801">如是，乃此全苦蕴之灭。”</p> <lb ed="N" n="0080a09"/> <lb ed="N" n="0080a10"/><p xml:id="pN14p0080a1001">此颂曰：</p> <lb ed="N" n="0080a11"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0080a1101"><l>生者迦拉罗</l><l>二智无明缘</l> <lb ed="N" n="0080a12"/><l><ref cRef="PTS.S.2.68"/>非汝所有物</l><l>以及三种思</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0080a13"/> <lb ed="N" n="0080a14"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0081a" n="0081a"/> <lb ed="N" n="0081a01"/> <lb ed="N" n="0081a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五 家主品</cb:mulu><head>第五 家主品</head> <lb ed="N" n="0081a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四一〕第一 五畏罪（之一）</cb:mulu><head>〔四一〕第一 五畏罪（之一）</head> <lb ed="N" n="0081a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0081a0401">一</p><p xml:id="pN14p0081a0402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0081a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0081a06"/><p xml:id="pN14p0081a0601">二</p><p xml:id="pN14p0081a0602" cb:place="inline">尔时，<name role="" type="person">给孤独</name>家主来诣<persName>世尊</persName>处。诣已，礼敬<persName>世尊</persName>，坐于一面。<persName>世尊</persName>言于坐在一 <lb ed="N" n="0081a07"/>面之<name role="" type="person">给孤独</name>家主曰：</p> <lb ed="N" n="0081a08"/><p xml:id="pN14p0081a0801">三</p><p xml:id="pN14p0081a0802" cb:place="inline">“家主！圣弟子于五畏罪令静止，具足四预流支，依慧善见、善知圣法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0081049" n="0081049"/>时，彼 <lb ed="N" n="0081a09"/>若欲者，则依彼自身，明彼自身。即：‘我于地狱灭，趣畜牲灭，饿鬼灭，苦处、 <lb ed="N" n="0081a10"/>恶趣、无乐处灭，我入于预流，为不堕恶趣者。决定入达菩提之终极。’</p> <lb ed="N" n="0081a11"/><p xml:id="pN14p0081a1101">四</p><p xml:id="pN14p0081a1102" cb:place="inline">令静止于五畏罪者，何耶？</p> <lb ed="N" n="0081a12"/><p xml:id="pN14p0081a1201">五</p><p xml:id="pN14p0081a1202" cb:place="inline">家主！杀生者，缘杀生于现法生畏罪。于未来生畏罪，亦经验于心所苦、忧。 <lb ed="N" n="0081a13"/>依如是之断绝杀生，使彼畏罪静止。</p> <lb ed="N" n="0081a14"/><p xml:id="pN14p0081a1401">六</p><p xml:id="pN14p0081a1402" cb:place="inline">家主！不与取者，缘不与取，亦于现法生畏罪，于未来生畏罪。亦经验于心所 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0082a" n="0082a"/> <lb ed="N" n="0082a01"/>苦、忧。依如是之断绝不与取，能使彼畏罪静止。</p> <lb ed="N" n="0082a02"/><p xml:id="pN14p0082a0201"><ref cRef="PTS.S.2.69"/>七</p><p xml:id="pN14p0082a0202" cb:place="inline">家主！邪欲行者，缘于邪欲行，亦于现法生畏罪，亦于未来生畏罪。亦经验于 <lb ed="N" n="0082a03"/>心所苦、忧。依如是之断绝邪欲行，能使彼畏罪静止。</p> <lb ed="N" n="0082a04"/><p xml:id="pN14p0082a0401">八</p><p xml:id="pN14p0082a0402" cb:place="inline">家主！妄语者，缘于妄语，亦于现法生畏罪，亦于未来生畏罪。亦经验于心所 <lb ed="N" n="0082a05"/>苦、忧。依如是之断绝妄语，能使彼畏罪静止。</p> <lb ed="N" n="0082a06"/><p xml:id="pN14p0082a0601">九</p><p xml:id="pN14p0082a0602" cb:place="inline">家主！饮酒者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082050" n="0082050"/>，缘于饮酒，亦于现法生畏罪，亦于未来生畏罪。亦经验于心 <lb ed="N" n="0082a07"/>所苦、忧。依如是因断绝饮酒，能使彼畏罪静止。</p> <lb ed="N" n="0082a08"/><p xml:id="pN14p0082a0801">此等是五畏罪之静止。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0082a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0082a10"/><p xml:id="pN14p0082a1001">一〇</p><p xml:id="pN14p0082a1003" cb:place="inline">四预流支具足者，何耶？</p> <lb ed="N" n="0082a11"/><p xml:id="pN14p0082a1101">一一</p><p xml:id="pN14p0082a1103" cb:place="inline">家主！于是圣弟子，对<persName>佛</persName>抱不壞之信⸺‘彼<persName>世尊</persName>为<persName>应供</persName>、正等觉者，是明行 <lb ed="N" n="0082a12"/>足、<persName>善逝</persName>、<persName>世间解</persName>、<persName>无上士</persName><persName>调御丈夫</persName>、<persName>天人师</persName>、<persName>佛</persName>、<persName>世尊</persName>。’</p> <lb ed="N" n="0082a13"/><p xml:id="pN14p0082a1301">一二</p><p xml:id="pN14p0082a1303" cb:place="inline">对法抱不壞之信⸺‘法乃由<persName>世尊</persName>善说者，即：〔其法〕乃有现果报，有不时 <lb ed="N" n="0082a14"/>报，所谓来见者，为导引之所在者，此乃由各各识者所不可不知之〔法〕。’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0083a" n="0083a"/> <lb ed="N" n="0083a01"/><p xml:id="pN14p0083a0101">一三</p><p xml:id="pN14p0083a0103" cb:place="inline">对僧伽抱不壞之信⸺‘<persName>世尊</persName>之弟子僧伽，乃善行者。<persName>世尊</persName>之弟子僧伽，乃正 <lb ed="N" n="0083a02"/>行者。<persName>世尊</persName>之弟子僧伽，乃以智行者。<persName>世尊</persName>之弟子僧伽，乃正行者，亦即四双八辈 <lb ed="N" n="0083a03"/><ref cRef="PTS.S.2.70"/>者是。此之<persName>世尊</persName>弟子僧伽，应予以供养、尊重、佈施、合掌，此乃世间之无上福田。’</p> <lb ed="N" n="0083a04"/><p xml:id="pN14p0083a0401">一四</p><p xml:id="pN14p0083a0403" cb:place="inline">是圣者所称赞之戒具足，其戒为不壞、不毁、不截、无秽，导于自由、识者 <lb ed="N" n="0083a05"/>所喜、无汚，是转向定者。</p> <lb ed="N" n="0083a06"/><p xml:id="pN14p0083a0601">此等是具足四预流支。</p> <lb ed="N" n="0083a07"/><p xml:id="pN14p0083a0701">一五</p><p xml:id="pN14p0083a0703" cb:place="inline">依慧善见、善知圣法者，何耶？</p> <lb ed="N" n="0083a08"/><p xml:id="pN14p0083a0801">一六</p><p xml:id="pN14p0083a0803" cb:place="inline">家主！于是圣弟子，善思惟缘起。即：彼有故此有，彼无时故此无，彼生故 <lb ed="N" n="0083a09"/>此生，彼灭故此灭。</p> <lb ed="N" n="0083a10"/><p xml:id="pN14p0083a1001">一七</p><p xml:id="pN14p0083a1003" cb:place="inline">即：缘无明而有行，缘行而有识……如是乃此全苦蕴之集。因无明无馀，離 <lb ed="N" n="0083a11"/>贪、灭，乃行灭，因行灭，乃识灭，……如是乃此全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0083a12"/><p xml:id="pN14p0083a1201">以此慧而善见、善知正法。</p> <lb ed="N" n="0083a13"/><p xml:id="pN14p0083a1301">一八</p><p xml:id="pN14p0083a1303" cb:place="inline">家主！圣弟子静止于此等之五畏罪，具足此等之四预流支。以慧而善见、善 <lb ed="N" n="0083a14"/>知此等之圣法时，若彼欲，依彼自身，明彼自身。即：‘于我地狱灭、畜牲趣灭、 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0084a" n="0084a"/> <lb ed="N" n="0084a01"/>饿鬼灭、苦处、恶趣、无乐处灭，我入于预流，不堕恶趣，决定达于菩提之终极。’”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0084a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四二〕第二 五畏罪（之二）</cb:mulu><head>〔四二〕第二 五畏罪（之二）</head> <lb ed="N" n="0084a03"/><p xml:id="pN14p0084a0301">一</p><p xml:id="pN14p0084a0302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0084a04"/><p xml:id="pN14p0084a0401">二</p><p xml:id="pN14p0084a0402" cb:place="inline">尔时，众多比丘来诣<persName>世尊</persName>之处。诣已……<persName>世尊</persName>曰：</p> <lb ed="N" n="0084a05"/><p xml:id="pN14p0084a0501"><ref cRef="PTS.S.2.71"/>※三</p><p xml:id="pN14p0084a0503" cb:place="inline">“诸比丘！圣弟子于五畏罪令静止，具足四预流支，以慧善见、善知圣法时，若 <lb ed="N" n="0084a06"/>彼欲者，则依彼自身，明彼自身。即：‘于地狱灭……不堕于恶趣，决定达于菩提 <lb ed="N" n="0084a07"/>之终极。’</p> <lb ed="N" n="0084a08"/><p xml:id="pN14p0084a0801">※三</p><p xml:id="pN14p0084a0803" cb:place="inline">静止于五畏罪者，何耶？</p> <lb ed="N" n="0084a09"/><p xml:id="pN14p0084a0901">诸比丘！杀生者，……</p> <lb ed="N" n="0084a10"/><p xml:id="pN14p0084a1001">诸比丘！不与取者，……</p> <lb ed="N" n="0084a11"/><p xml:id="pN14p0084a1101">诸比丘！邪欲行者，……</p> <lb ed="N" n="0084a12"/><p xml:id="pN14p0084a1201">诸比丘！妄语者，……</p> <lb ed="N" n="0084a13"/><p xml:id="pN14p0084a1301">诸比丘！饮酒者，……</p> <lb ed="N" n="0084a14"/><p xml:id="pN14p0084a1401">此等之五畏罪令静止。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0085a" n="0085a"/> <lb ed="N" n="0085a01"/><p xml:id="pN14p0085a0101">四</p><p xml:id="pN14p0085a0102" cb:place="inline">四预流支具足者，何耶？</p> <lb ed="N" n="0085a02"/><p xml:id="pN14p0085a0201">诸比丘！于是圣弟子，对<persName>佛</persName>……对法……对僧伽……具足圣者所称赞之戒。</p> <lb ed="N" n="0085a03"/><p xml:id="pN14p0085a0301">具足此等四预流支是。</p> <lb ed="N" n="0085a04"/><p xml:id="pN14p0085a0401">五</p><p xml:id="pN14p0085a0402" cb:place="inline">以此慧善见、善知圣法者，何耶？</p> <lb ed="N" n="0085a05"/><p xml:id="pN14p0085a0501">诸比丘！于是圣弟子，善思惟缘起。……</p> <lb ed="N" n="0085a06"/><p xml:id="pN14p0085a0601">以此慧善见、善知圣法是。</p> <lb ed="N" n="0085a07"/><p xml:id="pN14p0085a0701">六</p><p xml:id="pN14p0085a0702" cb:place="inline">诸比丘！圣弟子令静止于此等之五畏罪，具足此等之四预流支，以慧善见、善 <lb ed="N" n="0085a08"/>知圣法时，若彼欲者，依彼自身，明彼自身，即：‘于地狱灭、趣于畜牲灭、于饿 <lb ed="N" n="0085a09"/>鬼灭、苦处、恶趣、无乐处灭。我入于预流、不堕恶趣，决定达于菩提之终极。’”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0085a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四三〕第三 苦</cb:mulu><head>〔四三〕第三 苦</head> <lb ed="N" n="0085a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0085a1101">一</p><p xml:id="pN14p0085a1102" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0085a12"/><p xml:id="pN14p0085a1201"><ref cRef="PTS.S.2.72"/>二</p><p xml:id="pN14p0085a1202" cb:place="inline">诸比丘！我为汝等说苦之集与苦之灭。汝等谛听……</p></cb:div> <lb ed="N" n="0085a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0085a14"/><p xml:id="pN14p0085a1401">三</p><p xml:id="pN14p0085a1402" cb:place="inline">“诸比丘！苦之集者，何耶？</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0086a" n="0086a"/> <lb ed="N" n="0086a01"/><p xml:id="pN14p0086a0101">四</p><p xml:id="pN14p0086a0102" cb:place="inline">依眼与色而生眼识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱。诸比丘！此 <lb ed="N" n="0086a02"/>乃苦之集。</p> <lb ed="N" n="0086a03"/><p xml:id="pN14p0086a0301">五</p><p xml:id="pN14p0086a0302" cb:place="inline">依耳与声……</p> <lb ed="N" n="0086a04"/><p xml:id="pN14p0086a0401">六</p><p xml:id="pN14p0086a0402" cb:place="inline">依鼻与香……</p> <lb ed="N" n="0086a05"/><p xml:id="pN14p0086a0501">七</p><p xml:id="pN14p0086a0502" cb:place="inline">依舌与味……</p> <lb ed="N" n="0086a06"/><p xml:id="pN14p0086a0601">八</p><p xml:id="pN14p0086a0602" cb:place="inline">依身与触……</p> <lb ed="N" n="0086a07"/><p xml:id="pN14p0086a0701">九</p><p xml:id="pN14p0086a0702" cb:place="inline">依于意与法而生意识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱。诸比丘！ <lb ed="N" n="0086a08"/>此乃苦之集。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0086a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0086a10"/><p xml:id="pN14p0086a1001">一〇</p><p xml:id="pN14p0086a1003" cb:place="inline">诸比丘！苦之灭者，何耶？</p> <lb ed="N" n="0086a11"/><p xml:id="pN14p0086a1101">一一</p><p xml:id="pN14p0086a1103" cb:place="inline">依眼与色生眼识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱，依其爱之无 <lb ed="N" n="0086a12"/>馀，離贪、灭而有取灭，依取灭而有有灭，依有灭而有生灭，依生灭则老死、愁、 <lb ed="N" n="0086a13"/>悲、苦忧、恼灭。如是乃此全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0086a14"/><p xml:id="pN14p0086a1401">诸比丘！此乃苦之灭。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0087a" n="0087a"/> <lb ed="N" n="0087a01"/><p xml:id="pN14p0087a0101">一二</p><p xml:id="pN14p0087a0103" cb:place="inline">依耳与声生耳识。</p> <lb ed="N" n="0087a02"/><p xml:id="pN14p0087a0201">一三</p><p xml:id="pN14p0087a0203" cb:place="inline">依鼻与香生鼻识。</p> <lb ed="N" n="0087a03"/><p xml:id="pN14p0087a0301">一四</p><p xml:id="pN14p0087a0303" cb:place="inline">依舌与味……</p> <lb ed="N" n="0087a04"/><p xml:id="pN14p0087a0401">一五</p><p xml:id="pN14p0087a0403" cb:place="inline">依身与触……</p> <lb ed="N" n="0087a05"/><p xml:id="pN14p0087a0501">一六</p><p xml:id="pN14p0087a0503" cb:place="inline">依于意与法生意识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱，依其爱之 <lb ed="N" n="0087a06"/>无馀，離贪、灭而有取灭。依取灭而有有灭，依有灭而有生灭，依生灭则老死、愁、 <lb ed="N" n="0087a07"/>悲、苦、忧、恼灭。如是乃此全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0087a08"/><p xml:id="pN14p0087a0801"><ref cRef="PTS.S.2.73"/>一七</p><p xml:id="pN14p0087a0803" cb:place="inline">诸比丘！此乃苦之灭。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0087a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四四〕第四 世间</cb:mulu><head>〔四四〕第四 世间</head> <lb ed="N" n="0087a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0087a1001">一</p><p xml:id="pN14p0087a1002" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0087a11"/><p xml:id="pN14p0087a1101">二</p><p xml:id="pN14p0087a1102" cb:place="inline">〔其时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！我为汝等说世间之集与灭，汝等谛听……</p></cb:div> <lb ed="N" n="0087a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0087a13"/><p xml:id="pN14p0087a1301">三</p><p xml:id="pN14p0087a1302" cb:place="inline">诸比丘！世间之集者，何耶？</p> <lb ed="N" n="0087a14"/><p xml:id="pN14p0087a1401">四</p><p xml:id="pN14p0087a1402" cb:place="inline">依于眼与色生眼识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱，缘爱而有取， <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0088a" n="0088a"/> <lb ed="N" n="0088a01"/>缘取而有有，缘有而有生，缘生而生老死、愁、悲、苦、忧、恼。此乃世间之集。</p> <lb ed="N" n="0088a02"/><p xml:id="pN14p0088a0201">五</p><p xml:id="pN14p0088a0202" cb:place="inline">依耳与声……</p> <lb ed="N" n="0088a03"/><p xml:id="pN14p0088a0301">六</p><p xml:id="pN14p0088a0302" cb:place="inline">依鼻与香……</p> <lb ed="N" n="0088a04"/><p xml:id="pN14p0088a0401">七</p><p xml:id="pN14p0088a0402" cb:place="inline">依舌与味……</p> <lb ed="N" n="0088a05"/><p xml:id="pN14p0088a0501">八</p><p xml:id="pN14p0088a0502" cb:place="inline">依身与触……</p> <lb ed="N" n="0088a06"/><p xml:id="pN14p0088a0601">九</p><p xml:id="pN14p0088a0602" cb:place="inline">依于意与法生意识，三之和合乃有触，缘触而有受……缘生而生老死、愁、悲、 <lb ed="N" n="0088a07"/>苦忧、恼。此乃世间之集。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0088a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0088a09"/><p xml:id="pN14p0088a0901">一〇</p><p xml:id="pN14p0088a0903" cb:place="inline">诸比丘！世间之灭者，何耶？</p> <lb ed="N" n="0088a10"/><p xml:id="pN14p0088a1001">一一</p><p xml:id="pN14p0088a1003" cb:place="inline">依于眼与色生眼识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱，依彼爱之 <lb ed="N" n="0088a11"/>无馀，離贪、灭而有取灭，依取灭而有有灭……。如是乃此全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0088a12"/><p xml:id="pN14p0088a1201">此为世间之灭。</p> <lb ed="N" n="0088a13"/><p xml:id="pN14p0088a1301">一二</p><p xml:id="pN14p0088a1303" cb:place="inline">依耳与声……</p> <lb ed="N" n="0088a14"/><p xml:id="pN14p0088a1401"><ref cRef="PTS.S.2.74"/>一三</p><p xml:id="pN14p0088a1403" cb:place="inline">依鼻与香……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0089a" n="0089a"/> <lb ed="N" n="0089a01"/><p xml:id="pN14p0089a0101">一四</p><p xml:id="pN14p0089a0103" cb:place="inline">依舌与味……</p> <lb ed="N" n="0089a02"/><p xml:id="pN14p0089a0201">一五</p><p xml:id="pN14p0089a0203" cb:place="inline">依身与触……</p> <lb ed="N" n="0089a03"/><p xml:id="pN14p0089a0301">一六</p><p xml:id="pN14p0089a0303" cb:place="inline">依意与法而生意识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱，依彼爱之 <lb ed="N" n="0089a04"/>无馀，離贪、灭而有取灭，依取灭而有有灭……。如是乃此全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0089a05"/><p xml:id="pN14p0089a0501">一七</p><p xml:id="pN14p0089a0503" cb:place="inline">诸比丘！此乃世间全苦蕴之灭。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0089a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四五〕第五 那提迦</cb:mulu><head>〔四五〕第五 那提迦</head> <lb ed="N" n="0089a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0089a0701">一</p><p xml:id="pN14p0089a0702" cb:place="inline">如是我闻。尔时，<persName>世尊</persName>住那提迦村之砖瓦家。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0089a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0089a09"/><p xml:id="pN14p0089a0901">二</p><p xml:id="pN14p0089a0902" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>，独自宴坐，而宣说此法门曰：</p> <lb ed="N" n="0089a10"/><p xml:id="pN14p0089a1001">三</p><p xml:id="pN14p0089a1002" cb:place="inline">“依于眼与色生眼识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱，缘爱而有取 <lb ed="N" n="0089a11"/>……。如是乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0089a12"/><p xml:id="pN14p0089a1201">四</p><p xml:id="pN14p0089a1202" cb:place="inline">依耳与声……</p> <lb ed="N" n="0089a13"/><p xml:id="pN14p0089a1301">五</p><p xml:id="pN14p0089a1302" cb:place="inline">依鼻与香……</p> <lb ed="N" n="0089a14"/><p xml:id="pN14p0089a1401">六</p><p xml:id="pN14p0089a1402" cb:place="inline">依舌与味……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0090a" n="0090a"/> <lb ed="N" n="0090a01"/><p xml:id="pN14p0090a0101">七</p><p xml:id="pN14p0090a0102" cb:place="inline">依身与触……</p> <lb ed="N" n="0090a02"/><p xml:id="pN14p0090a0201">八</p><p xml:id="pN14p0090a0202" cb:place="inline">依于意与法而生意识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱，缘爱而有 <lb ed="N" n="0090a03"/>取……。如是乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0090a04"/><p xml:id="pN14p0090a0401">九</p><p xml:id="pN14p0090a0402" cb:place="inline">依眼与色生意识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱，依彼爱之无馀， <lb ed="N" n="0090a05"/>離贪、灭而有取灭，依取灭而有有灭……。如是，此乃全苦蕴之灭。……</p> <lb ed="N" n="0090a06"/><p xml:id="pN14p0090a0601"><ref cRef="PTS.S.2.75"/>一〇</p><p xml:id="pN14p0090a0603" cb:place="inline">依耳与声……</p> <lb ed="N" n="0090a07"/><p xml:id="pN14p0090a0701">一一</p><p xml:id="pN14p0090a0703" cb:place="inline">依鼻与香……</p> <lb ed="N" n="0090a08"/><p xml:id="pN14p0090a0801">一二</p><p xml:id="pN14p0090a0803" cb:place="inline">依舌与味……</p> <lb ed="N" n="0090a09"/><p xml:id="pN14p0090a0901">一三</p><p xml:id="pN14p0090a0903" cb:place="inline">依身与触……</p> <lb ed="N" n="0090a10"/><p xml:id="pN14p0090a1001">一四</p><p xml:id="pN14p0090a1003" cb:place="inline">依于意与法生意识，三之和合乃有触，缘触而有受，缘受而有爱，依彼爱之 <lb ed="N" n="0090a11"/>无馀，離贪、灭而有取灭，依取灭而有有灭……。如是，此乃全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0090a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0090a13"/><p xml:id="pN14p0090a1301">一五</p><p xml:id="pN14p0090a1303" cb:place="inline">尔时，一比丘，因漏闻<persName>世尊</persName>之语而起立。</p> <lb ed="N" n="0090a14"/><p xml:id="pN14p0090a1401">一六</p><p xml:id="pN14p0090a1403" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>见此比丘，因漏闻而起立。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0091a" n="0091a"/> <lb ed="N" n="0091a01"/><p xml:id="pN14p0091a0101">一七</p><p xml:id="pN14p0091a0103" cb:place="inline">见而谓于此比丘曰：“比丘！汝欲闻此法门耶？”</p> <lb ed="N" n="0091a02"/><p xml:id="pN14p0091a0201">“唯然，大德！”</p> <lb ed="N" n="0091a03"/><p xml:id="pN14p0091a0301">一八</p><p xml:id="pN14p0091a0303" cb:place="inline">“比丘！汝应受持此法门。比丘！汝应善知此法门。比丘！具足此法门之義， <lb ed="N" n="0091a04"/>是乃梵行之初。”</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0091a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四六〕第六 异</cb:mulu><head>〔四六〕第六 异<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091051" n="0091051"/></head> <lb ed="N" n="0091a06"/><p xml:id="pN14p0091a0601">一</p><p xml:id="pN14p0091a0602" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0091a07"/><p xml:id="pN14p0091a0701">二</p><p xml:id="pN14p0091a0702" cb:place="inline">尔时，一婆罗门来诣<persName>世尊</persName>之处。诣已，与<persName>世尊</persName>俱相问候，交谈致意于可记忆之 <lb ed="N" n="0091a08"/>语後，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0091a09"/><p xml:id="pN14p0091a0901">坐于一面之彼婆罗门，如是白<persName>世尊</persName>曰：</p> <lb ed="N" n="0091a10"/><p xml:id="pN14p0091a1001">三</p><p xml:id="pN14p0091a1002" cb:place="inline">“瞿昙！如何是彼作而彼经验耶？”</p> <lb ed="N" n="0091a11"/><p xml:id="pN14p0091a1101">“婆罗门！彼作而彼经验者，此乃一极端。”</p> <lb ed="N" n="0091a12"/><p xml:id="pN14p0091a1201"><ref cRef="PTS.S.2.76"/>四</p><p xml:id="pN14p0091a1202" cb:place="inline">“瞿昙！又如何他作而他经验耶？”</p> <lb ed="N" n="0091a13"/><p xml:id="pN14p0091a1301">“婆罗门！他作而他经验者，此乃第二之极端。婆罗门！離此等之两极端，<persName>如来</persName> <lb ed="N" n="0091a14"/>依于中而说法。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0092a" n="0092a"/> <lb ed="N" n="0092a01"/><p xml:id="pN14p0092a0101">五</p><p xml:id="pN14p0092a0102" cb:place="inline">缘无明而有行，缘行而有识，……如是，乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0092a02"/><p xml:id="pN14p0092a0201">依无明之无馀，離贪、灭而有行之灭，依行之灭……。如是，此乃全苦蕴之灭”。</p> <lb ed="N" n="0092a03"/><p xml:id="pN14p0092a0301">六</p><p xml:id="pN14p0092a0302" cb:place="inline">如是说已。彼婆罗门如是白<persName>世尊</persName>曰：</p> <lb ed="N" n="0092a04"/><p xml:id="pN14p0092a0401">“瞿昙！稀有哉！……尊瞿昙！请受我从今日以後，终生皈依为优婆塞。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0092a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四七〕第七 声闻</cb:mulu><head>〔四七〕第七 声闻</head> <lb ed="N" n="0092a06"/><p xml:id="pN14p0092a0601">一</p><p xml:id="pN14p0092a0602" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0092a07"/><p xml:id="pN14p0092a0701">二</p><p xml:id="pN14p0092a0702" cb:place="inline">尔时，声闻婆罗门来诣<persName>世尊</persName>之处。诣已，与<persName>世尊</persName>俱相致问候……</p> <lb ed="N" n="0092a08"/><p xml:id="pN14p0092a0801">坐于一面之声闻婆罗门，如是白<persName>世尊</persName>曰：</p> <lb ed="N" n="0092a09"/><p xml:id="pN14p0092a0901">三</p><p xml:id="pN14p0092a0902" cb:place="inline">“瞿昙！‘一切为有’是如何耶？”</p> <lb ed="N" n="0092a10"/><p xml:id="pN14p0092a1001">“婆罗门！‘一切为有’者，此乃一极端。”</p> <lb ed="N" n="0092a11"/><p xml:id="pN14p0092a1101">四</p><p xml:id="pN14p0092a1102" cb:place="inline">“瞿昙！‘一切为无’是如何耶？”</p> <lb ed="N" n="0092a12"/><p xml:id="pN14p0092a1201">“婆罗门！‘一切为无’者，此乃第二极端。婆罗门！離此等之两极端，<persName>如来</persName>依 <lb ed="N" n="0092a13"/>于中而说法。</p> <lb ed="N" n="0092a14"/><p xml:id="pN14p0092a1401">五</p><p xml:id="pN14p0092a1402" cb:place="inline">缘无明而有行，缘行而有识，……如是，此乃全苦蕴之集。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0093a" n="0093a"/> <lb ed="N" n="0093a01"/><p xml:id="pN14p0093a0101">依无明之无馀，離贪、灭而有行之灭，依行之灭……。如是，此乃全苦蕴之灭。”</p> <lb ed="N" n="0093a02"/><p xml:id="pN14p0093a0201"><ref cRef="PTS.S.2.77"/>六</p><p xml:id="pN14p0093a0202" cb:place="inline">如是说已，彼声闻婆罗门，如是白<persName>世尊</persName>曰：“瞿昙！稀有哉！……愿终生皈依。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0093a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四八〕第八 顺世派</cb:mulu><head>〔四八〕第八 顺世派</head> <lb ed="N" n="0093a04"/><p xml:id="pN14p0093a0401">一</p><p xml:id="pN14p0093a0402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0093a05"/><p xml:id="pN14p0093a0501">二</p><p xml:id="pN14p0093a0502" cb:place="inline">尔时，顺世派<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093052" n="0093052"/>之婆罗门来诣<persName>世尊</persName>之处，……坐于一面之顺世派婆罗门，如是 <lb ed="N" n="0093a06"/>白<persName>世尊</persName>曰：</p> <lb ed="N" n="0093a07"/><p xml:id="pN14p0093a0701">三</p><p xml:id="pN14p0093a0702" cb:place="inline">“瞿昙！‘一切为有’是如何耶？”</p> <lb ed="N" n="0093a08"/><p xml:id="pN14p0093a0801">“婆罗门！‘一切为有’者，此乃第一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093053" n="0093053"/>世间之领域。”</p> <lb ed="N" n="0093a09"/><p xml:id="pN14p0093a0901">四</p><p xml:id="pN14p0093a0902" cb:place="inline">“瞿昙！又‘一切为无’是如何耶？”</p> <lb ed="N" n="0093a10"/><p xml:id="pN14p0093a1001">“婆罗门！‘一切为无’者，此乃第二世间之领域。”</p> <lb ed="N" n="0093a11"/><p xml:id="pN14p0093a1101">五</p><p xml:id="pN14p0093a1102" cb:place="inline">“瞿昙！‘一切为一’是如何耶？”</p> <lb ed="N" n="0093a12"/><p xml:id="pN14p0093a1201">“婆罗门！‘一切为一’者，此乃第三世间之领域。”</p> <lb ed="N" n="0093a13"/><p xml:id="pN14p0093a1301">六</p><p xml:id="pN14p0093a1302" cb:place="inline">“瞿昙！又‘一切为异’是如何耶？”</p> <lb ed="N" n="0093a14"/><p xml:id="pN14p0093a1401">“婆罗门！‘一切为异’者，此乃第四世间之领域。”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0094a" n="0094a"/> <lb ed="N" n="0094a01"/><p xml:id="pN14p0094a0101">“婆罗门！離此等之两极端，<persName>如来</persName>依中而说法。</p> <lb ed="N" n="0094a02"/><p xml:id="pN14p0094a0201">七</p><p xml:id="pN14p0094a0202" cb:place="inline">缘无明而有行，缘行而有识，……如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0094a03"/><p xml:id="pN14p0094a0301">依无明之无馀，離贪、灭而有行灭，依行灭而有识灭……如是，此乃全苦蕴之 <lb ed="N" n="0094a04"/>灭。”</p> <lb ed="N" n="0094a05"/><p xml:id="pN14p0094a0501">八</p><p xml:id="pN14p0094a0502" cb:place="inline">如是说已。顺世派之婆罗门，如是白<persName>世尊</persName>曰：“尊者瞿昙！稀有哉！……从今愿 <lb ed="N" n="0094a06"/>终生皈依……”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0094a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四九〕第九 圣弟子（之一）</cb:mulu><head>〔四九〕第九 圣弟子（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0094054" n="0094054"/></head> <lb ed="N" n="0094a08"/><p xml:id="pN14p0094a0801">一</p><p xml:id="pN14p0094a0802" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0094a09"/><p xml:id="pN14p0094a0901"><ref cRef="PTS.S.2.78"/>二</p><p xml:id="pN14p0094a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！多闻之圣弟子，不作如是之念：‘如何有何故有 <lb ed="N" n="0094a10"/>何耶？生何时何生耶？有何故有名色耶？有何故有六处耶？有何故有触耶？有何故 <lb ed="N" n="0094a11"/>有受耶？有何故有爱耶？有何故有取耶？有何故有有耶？有何故有生？有何故有老 <lb ed="N" n="0094a12"/>死耶？’</p> <lb ed="N" n="0094a13"/><p xml:id="pN14p0094a1301">三</p><p xml:id="pN14p0094a1302" cb:place="inline">诸比丘！时，多闻之圣弟子，无他缘而于此有智。‘有无明故有行，有行故有识， <lb ed="N" n="0094a14"/>有识故有名色……有生故有老死。’彼如是知此世间之生起。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0095a" n="0095a"/> <lb ed="N" n="0095a01"/><p xml:id="pN14p0095a0101">四</p><p xml:id="pN14p0095a0102" cb:place="inline">诸比丘！多闻之圣弟子，不作如是之念：‘如何无何故无何耶？因何灭故何灭 <lb ed="N" n="0095a02"/>耶？〔无何故无行耶？无何故无识耶？〕无何故无名色耶？无何故无六处耶？无何 <lb ed="N" n="0095a03"/>故无触耶？无何故无受耶？无何故无爱耶？无何故无取耶？无何故无有耶？无何故 <lb ed="N" n="0095a04"/>无生耶？无何故无老死耶？’……</p> <lb ed="N" n="0095a05"/><p xml:id="pN14p0095a0501">五</p><p xml:id="pN14p0095a0502" cb:place="inline">诸比丘！时，多闻之圣弟子，无他缘而于此有智。</p> <lb ed="N" n="0095a06"/><p xml:id="pN14p0095a0601">彼无故此无，彼灭故此灭，无无明故无行，无行故无识，无识故无名色，无名 <lb ed="N" n="0095a07"/>色故无六处，……无触……无受……无爱……无取……无有……无生……无生故无 <lb ed="N" n="0095a08"/>老死……彼如是知此世间灭。</p> <lb ed="N" n="0095a09"/><p xml:id="pN14p0095a0901"><ref cRef="PTS.S.2.79"/>六</p><p xml:id="pN14p0095a0902" cb:place="inline">诸比丘！圣弟子如是如实知世间之集与灭。诸比丘！如是可谓圣弟子具足见 <lb ed="N" n="0095a10"/>……皆立于不死之扉。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0095a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五〇〕第十 圣弟子（之二）</cb:mulu><head>〔五〇〕第十 圣弟子（之二）</head> <lb ed="N" n="0095a12"/><p xml:id="pN14p0095a1201">一</p><p xml:id="pN14p0095a1202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0095a13"/><p xml:id="pN14p0095a1301">二</p><p xml:id="pN14p0095a1302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！多闻之圣弟子，不作如是之念：‘如何有何故有 <lb ed="N" n="0095a14"/>何耶？由何之生起，何生耶？有何故有行耶？有何故有识耶？有何故有名色耶？有 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0096a" n="0096a"/> <lb ed="N" n="0096a01"/>何故有六处耶？有何故有触耶？有何故有受耶？有何故有爱耶？有何故有取耶？有 <lb ed="N" n="0096a02"/>何故有有耶？有何故有生耶？有何故有老死耶？……</p> <lb ed="N" n="0096a03"/><p xml:id="pN14p0096a0301">三</p><p xml:id="pN14p0096a0302" cb:place="inline">诸比丘！时，多闻之圣弟子，无他缘而于此有智。彼有故此有，彼生故此生。 <lb ed="N" n="0096a04"/>有无明故有行，有行故有识，有识故有名色，有名色故有六处，有六处故有触，有 <lb ed="N" n="0096a05"/>触故有受，有受故有爱，有爱故有取，有取故有有，有有故有生，有生故有老死。’ <lb ed="N" n="0096a06"/>彼如是知此世间生起。</p> <lb ed="N" n="0096a07"/><p xml:id="pN14p0096a0701">四</p><p xml:id="pN14p0096a0702" cb:place="inline">诸比丘！多闻之圣弟子，不作如是之念：‘如何无何故无何耶？因何灭而何灭 <lb ed="N" n="0096a08"/>耶？无何故无行耶？无何故无识耶？……无何故无老死耶？’</p> <lb ed="N" n="0096a09"/><p xml:id="pN14p0096a0901">五</p><p xml:id="pN14p0096a0902" cb:place="inline">诸比丘！时多闻之圣弟子，无他缘而于此有智。‘彼无故此无，此灭故彼灭，无 <lb ed="N" n="0096a10"/><ref cRef="PTS.S.2.80"/>无明故无行，无行故无识，无识故无名色，无名色故无六处……无生故无老死。’ <lb ed="N" n="0096a11"/>彼如是知此世间灭。</p> <lb ed="N" n="0096a12"/><p xml:id="pN14p0096a1201">六</p><p xml:id="pN14p0096a1202" cb:place="inline">诸比丘！圣弟子如是如实知此世间之集与灭。诸比丘！对此，圣弟子可谓达见、 <lb ed="N" n="0096a13"/>见此正法、具足学智、具足学明、入于法流、圣明达慧、皆立于不死之扉。”</p> <lb ed="N" n="0096a14"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0097a" n="0097a"/> <lb ed="N" n="0097a01"/><p xml:id="pN14p0097a0101">此颂曰：</p> <lb ed="N" n="0097a02"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0097a0201"><l>谓此五畏罪</l> <lb ed="N" n="0097a03"/><l>苦世那提迦</l> <lb ed="N" n="0097a04"/><l>以及异声闻</l> <lb ed="N" n="0097a05"/><l>所谓圣弟子</l> <lb ed="N" n="0097a06"/><l>依此为品名</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0097a07"/> <lb ed="N" n="0097a08"/> <lb ed="N" n="0097a09"/> <lb ed="N" n="0097a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第六 树品</cb:mulu><head>第六 树品</head> <lb ed="N" n="0097a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五一〕第一 思量</cb:mulu><head>〔五一〕第一 思量<anchor xml:id="nkr_note_orig_0097055" n="0097055"/></head> <lb ed="N" n="0097a12"/><p xml:id="pN14p0097a1201">一</p><p xml:id="pN14p0097a1202" cb:place="inline">如是我闻。一时<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p> <lb ed="N" n="0097a13"/><p xml:id="pN14p0097a1301">二</p><p xml:id="pN14p0097a1302" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>言彼等比丘曰：“诸比丘！”彼等诸比丘奉答<persName>世尊</persName>曰：“大德！唯 <lb ed="N" n="0097a14"/>然！”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0098a" n="0098a"/> <lb ed="N" n="0098a01"/><p xml:id="pN14p0098a0101">三</p><p xml:id="pN14p0098a0102" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>曰：“诸比丘！比丘凡为真正灭苦，应以如何之思量而思量之耶？”</p> <lb ed="N" n="0098a02"/><p xml:id="pN14p0098a0201"><ref cRef="PTS.S.2.81"/>“大德！于我等，法以<persName>世尊</persName>为本，以<persName>世尊</persName>为导者，以<persName>世尊</persName>为所依。大德！善哉！ <lb ed="N" n="0098a03"/>实欲<persName>世尊</persName>明所宣说之義，诸比丘愿奉闻受持<persName>世尊</persName>之教。”</p> <lb ed="N" n="0098a04"/><p xml:id="pN14p0098a0401">四</p><p xml:id="pN14p0098a0402" cb:place="inline">“诸比丘！汝等谛听，当善思念，我当宣说。”</p> <lb ed="N" n="0098a05"/><p xml:id="pN14p0098a0501">彼诸比丘向<persName>世尊</persName>奉答曰：“大德！唯然！”</p> <lb ed="N" n="0098a06"/><p xml:id="pN14p0098a0601"><persName>世尊</persName>曰：</p> <lb ed="N" n="0098a07"/><p xml:id="pN14p0098a0701">五</p><p xml:id="pN14p0098a0702" cb:place="inline">“诸比丘！如是比丘思量而思量：‘此种种多样之苦、老死，生于世间。此苦以 <lb ed="N" n="0098a08"/>何为因？以何为集？以何为生？以何为起耶？有何故有老死耶？无何故无老死 <lb ed="N" n="0098a09"/>耶？’</p> <lb ed="N" n="0098a10"/><p xml:id="pN14p0098a1001">六</p><p xml:id="pN14p0098a1002" cb:place="inline">彼更思惟而如是知：‘此种种多样之苦、老死，生于世间。此苦乃以生为因， <lb ed="N" n="0098a11"/>以生为集，以生为生，以生为起。有生故有老死，无生故无老死。’</p> <lb ed="N" n="0098a12"/><p xml:id="pN14p0098a1201">七</p><p xml:id="pN14p0098a1202" cb:place="inline">彼知老死，知老死之集，知老死之灭，知趣于老死灭之道迹，如是契法行者。</p> <lb ed="N" n="0098a13"/><p xml:id="pN14p0098a1301">八</p><p xml:id="pN14p0098a1302" cb:place="inline">诸比丘！于此，比丘所作悉是正苦之灭，即是老死之灭。</p> <lb ed="N" n="0098a14"/><p xml:id="pN14p0098a1401">九</p><p xml:id="pN14p0098a1402" cb:place="inline">更思量而思量：‘又，此有以何为因？此取以何为因？此爱以何为因？受、触、 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0099a" n="0099a"/> <lb ed="N" n="0099a01"/>六处，又以何为因？此名色……此识……此行以何为因？以何为集、以何为生、以 <lb ed="N" n="0099a02"/>何为起耶？有何故有行？无生故无行耶？’</p> <lb ed="N" n="0099a03"/><p xml:id="pN14p0099a0301">一〇</p><p xml:id="pN14p0099a0303" cb:place="inline">彼更思量而如是知：‘行以无明为因，以无明为集，以无明为生，以无明为 <lb ed="N" n="0099a04"/><ref cRef="PTS.S.2.82"/>起。有无明故有行，无无明故无行也。’</p> <lb ed="N" n="0099a05"/><p xml:id="pN14p0099a0501">一一</p><p xml:id="pN14p0099a0503" cb:place="inline">彼知行，知行之集，知行之灭，知趣行灭之道迹。如是为契法行者。诸比丘！ <lb ed="N" n="0099a06"/>于此，比丘所作：悉是正苦之灭，即是行之灭。</p> <lb ed="N" n="0099a07"/><p xml:id="pN14p0099a0701">一二</p><p xml:id="pN14p0099a0703" cb:place="inline">诸比丘！陷于无明之人，若自为福行者，则其识趣于福；若自为非福行者， <lb ed="N" n="0099a08"/>则其识趣于非福；若自为不动行者，则其识趣于不动。</p> <lb ed="N" n="0099a09"/><p xml:id="pN14p0099a0901">一三</p><p xml:id="pN14p0099a0903" cb:place="inline">诸比丘！比丘捨无明而生明，彼離无明生明故，彼无自为福行，无自为非福 <lb ed="N" n="0099a10"/>行，无自为不动行。</p> <lb ed="N" n="0099a11"/><p xml:id="pN14p0099a1101">一四</p><p xml:id="pN14p0099a1103" cb:place="inline">依不为、不思惟，无取著世间之任何物。无取著故无畏怖，无畏怖故自证般 <lb ed="N" n="0099a12"/>涅槃，得知‘生已尽，梵行已立，应作已作，更无应再生。’</p> <lb ed="N" n="0099a13"/><p xml:id="pN14p0099a1301">一五</p><p xml:id="pN14p0099a1303" cb:place="inline">若感受乐受，知其为无常，知不可取著，知非可喜乐。若感受苦受，知其为 <lb ed="N" n="0099a14"/>无常，知不可取著，知非可喜乐。若感受不苦、不乐受，知其为无常，知不可取著， <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0100a" n="0100a"/> <lb ed="N" n="0100a01"/>知非可喜乐。</p> <lb ed="N" n="0100a02"/><p xml:id="pN14p0100a0201">一六</p><p xml:id="pN14p0100a0203" cb:place="inline">若彼感受乐受，则離脱而感受其受。若彼感受苦受，则離脱而感受其受。若 <lb ed="N" n="0100a03"/>彼感受不苦、不乐受，则離脱而感受其受。</p> <lb ed="N" n="0100a04"/><p xml:id="pN14p0100a0401"><ref cRef="PTS.S.2.83"/>一七</p><p xml:id="pN14p0100a0403" cb:place="inline">彼感受身分齐之受，知‘我感受身分齐之受’，彼感受命分齐之受，知‘我感受 <lb ed="N" n="0100a05"/>命分齐之受’，身壞时，知‘此命已尽，一切感受已，无喜乐，成为冰冷，只遗残骸’。</p> <lb ed="N" n="0100a06"/><p xml:id="pN14p0100a0601">一八</p><p xml:id="pN14p0100a0603" cb:place="inline">诸比丘！譬如有人，由陶窑取出新熟之瓦器，置于平地处、降其热，瓦片残 <lb ed="N" n="0100a07"/>于其处。诸比丘！同此，比丘感受身分齐之受，知‘我感受身分齐之受’、‘感受命分 <lb ed="N" n="0100a08"/>齐之受’、‘我感受命分齐之受’。身壞时、知‘由此处命尽、感受一切已、无喜乐、 <lb ed="N" n="0100a09"/>成为冰冷、仅遗残骸’。</p> <lb ed="N" n="0100a10"/><p xml:id="pN14p0100a1001">一九</p><p xml:id="pN14p0100a1003" cb:place="inline">诸比丘！对之作如何思惟耶？漏尽比丘亦为福行耶？或为非福行，或为不动 <lb ed="N" n="0100a11"/>行耶？”</p> <lb ed="N" n="0100a12"/><p xml:id="pN14p0100a1201">“大德！无此事。”</p> <lb ed="N" n="0100a13"/><p xml:id="pN14p0100a1301">二〇</p><p xml:id="pN14p0100a1303" cb:place="inline">“又，凡无行时，由行之灭、亦施设识耶？”</p> <lb ed="N" n="0100a14"/><p xml:id="pN14p0100a1401">“大德！无此事。”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0101a" n="0101a"/> <lb ed="N" n="0101a01"/><p xml:id="pN14p0101a0101">二一</p><p xml:id="pN14p0101a0103" cb:place="inline">“又，凡无识时，由识之灭、亦施设名色耶？”</p> <lb ed="N" n="0101a02"/><p xml:id="pN14p0101a0201">“大德！无此事。”</p> <lb ed="N" n="0101a03"/><p xml:id="pN14p0101a0301">二二</p><p xml:id="pN14p0101a0303" cb:place="inline">“又，凡无名色时，由名色之灭、亦施设六处耶？”</p> <lb ed="N" n="0101a04"/><p xml:id="pN14p0101a0401">“大德！无此事。”</p> <lb ed="N" n="0101a05"/><p xml:id="pN14p0101a0501">二三</p><p xml:id="pN14p0101a0503" cb:place="inline">“又，凡无六处时，由六处之灭、亦施设触耶？”</p> <lb ed="N" n="0101a06"/><p xml:id="pN14p0101a0601">“大德！无此事。”</p> <lb ed="N" n="0101a07"/><p xml:id="pN14p0101a0701"><ref cRef="PTS.S.2.84"/>二四</p><p xml:id="pN14p0101a0703" cb:place="inline">“又，凡无触时，由触之灭、亦施设受耶？”</p> <lb ed="N" n="0101a08"/><p xml:id="pN14p0101a0801">“大德！无此事。”</p> <lb ed="N" n="0101a09"/><p xml:id="pN14p0101a0901">二五</p><p xml:id="pN14p0101a0903" cb:place="inline">“又，凡无受时，亦施设爱耶？”</p> <lb ed="N" n="0101a10"/><p xml:id="pN14p0101a1001">“大德！无此事。”</p> <lb ed="N" n="0101a11"/><p xml:id="pN14p0101a1101">二六</p><p xml:id="pN14p0101a1103" cb:place="inline">“又，凡无爱时，由爱之灭、亦施设取耶？”</p> <lb ed="N" n="0101a12"/><p xml:id="pN14p0101a1201">“大德！无此事。”</p> <lb ed="N" n="0101a13"/><p xml:id="pN14p0101a1301">二七</p><p xml:id="pN14p0101a1303" cb:place="inline">“又，凡无取时，由取之灭、亦施设有耶？”</p> <lb ed="N" n="0101a14"/><p xml:id="pN14p0101a1401">“大德！无此事。”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0102a" n="0102a"/> <lb ed="N" n="0102a01"/><p xml:id="pN14p0102a0101">二八</p><p xml:id="pN14p0102a0103" cb:place="inline">“又，凡无有时，由有之灭、亦施设生耶？”</p> <lb ed="N" n="0102a02"/><p xml:id="pN14p0102a0201">“大德！无此事。”</p> <lb ed="N" n="0102a03"/><p xml:id="pN14p0102a0301">二九</p><p xml:id="pN14p0102a0303" cb:place="inline">“又，凡无生时，由生之灭、亦施设老死耶？”</p> <lb ed="N" n="0102a04"/><p xml:id="pN14p0102a0401">“大德！无此事。”</p> <lb ed="N" n="0102a05"/><p xml:id="pN14p0102a0501">三〇</p><p xml:id="pN14p0102a0503" cb:place="inline">“善哉！善哉！诸比丘！如是，诸比丘！此为非异者。诸比丘！信我，信赖我， <lb ed="N" n="0102a06"/>可離惑、離疑，此为苦之终。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0102a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五二〕第二 取</cb:mulu><head>〔五二〕第二 取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0102056" n="0102056"/></head> <lb ed="N" n="0102a08"/><p xml:id="pN14p0102a0801">一</p><p xml:id="pN14p0102a0802" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0102a09"/><p xml:id="pN14p0102a0901">二</p><p xml:id="pN14p0102a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！于所取之法，住味观者，增长于爱。缘爱而有取， <lb ed="N" n="0102a10"/>缘取而有有，缘有而有生，缘生而有老死、愁、悲、苦、忧、恼，如是，此乃全苦 <lb ed="N" n="0102a11"/>蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0102a12"/><p xml:id="pN14p0102a1201"><ref cRef="PTS.S.2.85"/>三</p><p xml:id="pN14p0102a1202" cb:place="inline">诸比丘！譬如大火聚，将然烧十载薪、或二十载薪、三十载薪、四十载薪，其 <lb ed="N" n="0102a13"/>时，有人适时投以漧草，投以漧牛粪，投以漧薪。诸比丘！依如是，则彼大火聚将 <lb ed="N" n="0102a14"/>长时久燃。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0103a" n="0103a"/> <lb ed="N" n="0103a01"/><p xml:id="pN14p0103a0101">四</p><p xml:id="pN14p0103a0102" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所取法，住味观者，增长于爱，缘爱而有取……如是，此乃 <lb ed="N" n="0103a02"/>全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0103a03"/><p xml:id="pN14p0103a0301">五</p><p xml:id="pN14p0103a0302" cb:place="inline">诸比丘！于所取之法，住患观者，则爱灭。由爱灭，则有取灭，由取灭，则有 <lb ed="N" n="0103a04"/>有灭。由有灭，则有生灭，由生灭，则有老死、愁、悲、苦、忧、恼之灭。如是， <lb ed="N" n="0103a05"/>此乃全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0103a06"/><p xml:id="pN14p0103a0601">六</p><p xml:id="pN14p0103a0602" cb:place="inline">诸比丘！譬如大火聚，将燃烧十载薪、或二十、三十、或四十载之薪。其时， <lb ed="N" n="0103a07"/>有人适时不投以漧草，不投以漧牛粪，不投以漧薪。诸比丘！依如是，则彼大火火 <lb ed="N" n="0103a08"/>聚前薪烧尽，因未加他者，而应熄灭。</p> <lb ed="N" n="0103a09"/><p xml:id="pN14p0103a0901">七</p><p xml:id="pN14p0103a0902" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所取之法，住患观者，则爱灭。由爱灭，则有取灭……如是， <lb ed="N" n="0103a10"/>此乃全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0103a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五三〕第三 结（之一）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.86"/>〔五三〕第三 结（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0103057" n="0103057"/></head> <lb ed="N" n="0103a12"/><p xml:id="pN14p0103a1201">一</p><p xml:id="pN14p0103a1202" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0103a13"/><p xml:id="pN14p0103a1301">二</p><p xml:id="pN14p0103a1302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！于所结之法，住味观者，增长于爱。缘爱而有取， <lb ed="N" n="0103a14"/>缘取而有有，缘有而有生，缘生而生老死、愁、悲、苦、忧、恼。如是，此乃全苦 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0104a" n="0104a"/> <lb ed="N" n="0104a01"/>蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0104a02"/><p xml:id="pN14p0104a0201">三</p><p xml:id="pN14p0104a0202" cb:place="inline">诸比丘！譬如油灯，乃依油与炷而得燃。彼时，有人适时注油，注意其炷，诸 <lb ed="N" n="0104a03"/>比丘！因如是、油灯则得长久燃烧。</p> <lb ed="N" n="0104a04"/><p xml:id="pN14p0104a0401">四</p><p xml:id="pN14p0104a0402" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所结之法，住味观者，增长于爱。缘爱而有取……</p> <lb ed="N" n="0104a05"/><p xml:id="pN14p0104a0501">如是，乃此全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0104a06"/><p xml:id="pN14p0104a0601">五</p><p xml:id="pN14p0104a0602" cb:place="inline">诸比丘！于所结之法，住患观者，则爱灭，由爱灭而有取灭……如是，乃此全 <lb ed="N" n="0104a07"/>苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0104a08"/><p xml:id="pN14p0104a0801">六</p><p xml:id="pN14p0104a0802" cb:place="inline">诸比丘！譬如油灯，乃依油与炷而得燃，其时，有人不适时注油，不注意其炷， <lb ed="N" n="0104a09"/>诸比丘！因如是，彼油灯之馀燃料烧尽，因未另加他者而消灭。</p> <lb ed="N" n="0104a10"/><p xml:id="pN14p0104a1001">七</p><p xml:id="pN14p0104a1002" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所结之法，住患观者，则爱灭，由爱灭则有取灭……如是， <lb ed="N" n="0104a11"/>乃此全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0104a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五四〕第四 结（之二）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.87"/>〔五四〕第四 结（之二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104058" n="0104058"/></head> <lb ed="N" n="0104a13"/><p xml:id="pN14p0104a1301">一</p><p xml:id="pN14p0104a1302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0104a14"/><p xml:id="pN14p0104a1401">二</p><p xml:id="pN14p0104a1402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！譬如油与炷，彼油灯依之得燃烧，其时，有人适 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0105a" n="0105a"/> <lb ed="N" n="0105a01"/>时注以油，注意其炷，诸比丘！因如是，油灯得燃烧长久。诸比丘！同此，于所结 <lb ed="N" n="0105a02"/>之法，住味观者，增长于爱，缘爱而有取……如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0105a03"/><p xml:id="pN14p0105a0301">三</p><p xml:id="pN14p0105a0302" cb:place="inline">诸比丘！譬如油与炷，油灯依之得燃烧。其时，有人未适时注油，未注意其炷， <lb ed="N" n="0105a04"/>诸比丘！如是，彼油灯之馀燃料烧尽，因未另加他者而熄灭。诸比丘！同此，于所 <lb ed="N" n="0105a05"/>结之法，住患观者，则爱灭。由爱灭有取灭……如是，此乃全苦蕴之灭也。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0105a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五五〕第五 大树（之一）</cb:mulu><head>〔五五〕第五 大树（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105059" n="0105059"/></head> <lb ed="N" n="0105a07"/><p xml:id="pN14p0105a0701">一</p><p xml:id="pN14p0105a0702" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0105a08"/><p xml:id="pN14p0105a0801">二</p><p xml:id="pN14p0105a0802" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！于所取之法，住味观者，增长于爱。缘爱而有取 <lb ed="N" n="0105a09"/>……如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0105a10"/><p xml:id="pN14p0105a1001">三</p><p xml:id="pN14p0105a1002" cb:place="inline">诸比丘！譬如有大树，其根向下伸展，使一切之地味、水味上陞。诸比丘！如 <lb ed="N" n="0105a11"/>是，彼大树因此得长时久住。诸比丘！同此，于所取之法，住味观者，增长于爱。 <lb ed="N" n="0105a12"/>缘爱而有取，缘取而有有……如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0105a13"/><p xml:id="pN14p0105a1301"><ref cRef="PTS.S.2.88"/>四</p><p xml:id="pN14p0105a1302" cb:place="inline">诸比丘！于所取之法，住患观者，爱灭。由爱灭乃有取灭，由取灭，则有有灭 <lb ed="N" n="0105a14"/>……如是，此乃全苦蕴之灭。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0106a" n="0106a"/> <lb ed="N" n="0106a01"/><p xml:id="pN14p0106a0101">五</p><p xml:id="pN14p0106a0102" cb:place="inline">诸比丘！譬如大树，彼时有人取来锹与笼。彼截其树根，由截根而更于周围掘 <lb ed="N" n="0106a02"/>挖穴，于周围挖穴，乃将小根、鬚根、亦予根除。彼截其树为圆木更截圆木作木片， <lb ed="N" n="0106a03"/>木片作成粗朵，粗朵置于日与风下漧燥，漧燥後以火烧之，火烧成灰，成灰被大风 <lb ed="N" n="0106a04"/>筛吹，或流入河之奔流。诸比丘！如是，彼大树被截根者，如多罗树之截株，不能 <lb ed="N" n="0106a05"/>再生，成为未来不生者。</p> <lb ed="N" n="0106a06"/><p xml:id="pN14p0106a0601">六</p><p xml:id="pN14p0106a0602" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所取之法，住患观者，则爱灭。由爱灭乃有取灭……如是， <lb ed="N" n="0106a07"/>此乃全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0106a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五六〕第六 大树（之二）</cb:mulu><head>〔五六〕第六 大树（<anchor xml:id="nkr_note_add_0106a0801" n="0106a0801"/><anchor xml:id="beg0106a0801" n="0106a0801"/>之<anchor xml:id="end0106a0801"/>二）</head> <lb ed="N" n="0106a09"/><p xml:id="pN14p0106a0901">一</p><p xml:id="pN14p0106a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0106a10"/><p xml:id="pN14p0106a1001">二</p><p xml:id="pN14p0106a1002" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘，譬如有大树，其根向下伸展，使一切之地味、水 <lb ed="N" n="0106a11"/>味上陞。诸比丘！如是，彼大树因此得长时久住。</p> <lb ed="N" n="0106a12"/><p xml:id="pN14p0106a1201">三</p><p xml:id="pN14p0106a1202" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所取之法，住味观者，增长于爱。缘爱而有取……如是，此 <lb ed="N" n="0106a13"/><ref cRef="PTS.S.2.89"/>乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0106a14"/><p xml:id="pN14p0106a1401">四</p><p xml:id="pN14p0106a1402" cb:place="inline">诸比丘！譬如有大树，彼时有人取来锹与笼，彼截其树根。由截根更于周围挖 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0107a" n="0107a"/> <lb ed="N" n="0107a01"/>穴，将小根、鬚根、亦予根除，……流于河之奔流。诸比丘！如是，彼大树被截根 <lb ed="N" n="0107a02"/>者，如多罗树之截株，不能再生，成为未来不生者。</p> <lb ed="N" n="0107a03"/><p xml:id="pN14p0107a0301">五</p><p xml:id="pN14p0107a0302" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所取之法，住患观者，则爱灭。由爱灭乃有取灭……如是， <lb ed="N" n="0107a04"/>乃此全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0107a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五七〕第七 幼树</cb:mulu><head>〔五七〕第七 幼树<anchor xml:id="nkr_note_orig_0107060" n="0107060"/></head> <lb ed="N" n="0107a06"/><p xml:id="pN14p0107a0601">一</p><p xml:id="pN14p0107a0602" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0107a07"/><p xml:id="pN14p0107a0701">二</p><p xml:id="pN14p0107a0702" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！于所结之法，住味观者，增长于爱。缘爱而有取 <lb ed="N" n="0107a08"/>……如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0107a09"/><p xml:id="pN14p0107a0901">三</p><p xml:id="pN14p0107a0902" cb:place="inline">诸比丘！譬如有幼树，有人适时鬆缓其根，适时与粪，适时与水。诸比丘！如 <lb ed="N" n="0107a10"/>是彼幼树因此得增长、茂盛、增展。</p> <lb ed="N" n="0107a11"/><p xml:id="pN14p0107a1101">四</p><p xml:id="pN14p0107a1102" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所结之法，住味观者，则爱增上。缘爱而有取……如是，此 <lb ed="N" n="0107a12"/>乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0107a13"/><p xml:id="pN14p0107a1301">五</p><p xml:id="pN14p0107a1302" cb:place="inline">诸比丘！于所结之法，住患观者，则爱灭。由爱灭则有取灭……如是，此乃全 <lb ed="N" n="0107a14"/>苦蕴之灭。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0108a" n="0108a"/> <lb ed="N" n="0108a01"/><p xml:id="pN14p0108a0101"><ref cRef="PTS.S.2.90"/>六</p><p xml:id="pN14p0108a0102" cb:place="inline">诸比丘！譬如有幼树，彼时有人取来锹与笼，彼截其树根，由截根更于周围挖 <lb ed="N" n="0108a02"/>穴、将小根、鬚根、亦予根除。彼截其树成圆木，圆木作成木片，木片作成粗朵， <lb ed="N" n="0108a03"/>粗朵置于日与风下漧燥，以火燃烧，以火烧之成灰，灰被风筛吹，或流于河之奔流。 <lb ed="N" n="0108a04"/>诸比丘！如是，彼幼树被截根者如多罗树之截株，不能再生，成为未来不生者。</p> <lb ed="N" n="0108a05"/><p xml:id="pN14p0108a0501">七</p><p xml:id="pN14p0108a0502" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所结之法，住患观者，则爱灭。由爱灭乃有取灭……如是， <lb ed="N" n="0108a06"/>此乃全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0108a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五八〕第八 名色</cb:mulu><head>〔五八〕第八 名色</head> <lb ed="N" n="0108a08"/><p xml:id="pN14p0108a0801">一</p><p xml:id="pN14p0108a0802" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0108a09"/><p xml:id="pN14p0108a0901">二</p><p xml:id="pN14p0108a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！于所结之法，住味观者，有名色之显现。缘名色 <lb ed="N" n="0108a10"/>有六处……如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0108a11"/><p xml:id="pN14p0108a1101">三</p><p xml:id="pN14p0108a1102" cb:place="inline">诸比丘！譬如有大树，其根向下伸展，使一切之地味、水味上陞。诸比丘！如 <lb ed="N" n="0108a12"/>是，彼大树因此得长时久住。</p> <lb ed="N" n="0108a13"/><p xml:id="pN14p0108a1301">四</p><p xml:id="pN14p0108a1302" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所结之法，住味观者，有名色之显现……</p> <lb ed="N" n="0108a14"/><p xml:id="pN14p0108a1401">五</p><p xml:id="pN14p0108a1402" cb:place="inline">诸比丘！于所结之法，住患观者，无名色之显现。由名色灭而有六处灭……如 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0109a" n="0109a"/> <lb ed="N" n="0109a01"/><ref cRef="PTS.S.2.91"/>是此乃全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0109a02"/><p xml:id="pN14p0109a0201">六</p><p xml:id="pN14p0109a0202" cb:place="inline">诸比丘！譬如有大树，彼时有人取来锹与笼……成未来不生者。</p> <lb ed="N" n="0109a03"/><p xml:id="pN14p0109a0301">七</p><p xml:id="pN14p0109a0302" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所结之法，住患观者，无名色之显现。由名色灭，乃有六处 <lb ed="N" n="0109a04"/>灭……如是，乃此全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0109a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五九〕第九 识</cb:mulu><head>〔五九〕第九 识</head> <lb ed="N" n="0109a06"/><p xml:id="pN14p0109a0601">一</p><p xml:id="pN14p0109a0602" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0109a07"/><p xml:id="pN14p0109a0701">二</p><p xml:id="pN14p0109a0702" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！于所结之法，住味观者，有识之显现。缘识而有 <lb ed="N" n="0109a08"/>名色，……如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0109a09"/><p xml:id="pN14p0109a0901">三</p><p xml:id="pN14p0109a0902" cb:place="inline">诸比丘！譬如有大树，其根向下……</p> <lb ed="N" n="0109a10"/><p xml:id="pN14p0109a1001">四</p><p xml:id="pN14p0109a1002" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所结之法，住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109061" n="0109061"/>味观者，有识之显现。缘识而有名色……如 <lb ed="N" n="0109a11"/>是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0109a12"/><p xml:id="pN14p0109a1201">五</p><p xml:id="pN14p0109a1202" cb:place="inline">诸比丘！于所结之法，住患观者，无识之显现。由识灭而有名色灭……如是， <lb ed="N" n="0109a13"/>此乃全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0109a14"/><p xml:id="pN14p0109a1401">六</p><p xml:id="pN14p0109a1402" cb:place="inline">诸比丘！譬如大树，彼时有人取来锹与笼……未来不生者。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0110a" n="0110a"/> <lb ed="N" n="0110a01"/><p xml:id="pN14p0110a0101">七</p><p xml:id="pN14p0110a0102" cb:place="inline">诸比丘！同此，于所结之法，住患观者，无识之显现，由识灭而有名色灭……</p> <lb ed="N" n="0110a02"/><p xml:id="pN14p0110a0201">八</p><p xml:id="pN14p0110a0202" cb:place="inline">如是，此乃全苦蕴之灭。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0110a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六〇〕第十 因</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.92"/>〔六〇〕第十 因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110062" n="0110062"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0110062" n="0110062"/></head> <lb ed="N" n="0110a04"/><p xml:id="pN14p0110a0401">一</p><p xml:id="pN14p0110a0402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住拘楼国之都色剑磨瑟昙。</p> <lb ed="N" n="0110a05"/><p xml:id="pN14p0110a0501">二</p><p xml:id="pN14p0110a0502" cb:place="inline">尔时，尊者阿难，诣<persName>世尊</persName>座前，诣已，礼敬<persName>世尊</persName>，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0110a06"/><p xml:id="pN14p0110a0601">三</p><p xml:id="pN14p0110a0602" cb:place="inline">坐于一面之阿难，白<persName>世尊</persName>言：“大德！是稀有，大德！是未曾有。大德！此缘起 <lb ed="N" n="0110a07"/>所见甚深而且深远，然我观见，如明明白白者。”</p> <lb ed="N" n="0110a08"/><p xml:id="pN14p0110a0801">四</p><p xml:id="pN14p0110a0802" cb:place="inline">“阿难！勿作是言。阿难！勿作是言。阿难！此缘起所见甚深而且深远。阿难！ <lb ed="N" n="0110a09"/>因未证此法，由于不知，如是，此如縺索之众生，被肿物所覆之众生，如文若草、 <lb ed="N" n="0110a10"/>灯心草之有情，不脱苦处、恶趣、无乐处之轮迴。</p> <lb ed="N" n="0110a11"/><p xml:id="pN14p0110a1101">五</p><p xml:id="pN14p0110a1102" cb:place="inline">阿难！于所取之法、住于味观者，增长于爱。缘爱而有取、缘取而有有、缘有 <lb ed="N" n="0110a12"/>而有生、缘生而有老死、愁、悲、苦、忧、恼。如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0110a13"/><p xml:id="pN14p0110a1301">六</p><p xml:id="pN14p0110a1302" cb:place="inline">阿难！譬如大树，其根向下伸展，使一切之地味、水味上陞。阿难！如是，彼 <lb ed="N" n="0110a14"/>大树因此得长时久住。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0111a" n="0111a"/> <lb ed="N" n="0111a01"/><p xml:id="pN14p0111a0101">七</p><p xml:id="pN14p0111a0102" cb:place="inline">阿难！同此，于所取之法，住味观者，增长于爱。缘爱而有取，缘取而有有…… <lb ed="N" n="0111a02"/><ref cRef="PTS.S.2.93"/>如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0111a03"/><p xml:id="pN14p0111a0301">八</p><p xml:id="pN14p0111a0302" cb:place="inline">阿难！于所取之法，住患观者，爱灭。由爱灭而有取灭，由取灭而有有灭…… <lb ed="N" n="0111a04"/>如是，此乃全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0111a05"/><p xml:id="pN14p0111a0501">九</p><p xml:id="pN14p0111a0502" cb:place="inline">阿难！譬如有大树，彼时有人取来锹与笼，彼截其树根，更于截根之周围挖穴， <lb ed="N" n="0111a06"/>挖穴将小根、鬚根、亦予根除。彼将其树截成圆木，圆木作成木片、木片再作成粗 <lb ed="N" n="0111a07"/>朵，粗朵以风日使漧燥，风日漧燥後，以火燃烧，以火烧成灰，在彼大风筛吹，或 <lb ed="N" n="0111a08"/>流入河之奔流。阿难！如是，彼大树为被截根者。如多罗树之被截株者，无再生， <lb ed="N" n="0111a09"/>成为未来不生者。</p> <lb ed="N" n="0111a10"/><p xml:id="pN14p0111a1001">一〇</p><p xml:id="pN14p0111a1003" cb:place="inline">阿难！同此，于所取之法，住患观者，是爱灭。由爱灭而有取灭，由取灭而 <lb ed="N" n="0111a11"/>有有灭，由有灭而有生灭，由生灭而有老死、愁、悲、苦、忧、恼之灭。如是，此 <lb ed="N" n="0111a12"/>乃全苦蕴之灭。”</p> <lb ed="N" n="0111a13"/> <lb ed="N" n="0111a14"/><p xml:id="pN14p0111a1401">此颂曰：</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0112a" n="0112a"/> <lb ed="N" n="0112a01"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0112a0101"><l>思量取二结</l><l>所谓二大树</l> <lb ed="N" n="0112a02"/><l>幼树于第七</l><l>名色以及识</l> <lb ed="N" n="0112a03"/><l>因及此等十</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0112a04"/> <lb ed="N" n="0112a05"/> <lb ed="N" n="0112a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第七 大品</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.94"/>第七 大品</head> <lb ed="N" n="0112a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六一〕第一 无闻（之一）</cb:mulu><head>〔六一〕第一 无闻（之一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112063" n="0112063"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0112063" n="0112063"/></head> <lb ed="N" n="0112a08"/><p xml:id="pN14p0112a0801">一</p><p xml:id="pN14p0112a0802" cb:place="inline">如是我闻。尔时，<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p> <lb ed="N" n="0112a09"/><p xml:id="pN14p0112a0901">二</p><p xml:id="pN14p0112a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！无闻之凡夫，于此四大所造身，生厌意，厌離而 <lb ed="N" n="0112a10"/>欲解脱。</p> <lb ed="N" n="0112a11"/><p xml:id="pN14p0112a1101">三</p><p xml:id="pN14p0112a1102" cb:place="inline">所以者何？诸比丘！此四大所造身，可见为增、灭、取、捨者。</p> <lb ed="N" n="0112a12"/><p xml:id="pN14p0112a1201">然则无闻之凡夫，生厌意、厌離而欲解脱。</p> <lb ed="N" n="0112a13"/><p xml:id="pN14p0112a1301">四</p><p xml:id="pN14p0112a1302" cb:place="inline">诸比丘！称此是心、是意或是识者，无闻之凡夫，不能生厌意，不能厌離，不 <lb ed="N" n="0112a14"/>能解脱。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0113a" n="0113a"/> <lb ed="N" n="0113a01"/><p xml:id="pN14p0113a0101">五</p><p xml:id="pN14p0113a0102" cb:place="inline">所以者何？诸比丘！无闻之凡夫，长夜著于有我所，取著于‘此是我所，此是 <lb ed="N" n="0113a02"/>我，此乃我之自我。’</p> <lb ed="N" n="0113a03"/><p xml:id="pN14p0113a0301">然则无闻之凡夫，不能生厌意，不能厌離，不能解脱。</p> <lb ed="N" n="0113a04"/><p xml:id="pN14p0113a0401">六</p><p xml:id="pN14p0113a0402" cb:place="inline">诸比丘！无闻之凡夫，以此四大所造之身为‘我’，较以心为我，是尙可。</p> <lb ed="N" n="0113a05"/><p xml:id="pN14p0113a0501">七</p><p xml:id="pN14p0113a0502" cb:place="inline">所以者何？诸比丘！此四大所造之身，可现住于一年、住于二年、住于三年、 <lb ed="N" n="0113a06"/>住于四年、住于五年、住于十年、住于二十年、住于三十年、住于四十年、住于五 <lb ed="N" n="0113a07"/><ref cRef="PTS.S.2.95"/>十年、住于百年、或住于更长年。诸比丘！然称此为心、意、识者，则日夜转变异 <lb ed="N" n="0113a08"/>生、异灭。</p> <lb ed="N" n="0113a09"/><p xml:id="pN14p0113a0901">八</p><p xml:id="pN14p0113a0902" cb:place="inline">诸比丘！譬如弥猴徘徊森林中纵放一枝，又另捉一枝。诸比丘！同此，称此是 <lb ed="N" n="0113a10"/>心、意、识者，亦日夜转变，异生、异灭。</p> <lb ed="N" n="0113a11"/><p xml:id="pN14p0113a1101">九</p><p xml:id="pN14p0113a1102" cb:place="inline">诸比丘！是以多闻之圣弟子，对缘起当善思惟：彼有故此有，彼生故此生，彼 <lb ed="N" n="0113a12"/>无故此无，彼灭故此灭。即缘无明而有行，缘行而有识……如是，此乃全苦蕴之集。</p> <lb ed="N" n="0113a13"/><p xml:id="pN14p0113a1301">一〇</p><p xml:id="pN14p0113a1303" cb:place="inline">由无明之无馀，離贪、灭而有行灭，由行灭而有识灭……如是，此乃全苦蕴 <lb ed="N" n="0113a14"/>之灭。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0114a" n="0114a"/> <lb ed="N" n="0114a01"/><p xml:id="pN14p0114a0101">一一</p><p xml:id="pN14p0114a0103" cb:place="inline">诸比丘！多闻之圣弟子，于色生厌意，于受亦生厌意，于想亦生厌意，于行 <lb ed="N" n="0114a02"/>亦生厌意，于识亦生厌意。生厌意故厌離，離贪故解脱。于解脱得生解脱之智，知 <lb ed="N" n="0114a03"/>生已尽，梵行已立，应作已作，更不再生。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0114a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六二〕第二 无闻（之二）</cb:mulu><head>〔六二〕第二 无闻（之二）</head> <lb ed="N" n="0114a05"/><p xml:id="pN14p0114a0501">一</p><p xml:id="pN14p0114a0502" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0114a06"/><p xml:id="pN14p0114a0601">二</p><p xml:id="pN14p0114a0602" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！无闻之凡夫，于此四大所造之身，生厌意，厌離 <lb ed="N" n="0114a07"/>而欲解脱。</p> <lb ed="N" n="0114a08"/><p xml:id="pN14p0114a0801">三</p><p xml:id="pN14p0114a0802" cb:place="inline">所以者何？诸比丘！此四大所造之身，可见为增、灭、取、捨。然则无闻之凡 <lb ed="N" n="0114a09"/><ref cRef="PTS.S.2.96"/>夫生厌意、厌離而欲解脱。</p> <lb ed="N" n="0114a10"/><p xml:id="pN14p0114a1001">四</p><p xml:id="pN14p0114a1002" cb:place="inline">诸比丘！称此是心、意、识者、无闻之凡夫不能生厌意，不能厌離，不能解脱。</p> <lb ed="N" n="0114a11"/><p xml:id="pN14p0114a1101">五</p><p xml:id="pN14p0114a1102" cb:place="inline">所以者何？诸比丘！无闻之凡夫，于长夜著于‘此是我所’，取著于‘此是我 <lb ed="N" n="0114a12"/>所，此是我，此是我之自我。’然则无闻之凡夫，不能生厌意，不能厌離，不能解脱。</p> <lb ed="N" n="0114a13"/><p xml:id="pN14p0114a1301">六</p><p xml:id="pN14p0114a1302" cb:place="inline">诸比丘！无闻之凡夫，以此四大所造之身为我，较以心为我尙可。</p> <lb ed="N" n="0114a14"/><p xml:id="pN14p0114a1401">七</p><p xml:id="pN14p0114a1402" cb:place="inline">所以者何？诸比丘！此四大所造之身，现住于一年、住于二年、住于三年…… <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0115a" n="0115a"/> <lb ed="N" n="0115a01"/>四年……五年……十年……二十年……三十年……四十年……五十年……住于百 <lb ed="N" n="0115a02"/>年、或住于更长年。诸比丘！然称此是心、意、识者，则日夜转变异生、异灭。</p> <lb ed="N" n="0115a03"/><p xml:id="pN14p0115a0301">八</p><p xml:id="pN14p0115a0302" cb:place="inline">诸比丘！是以多闻之圣弟子，对缘起当善思惟：彼有故此有，彼生故此生，彼 <lb ed="N" n="0115a04"/>无故此无，彼灭故此灭。</p> <lb ed="N" n="0115a05"/><p xml:id="pN14p0115a0501">九</p><p xml:id="pN14p0115a0502" cb:place="inline">诸比丘！缘乐所受之触生乐受，由其乐所受之触灭，由其所生之感，缘乐所受 <lb ed="N" n="0115a06"/>之触所生之乐受灭，而止息。</p> <lb ed="N" n="0115a07"/><p xml:id="pN14p0115a0701">一〇</p><p xml:id="pN14p0115a0703" cb:place="inline">诸比丘！缘苦所受之触生苦受，由其苦所受之触灭，由其所生之感，缘苦所 <lb ed="N" n="0115a08"/><ref cRef="PTS.S.2.97"/>受之触所生之苦受灭，而止息。</p> <lb ed="N" n="0115a09"/><p xml:id="pN14p0115a0901">一一</p><p xml:id="pN14p0115a0903" cb:place="inline">诸比丘！缘不苦不乐所受之触，生不苦不乐受。由其不苦不乐所受之触灭， <lb ed="N" n="0115a10"/>由其所生之感，缘不苦不乐所受之触所生不苦不乐灭，而止息。</p> <lb ed="N" n="0115a11"/><p xml:id="pN14p0115a1101">一二</p><p xml:id="pN14p0115a1103" cb:place="inline">诸比丘！譬如二木相磨，和合生烟、生火。其二木離散者，则由其所生之烟 <lb ed="N" n="0115a12"/>灭，而止息。</p> <lb ed="N" n="0115a13"/><p xml:id="pN14p0115a1301">一三</p><p xml:id="pN14p0115a1303" cb:place="inline">诸比丘！同此，缘乐受之触生乐受，由其乐所受之触灭，由其所生之感，缘 <lb ed="N" n="0115a14"/>乐所受之触所生乐受灭，而止息。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0116a" n="0116a"/> <lb ed="N" n="0116a01"/><p xml:id="pN14p0116a0101">一四</p><p xml:id="pN14p0116a0103" cb:place="inline">缘苦所受之触……</p> <lb ed="N" n="0116a02"/><p xml:id="pN14p0116a0201">一五</p><p xml:id="pN14p0116a0203" cb:place="inline">缘不苦不乐所受之触，生不苦不乐受。由其不苦不乐所受之触灭，由其所生 <lb ed="N" n="0116a03"/>之感，缘不苦不乐所受之触所生不苦不乐受灭，而止息。</p> <lb ed="N" n="0116a04"/><p xml:id="pN14p0116a0401">一六</p><p xml:id="pN14p0116a0403" cb:place="inline">诸比丘！如是多闻之圣弟子，于触生厌意，于受生厌意，于想、于识生厌意。 <lb ed="N" n="0116a05"/>生厌意故厌離，離贪故解脱，于解脱生解脱之智。知生已尽，梵行已立，应作已作， <lb ed="N" n="0116a06"/>更不再生。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0116a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六三〕第三 子肉</cb:mulu><head>〔六三〕第三 子肉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0116064" n="0116064"/></head> <lb ed="N" n="0116a08"/><p xml:id="pN14p0116a0801">一</p><p xml:id="pN14p0116a0802" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0116a09"/><p xml:id="pN14p0116a0901"><ref cRef="PTS.S.2.98"/>二</p><p xml:id="pN14p0116a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！有情或众生之住、求再生、为资益、有此等之四 <lb ed="N" n="0116a10"/>食。</p> <lb ed="N" n="0116a11"/><p xml:id="pN14p0116a1101">三</p><p xml:id="pN14p0116a1102" cb:place="inline">四食者何耶？粗或细之抟食、二触食、三意思食，四识食是。</p> <lb ed="N" n="0116a12"/><p xml:id="pN14p0116a1201">诸比丘！此等之四食为有情或众生之住、求再生、为资益。</p> <lb ed="N" n="0116a13"/><p xml:id="pN14p0116a1301">四</p><p xml:id="pN14p0116a1302" cb:place="inline">诸比丘！应知如何是抟食耶？</p> <lb ed="N" n="0116a14"/><p xml:id="pN14p0116a1401">五</p><p xml:id="pN14p0116a1402" cb:place="inline">诸比丘！譬如有夫妇二人，持少量之粮食，行于旷野之道。彼等夫妇爱念者唯 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0117a" n="0117a"/> <lb ed="N" n="0117a01"/>有一子。</p> <lb ed="N" n="0117a02"/><p xml:id="pN14p0117a0201">六</p><p xml:id="pN14p0117a0202" cb:place="inline">诸比丘！彼时夫妇二人来旷野时，少量之粮食乏尽、旷野尙馀未竟之旅。</p> <lb ed="N" n="0117a03"/><p xml:id="pN14p0117a0301">七</p><p xml:id="pN14p0117a0302" cb:place="inline">诸比丘！尔时，彼夫妇二人作如是思念：‘我等少量之粮食尽，而此旷野之旅 <lb ed="N" n="0117a04"/>尙馀未竟，我等寧杀此爱念之子，作成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0117065" n="0117065"/>漧肉片与多汁肉片，食子之肉，以完成此 <lb ed="N" n="0117a05"/>旷野之残旅。勿令三人皆死。’</p> <lb ed="N" n="0117a06"/><p xml:id="pN14p0117a0601">八</p><p xml:id="pN14p0117a0602" cb:place="inline">诸比丘！彼时彼夫妇二人，杀其爱念之子，作成漧肉片与多汁肉片，食子之肉 <lb ed="N" n="0117a07"/>完成此旷野之残旅，彼等食子之肉，捶胸曰：‘吾子于何处耶？吾一子于何处耶？’</p> <lb ed="N" n="0117a08"/><p xml:id="pN14p0117a0801">九</p><p xml:id="pN14p0117a0802" cb:place="inline">诸比丘！汝等对其如何思惟耶？彼等为嬉戏而食欤？或为爱乐而食欤？或为嗜 <lb ed="N" n="0117a09"/><ref cRef="PTS.S.2.99"/>美而食欤？或为肥满而食欤？”</p> <lb ed="N" n="0117a10"/><p xml:id="pN14p0117a1001">“大德，皆非然。”</p> <lb ed="N" n="0117a11"/><p xml:id="pN14p0117a1101">一〇</p><p xml:id="pN14p0117a1103" cb:place="inline">“诸比丘！彼等为行旷野而欲食子肉耶？”</p> <lb ed="N" n="0117a12"/><p xml:id="pN14p0117a1201">“大德！唯然。”</p> <lb ed="N" n="0117a13"/><p xml:id="pN14p0117a1301">一一</p><p xml:id="pN14p0117a1303" cb:place="inline">“诸比丘！同此，我谓抟食不可不知。诸比丘！知抟食时，于五妙欲知贪。于 <lb ed="N" n="0117a14"/>五妙欲知贪时，成其结，为结所缚之圣弟子，再还来此界。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0118a" n="0118a"/> <lb ed="N" n="0118a01"/><p xml:id="pN14p0118a0101">一二</p><p xml:id="pN14p0118a0103" cb:place="inline">诸比丘！如何可知触食耶？</p> <lb ed="N" n="0118a02"/><p xml:id="pN14p0118a0201">一三</p><p xml:id="pN14p0118a0203" cb:place="inline">诸比丘！譬如一无皮之牛，欲依住于道路之端，依道路之端之彼等生物，啖 <lb ed="N" n="0118a03"/>其牛。欲依住于树下，依树下之彼等生物啖其牛。欲依住于水中，依水中之生物， <lb ed="N" n="0118a04"/>啖其牛。依住于虚空，依虚空之生物，啖其牛。诸比丘！彼无皮之牛，依住之处， <lb ed="N" n="0118a05"/>则为依止其处之生物所啖。诸比丘！同此，我谓触食不可不知。</p> <lb ed="N" n="0118a06"/><p xml:id="pN14p0118a0601">一四</p><p xml:id="pN14p0118a0603" cb:place="inline">诸比丘！知触食时，知三受，知三受时，我谓圣弟子更不可为。</p> <lb ed="N" n="0118a07"/><p xml:id="pN14p0118a0701">一五</p><p xml:id="pN14p0118a0703" cb:place="inline">诸比丘！如何应知意思食耶？</p> <lb ed="N" n="0118a08"/><p xml:id="pN14p0118a0801">一六</p><p xml:id="pN14p0118a0803" cb:place="inline">诸比丘！譬如一炭火坑，深超人身，炭火充满，无烟而炽燃。尔时一人，欲 <lb ed="N" n="0118a09"/>生不希死，欲乐厌苦。时有二力士各以手将彼捉住，将投入炭火坑中。诸比丘！尔 <lb ed="N" n="0118a10"/>时，彼人之心远矣，将思愿远矣，大望应远。</p> <lb ed="N" n="0118a11"/><p xml:id="pN14p0118a1101"><ref cRef="PTS.S.2.100"/>一七</p><p xml:id="pN14p0118a1103" cb:place="inline">所以者何？诸比丘！彼人作是念：‘我堕此炭火坑中，因其入死，至死为苦。’ <lb ed="N" n="0118a12"/>诸比丘！同此，我谓意思食不可不知。</p> <lb ed="N" n="0118a13"/><p xml:id="pN14p0118a1301">一八</p><p xml:id="pN14p0118a1303" cb:place="inline">诸比丘！知意思食时，知三爱；知三爱时，我谓圣弟子更不为。</p> <lb ed="N" n="0118a14"/><p xml:id="pN14p0118a1401">一九</p><p xml:id="pN14p0118a1403" cb:place="inline">诸比丘！如何应知识食耶？</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0119a" n="0119a"/> <lb ed="N" n="0119a01"/><p xml:id="pN14p0119a0101">二〇</p><p xml:id="pN14p0119a0103" cb:place="inline">诸比丘！捕犯罪之盗贼，送至王前示曰：‘大王！犯罪之盗贼带到。’王宜 <lb ed="N" n="0119a02"/>科彼以所欲之刑罚。王如是谓于彼等曰：‘且去！汝等将此人以百矛相击。’淸晨 <lb ed="N" n="0119a03"/>则再加其百矛。</p> <lb ed="N" n="0119a04"/><p xml:id="pN14p0119a0401">二一</p><p xml:id="pN14p0119a0403" cb:place="inline">时至日中，王如是云：‘喂！彼人如何耶？’‘大王！彼尙生存。’王如是言 <lb ed="N" n="0119a05"/>彼等云曰：‘且去！于日中对彼再以百矛相击。’于是日中以百矛击彼。</p> <lb ed="N" n="0119a06"/><p xml:id="pN14p0119a0601">二二</p><p xml:id="pN14p0119a0603" cb:place="inline">届时，王于暮时如是云：‘喂！彼人如何耶？’‘大王！彼尙生存。’王如是 <lb ed="N" n="0119a07"/>言彼曰：‘且去！汝等将彼人于暮时再以百矛相击。’于是暮时对彼以百矛相击。</p> <lb ed="N" n="0119a08"/><p xml:id="pN14p0119a0801">二三</p><p xml:id="pN14p0119a0803" cb:place="inline">诸比丘！对其作如何思惟耶？彼人，因一日被三百矛击打，已经验苦、忧耶？”</p> <lb ed="N" n="0119a09"/><p xml:id="pN14p0119a0901">“大德！以一矛相击，即已经验苦、忧矣，何云经三百矛击打耶？”</p> <lb ed="N" n="0119a10"/><p xml:id="pN14p0119a1001">二四</p><p xml:id="pN14p0119a1003" cb:place="inline">“诸比丘！同此，我谓不可不知识食。</p> <lb ed="N" n="0119a11"/><p xml:id="pN14p0119a1101">二五</p><p xml:id="pN14p0119a1103" cb:place="inline">诸比丘！知识食时，知名色，知名色时，我谓圣弟子更不可为。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0119a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六四〕第四 有贪</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.101"/>〔六四〕第四 有贪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0119066" n="0119066"/></head> <lb ed="N" n="0119a13"/><p xml:id="pN14p0119a1301">一</p><p xml:id="pN14p0119a1302" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0119a14"/><p xml:id="pN14p0119a1401">二</p><p xml:id="pN14p0119a1402" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！有情或众生之住，求再生，为资益有四食。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0120a" n="0120a"/> <lb ed="N" n="0120a01"/><p xml:id="pN14p0120a0101">三</p><p xml:id="pN14p0120a0102" cb:place="inline">四食者何耶？粗或细之<anchor xml:id="nkr_note_add_0120a0101" n="0120a0101"/><anchor xml:id="beg0120a0101" n="0120a0101"/>抟<anchor xml:id="end0120a0101"/>食、二触食、三意思食、四识食是。诸比丘！此等之 <lb ed="N" n="0120a02"/>四食，为有情或众生之住，求再生，为资益。</p> <lb ed="N" n="0120a03"/><p xml:id="pN14p0120a0301">四</p><p xml:id="pN14p0120a0302" cb:place="inline">诸比丘！若于抟食，有贪、有喜、有爱、则对其有识之住、有增长。由识之住 <lb ed="N" n="0120a04"/>及增长，而有名色之显现。由有名色之显现，而有诸行之增上。由有诸行之增上， <lb ed="N" n="0120a05"/>而有未来後有之再生。由有未来後有之再生，而有未来之生、老死。诸比丘！我谓 <lb ed="N" n="0120a06"/>由未来之生、老死，而有愁、有苦、有恼。</p> <lb ed="N" n="0120a07"/><p xml:id="pN14p0120a0701">五</p><p xml:id="pN14p0120a0702" cb:place="inline">诸比丘！若于触食，……</p> <lb ed="N" n="0120a08"/><p xml:id="pN14p0120a0801">六</p><p xml:id="pN14p0120a0802" cb:place="inline">诸比丘！若于意思食，……</p> <lb ed="N" n="0120a09"/><p xml:id="pN14p0120a0901">七</p><p xml:id="pN14p0120a0902" cb:place="inline">诸比丘！若于识食，有贪、有喜、有爱，于其有识之住、有增长。有识住增长， <lb ed="N" n="0120a10"/>有名色之显现，由有名色之显现，有诸行之增上。有诸行之增上，有未来之後有再 <lb ed="N" n="0120a11"/>生。有未来之後有再生，有未来之生老死，我谓有未来之生老死，而有愁、有苦、 <lb ed="N" n="0120a12"/>有恼。</p> <lb ed="N" n="0120a13"/><p xml:id="pN14p0120a1301">八</p><p xml:id="pN14p0120a1302" cb:place="inline">诸比丘！譬如染工或画师、以染料或漆、或鬱金、或靑、或以茜，善磨于板上， <lb ed="N" n="0120a14"/><ref cRef="PTS.S.2.102"/>或壁面、或衣服之小片，作妇女之形像男子之形像。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0121a" n="0121a"/> <lb ed="N" n="0121a01"/><p xml:id="pN14p0121a0101">九</p><p xml:id="pN14p0121a0102" cb:place="inline">诸比丘！同此，若于<anchor xml:id="nkr_note_add_0121a0101" n="0121a0101"/><anchor xml:id="beg0121a0101" n="0121a0101"/>抟<anchor xml:id="end0121a0101"/>食、有贪、有喜、有爱者，则有识之住与增长。由有识 <lb ed="N" n="0121a02"/>之住与增长，有名色之显现，由有名色之显现，有诸行之增上，由有诸行之增上， <lb ed="N" n="0121a03"/>有未来後有之再生，由有未来後有之再生，有未来之生老死。由有未来之生老死， <lb ed="N" n="0121a04"/>诸比丘！我谓有愁、有苦、有恼。</p> <lb ed="N" n="0121a05"/><p xml:id="pN14p0121a0501">一〇</p><p xml:id="pN14p0121a0503" cb:place="inline">诸比丘！若于触食，……</p> <lb ed="N" n="0121a06"/><p xml:id="pN14p0121a0601">一一</p><p xml:id="pN14p0121a0603" cb:place="inline">诸比丘！若于意思食，……</p> <lb ed="N" n="0121a07"/><p xml:id="pN14p0121a0701">一二</p><p xml:id="pN14p0121a0703" cb:place="inline">诸比丘！若于识食，有贪、有喜、有爱者，则有识之住与增长。由有识之住 <lb ed="N" n="0121a08"/>与增长，而有名色之显现。由有名色之显现，而有诸行之增上。由有诸行之增上， <lb ed="N" n="0121a09"/>而有未来後有之再生。由有未来後有之再生，则而有未来之生、老死。由有未来之 <lb ed="N" n="0121a10"/>生、老死，诸比丘！我谓有愁、有苦、有恼。</p> <lb ed="N" n="0121a11"/><p xml:id="pN14p0121a1101">一三</p><p xml:id="pN14p0121a1103" cb:place="inline">诸比丘！若于<anchor xml:id="nkr_note_add_0121a1101" n="0121a1101"/><anchor xml:id="beg0121a1101" n="0121a1101"/>抟<anchor xml:id="end0121a1101"/>食，无贪、无喜、无爱者，则无其识之住与增长。因无识之 <lb ed="N" n="0121a12"/>住与增长，则无名色之显现。因无名色之显现，则无诸行之增上。因无诸行之增上， <lb ed="N" n="0121a13"/>则无未来後有之再生。因无未来後有之再生，则无未来之生、老死。因无未来之生、 <lb ed="N" n="0121a14"/>老死，诸比丘！我谓无愁、无苦、无恼。</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0122a" n="0122a"/> <lb ed="N" n="0122a01"/><p xml:id="pN14p0122a0101"><ref cRef="PTS.S.2.103"/>一四</p><p xml:id="pN14p0122a0103" cb:place="inline">诸比丘！若于触食，……</p> <lb ed="N" n="0122a02"/><p xml:id="pN14p0122a0201">一五</p><p xml:id="pN14p0122a0203" cb:place="inline">诸比丘！若于意思食，……</p> <lb ed="N" n="0122a03"/><p xml:id="pN14p0122a0301">一六</p><p xml:id="pN14p0122a0303" cb:place="inline">诸比丘！若于识食，无贪、无喜、无爱者，则无其识之住无增长。因无识之 <lb ed="N" n="0122a04"/>住与增长，则无名色之显现。因无名色之显现，则无诸行之增上。因无诸行之增上， <lb ed="N" n="0122a05"/>则无未来後有之再生。因无未来後有之再生，则无未来之生、老死。因无未来之生 <lb ed="N" n="0122a06"/>老死，诸比丘！我谓无愁、无苦、无恼。</p> <lb ed="N" n="0122a07"/><p xml:id="pN14p0122a0701">一七</p><p xml:id="pN14p0122a0703" cb:place="inline">诸比丘！譬如宫殿或楼阁，北、南、西边有窗。太阳上陞时，光由高入，照 <lb ed="N" n="0122a08"/>何处耶？”</p> <lb ed="N" n="0122a09"/><p xml:id="pN14p0122a0901">“大德！照西壁。”</p> <lb ed="N" n="0122a10"/><p xml:id="pN14p0122a1001">一八</p><p xml:id="pN14p0122a1003" cb:place="inline">“诸比丘！若无西壁，照何处耶？”</p> <lb ed="N" n="0122a11"/><p xml:id="pN14p0122a1101">“大德！照大地。”</p> <lb ed="N" n="0122a12"/><p xml:id="pN14p0122a1201">一九</p><p xml:id="pN14p0122a1203" cb:place="inline">“诸比丘！若无大地，照何处耶？”</p> <lb ed="N" n="0122a13"/><p xml:id="pN14p0122a1301">“大德！照水。”</p> <lb ed="N" n="0122a14"/><p xml:id="pN14p0122a1401">二〇</p><p xml:id="pN14p0122a1403" cb:place="inline">“诸比丘！若无水，照何处耶？”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0123a" n="0123a"/> <lb ed="N" n="0123a01"/><p xml:id="pN14p0123a0101">“大德！则不照任何处。”</p> <lb ed="N" n="0123a02"/><p xml:id="pN14p0123a0201">二一</p><p xml:id="pN14p0123a0203" cb:place="inline">“诸比丘！同此，诸比丘！若于抟食，无贪、无喜、无爱者，则……</p> <lb ed="N" n="0123a03"/><p xml:id="pN14p0123a0301">二二</p><p xml:id="pN14p0123a0303" cb:place="inline">诸比丘！若于触食，……</p> <lb ed="N" n="0123a04"/><p xml:id="pN14p0123a0401">二三</p><p xml:id="pN14p0123a0403" cb:place="inline">诸比丘！若于意思食，……</p> <lb ed="N" n="0123a05"/><p xml:id="pN14p0123a0501">二四</p><p xml:id="pN14p0123a0503" cb:place="inline">诸比丘！若于识食，无贪、无喜、无爱者，则无识住、无增长。因无识住、 <lb ed="N" n="0123a06"/>无增长，则无名色之显现。因无名色之显现，则无诸行之增上。因无诸行之增上， <lb ed="N" n="0123a07"/><ref cRef="PTS.S.2.104"/>则无未来之生、老死。无未来之生老死，诸比丘！我谓无愁、无苦、无恼。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0123a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六五〕第五 城邑</cb:mulu><head>〔六五〕第五 城邑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0123067" n="0123067"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0123067" n="0123067"/></head> <lb ed="N" n="0123a09"/><p xml:id="pN14p0123a0901">一</p><p xml:id="pN14p0123a0902" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0123a10"/><p xml:id="pN14p0123a1001">二</p><p xml:id="pN14p0123a1002" cb:place="inline">〔尔时，<persName>世尊</persName>曰：〕“诸比丘！昔我尙未得正觉，为菩萨时，曾作此念：‘此世 <lb ed="N" n="0123a11"/>间实陷于苦恼，生而奔向衰、老、死而又将再生。然却不知此老死苦之出離。实则 <lb ed="N" n="0123a12"/>如何得知此老死苦之出離耶？’</p> <lb ed="N" n="0123a13"/><p xml:id="pN14p0123a1301">三</p><p xml:id="pN14p0123a1302" cb:place="inline">诸比丘！然则我作是念：‘有何故有老死耶？缘何有老死耶？’</p> <lb ed="N" n="0123a14"/><p xml:id="pN14p0123a1401">四</p><p xml:id="pN14p0123a1402" cb:place="inline">诸比丘！尔时，我依正思惟，依慧悟得生：‘有生故有老死，缘生而有老死。’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0124a" n="0124a"/> <lb ed="N" n="0124a01"/><p xml:id="pN14p0124a0101">五</p><p xml:id="pN14p0124a0102" cb:place="inline">诸比丘！时我作是念：‘有何故有生？……有有……有取……有爱……有受 <lb ed="N" n="0124a02"/>……有触……有六处？……有名色耶？缘何而有名色耶？’</p> <lb ed="N" n="0124a03"/><p xml:id="pN14p0124a0301">六</p><p xml:id="pN14p0124a0302" cb:place="inline">诸比丘！依正思惟，于我而生慧悟得：‘有识故有名色，缘识而有名色。’</p> <lb ed="N" n="0124a04"/><p xml:id="pN14p0124a0401">七</p><p xml:id="pN14p0124a0402" cb:place="inline">诸比丘！时我作是念：‘有何故有识？缘何有识耶？’</p> <lb ed="N" n="0124a05"/><p xml:id="pN14p0124a0501">八</p><p xml:id="pN14p0124a0502" cb:place="inline">诸比丘！我生正思惟，依慧悟得：‘有名色故有识，缘名色而有识。’</p> <lb ed="N" n="0124a06"/><p xml:id="pN14p0124a0601">九</p><p xml:id="pN14p0124a0602" cb:place="inline">诸比丘！时我作是念：‘此识由此以还，无超进名色，于此限度，生而亦老，衰 <lb ed="N" n="0124a07"/>而至死将再生。即缘此名色有识，缘识而有名色。缘名色而有六处，缘六处而有触 <lb ed="N" n="0124a08"/>……</p> <lb ed="N" n="0124a09"/><p xml:id="pN14p0124a0901"><ref cRef="PTS.S.2.105"/>如是，此乃全苦蕴之集。’</p> <lb ed="N" n="0124a10"/><p xml:id="pN14p0124a1001">一〇</p><p xml:id="pN14p0124a1003" cb:place="inline">诸比丘！‘是集、是集’。我于尙未闻之法、即生眼、生智、生慧、生明、生 <lb ed="N" n="0124a11"/>光。</p> <lb ed="N" n="0124a12"/><p xml:id="pN14p0124a1201">一一</p><p xml:id="pN14p0124a1203" cb:place="inline">诸比丘！时我作是念：‘无何故无老死，因何之灭而有老死之灭耶？’</p> <lb ed="N" n="0124a13"/><p xml:id="pN14p0124a1301">一二</p><p xml:id="pN14p0124a1303" cb:place="inline">诸比丘！尔时，我生正思惟，依慧悟得：‘无生故无老死，因生之灭而有老 <lb ed="N" n="0124a14"/>死之灭。’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0125a" n="0125a"/> <lb ed="N" n="0125a01"/><p xml:id="pN14p0125a0101">一三</p><p xml:id="pN14p0125a0103" cb:place="inline">诸比丘！时我作是念：‘无何故无生……无有……无取……无爱……无受 <lb ed="N" n="0125a02"/>……无触……无六处……无名色，因何之灭而有名色之灭耶？’</p> <lb ed="N" n="0125a03"/><p xml:id="pN14p0125a0301">一四</p><p xml:id="pN14p0125a0303" cb:place="inline">诸比丘！尔时，于我生正思惟，依慧悟得：‘无识故无名色，因识之灭、而 <lb ed="N" n="0125a04"/>有名色之灭。’</p> <lb ed="N" n="0125a05"/><p xml:id="pN14p0125a0501">一五</p><p xml:id="pN14p0125a0503" cb:place="inline">诸比丘！时我作是念：‘无何故无识，因何之灭，而有识之灭耶？’</p> <lb ed="N" n="0125a06"/><p xml:id="pN14p0125a0601">一六</p><p xml:id="pN14p0125a0603" cb:place="inline">诸比丘！尔时，于我生正思惟，依慧悟得：‘无名色故无识，因名色之灭， <lb ed="N" n="0125a07"/>而有识之灭。’</p> <lb ed="N" n="0125a08"/><p xml:id="pN14p0125a0801">一七</p><p xml:id="pN14p0125a0803" cb:place="inline">诸比丘！时我作是念：‘我依此道乃达菩提。即：由名色之灭，而有识灭。 <lb ed="N" n="0125a09"/>由识之灭，而有名色灭。由名色之灭，而有六处灭。由六处之灭，而有触灭。……’</p> <lb ed="N" n="0125a10"/><p xml:id="pN14p0125a1001">如是，此乃全苦蕴之灭。</p> <lb ed="N" n="0125a11"/><p xml:id="pN14p0125a1101">一八</p><p xml:id="pN14p0125a1103" cb:place="inline">诸比丘！‘是灭、是灭’，我于尙未闻之法，即生眼、生智、生慧、生明、生 <lb ed="N" n="0125a12"/>光。</p> <lb ed="N" n="0125a13"/><p xml:id="pN14p0125a1301">一九</p><p xml:id="pN14p0125a1303" cb:place="inline">诸比丘！譬如有人、徘徊阿兰若林，发现古人通行之古道、古径，彼则追随 <lb ed="N" n="0125a14"/><ref cRef="PTS.S.2.106"/>其道，随其道而行。发见古人止住之古城、古都，其园林亦具足。具足美丽有堤之 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0126a" n="0126a"/> <lb ed="N" n="0126a01"/>莲池。</p> <lb ed="N" n="0126a02"/><p xml:id="pN14p0126a0201">二〇</p><p xml:id="pN14p0126a0203" cb:place="inline">诸比丘！尔时，彼人向王或王之大臣报曰：‘尊者，当知我徘徊阿兰若林， <lb ed="N" n="0126a03"/>发见古人通行之古道、古径，追随其道，随其道而行。发见古人止住之古城、古都， <lb ed="N" n="0126a04"/>园林亦具足，具足美丽有堤之莲池。尊者！宜于其城予修筑。’</p> <lb ed="N" n="0126a05"/><p xml:id="pN14p0126a0501">二一</p><p xml:id="pN14p0126a0503" cb:place="inline">诸比丘！尔时，王或王之大臣，修筑其城邑，其城邑後来繁荣，众人炽盛， <lb ed="N" n="0126a06"/>增上发展。</p> <lb ed="N" n="0126a07"/><p xml:id="pN14p0126a0701">诸比丘！同此，我发见过去正觉者通行之古道、古径。</p> <lb ed="N" n="0126a08"/><p xml:id="pN14p0126a0801">二二</p><p xml:id="pN14p0126a0803" cb:place="inline">诸比丘！过去诸<persName>佛</persName>所通行之古道，古径者何耶？即此八支圣道。即：正见…… <lb ed="N" n="0126a09"/>正定。诸比丘！此乃过去正等觉者通行之古道、古径。追随其道，随其道而行，则 <lb ed="N" n="0126a10"/>知老死，知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0126068" n="0126068"/>老死之集，知老死之灭，知趣灭老死之道迹。</p> <lb ed="N" n="0126a11"/><p xml:id="pN14p0126a1101">二三～三一</p><p xml:id="pN14p0126a1106" cb:place="inline">追随其道，随其道以行，知生……知有……知取……知爱……知受…… <lb ed="N" n="0126a12"/>知触……知六处……知名色……知识……</p> <lb ed="N" n="0126a13"/><p xml:id="pN14p0126a1301">三二</p><p xml:id="pN14p0126a1303" cb:place="inline">追随其道，随其道以行，知行，知行之集、知行之灭、知趣行灭之道迹。</p> <lb ed="N" n="0126a14"/><p xml:id="pN14p0126a1401"><ref cRef="PTS.S.2.107"/>三三</p><p xml:id="pN14p0126a1403" cb:place="inline">知此，我以示比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷。诸比丘！如是梵行繁荣、增 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0127a" n="0127a"/> <lb ed="N" n="0127a01"/>廣，示知众多人等，予增大，依人天而善说示。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0127a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六六〕第六 触</cb:mulu><head>〔六六〕第六 触<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127069" n="0127069"/></head> <lb ed="N" n="0127a03"/><p xml:id="pN14p0127a0301">一</p><p xml:id="pN14p0127a0302" cb:place="inline">如是我闻。尔时，<persName>世尊</persName>住拘楼园之都邑剑磨瑟昙。</p> <lb ed="N" n="0127a04"/><p xml:id="pN14p0127a0401">二</p><p xml:id="pN14p0127a0402" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>言诸比丘：“诸比丘！”</p> <lb ed="N" n="0127a05"/><p xml:id="pN14p0127a0501">彼诸比丘奉答<persName>世尊</persName>曰：“大德！唯然。”</p> <lb ed="N" n="0127a06"/><p xml:id="pN14p0127a0601">三</p><p xml:id="pN14p0127a0602" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>曰：“诸比丘！汝等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127070" n="0127070"/>取内触耶？”</p> <lb ed="N" n="0127a07"/><p xml:id="pN14p0127a0701">四</p><p xml:id="pN14p0127a0702" cb:place="inline">如是说已。一比丘以此白<persName>世尊</persName>言：“大德！我取内触。”</p> <lb ed="N" n="0127a08"/><p xml:id="pN14p0127a0801">五</p><p xml:id="pN14p0127a0802" cb:place="inline">“汝比丘！如何取内触耶？”</p> <lb ed="N" n="0127a09"/><p xml:id="pN14p0127a0901">六</p><p xml:id="pN14p0127a0902" cb:place="inline">尔时彼比丘自记说之，然彼比丘，不能满足<persName>世尊</persName>之心。</p> <lb ed="N" n="0127a10"/><p xml:id="pN14p0127a1001">七</p><p xml:id="pN14p0127a1002" cb:place="inline">如是说已，尊者阿难白<persName>世尊</persName>言：“<persName>世尊</persName>！今正其时。<persName>善逝</persName>！今正其时。愿<persName>世尊</persName>！ <lb ed="N" n="0127a11"/>以说内触。诸比丘闻<persName>世尊</persName>之所说、应受持奉行。”</p> <lb ed="N" n="0127a12"/><p xml:id="pN14p0127a1201">八</p><p xml:id="pN14p0127a1202" cb:place="inline">“若然，阿难！汝等谛听，当善思念。我说内触。”</p> <lb ed="N" n="0127a13"/><p xml:id="pN14p0127a1301">彼诸比丘奉答<persName>世尊</persName>曰：“唯然，大德！”</p> <lb ed="N" n="0127a14"/><p xml:id="pN14p0127a1401">九</p><p xml:id="pN14p0127a1402" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>曰：“诸比丘！于此有比丘，执取内触：‘世间之种种诸苦生、老死，此苦 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0128a" n="0128a"/> <lb ed="N" n="0128a01"/>以何为因，以何为集，以何为生，以何为起耶？有何故有老死，无何故无老死。’ <lb ed="N" n="0128a02"/><ref cRef="PTS.S.2.108"/>彼对取内触，如是知：‘此世间生老死种种之苦、此苦乃以亿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128071" n="0128071"/>波提为因、以亿波 <lb ed="N" n="0128a03"/>提为集、以亿波提为生、以亿波提为起。有亿波提故有老死，无亿波提时无老死。 <lb ed="N" n="0128a04"/>彼知老死，知老死之集，知老死之灭，知趣老死灭之道迹。如是为契法行者。’</p> <lb ed="N" n="0128a05"/><p xml:id="pN14p0128a0501">诸比丘！如是比丘，谓是真正行苦之灭，老死之灭者。</p> <lb ed="N" n="0128a06"/><p xml:id="pN14p0128a0601">一〇</p><p xml:id="pN14p0128a0603" cb:place="inline">更执取取内触：‘又，此亿波提乃以何为因、以何为集、以何为生、以何为 <lb ed="N" n="0128a07"/>起耶？有何故有亿波提，无何时无亿波提耶？’彼知如是执取：‘亿波提乃以爱为 <lb ed="N" n="0128a08"/>因，以爱为集，以爱为生，以爱为起。有爱故有亿波提，无爱故无亿波提。’彼知 <lb ed="N" n="0128a09"/>亿波提，知亿波提之集，知亿波提之灭，知趣亿波提灭之道迹。如是为契法行者。</p> <lb ed="N" n="0128a10"/><p xml:id="pN14p0128a1001">诸比丘！如是比丘谓是真正行苦之灭，亿波提之灭者。</p> <lb ed="N" n="0128a11"/><p xml:id="pN14p0128a1101">一一</p><p xml:id="pN14p0128a1103" cb:place="inline">更执取取内触：‘又，此爱于何处而生？于何处而住之耶？’彼知如是执取： <lb ed="N" n="0128a12"/>‘于此世间，为如何爱，快思之色，于此生爱而生，于此住爱而住。于此世间、可 <lb ed="N" n="0128a13"/>爱，快思之色者何耶？眼为于此世间、可爱、快思之色。于此生爱而生，于此住爱 <lb ed="N" n="0128a14"/>而住。’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0129a" n="0129a"/> <lb ed="N" n="0129a01"/><p xml:id="pN14p0129a0101">一二</p><p xml:id="pN14p0129a0103" cb:place="inline">耳乃于世间可爱、快思之色……</p> <lb ed="N" n="0129a02"/><p xml:id="pN14p0129a0201"><ref cRef="PTS.S.2.109"/>一三</p><p xml:id="pN14p0129a0203" cb:place="inline">鼻乃于世间可爱、快思之色……</p> <lb ed="N" n="0129a03"/><p xml:id="pN14p0129a0301">一四</p><p xml:id="pN14p0129a0303" cb:place="inline">舌乃于世间可爱、快思之色……</p> <lb ed="N" n="0129a04"/><p xml:id="pN14p0129a0401">一五</p><p xml:id="pN14p0129a0403" cb:place="inline">身乃于世间可爱、快思之色……</p> <lb ed="N" n="0129a05"/><p xml:id="pN14p0129a0501">一六</p><p xml:id="pN14p0129a0503" cb:place="inline">意乃于世间可爱、快思之色。于此生爱而生，于此住爱而住。</p> <lb ed="N" n="0129a06"/><p xml:id="pN14p0129a0601">一七</p><p xml:id="pN14p0129a0603" cb:place="inline">诸比丘！任何过去之沙门、婆罗门，对此世间可爱、快思之色，视为常，视 <lb ed="N" n="0129a07"/>为乐，视为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129072" n="0129072"/>我，视为无病，视为安稳者，爱增长矣。</p> <lb ed="N" n="0129a08"/><p xml:id="pN14p0129a0801">一八</p><p xml:id="pN14p0129a0803" cb:place="inline">爱增长者，则亿波提增长。亿波提增长者，则苦增长。我谓：‘使苦增长者， <lb ed="N" n="0129a09"/>则生、老死、愁、悲、苦、忧、恼，无由解脱。’</p> <lb ed="N" n="0129a10"/><p xml:id="pN14p0129a1001">一九</p><p xml:id="pN14p0129a1003" cb:place="inline">诸比丘！任何未来之沙门、婆罗门，对此世间可爱、快思之色，视为常，视 <lb ed="N" n="0129a11"/>为乐，视为我，视为无病，视为安稳。彼等乃增长爱者。</p> <lb ed="N" n="0129a12"/><p xml:id="pN14p0129a1201">二〇</p><p xml:id="pN14p0129a1203" cb:place="inline">爱增长者，则亿波提增长，亿波提增长者，则苦增长。我谓：‘彼等生、老 <lb ed="N" n="0129a13"/>死、愁、悲、苦、忧、恼，不得解脱，则苦不得解脱。’</p> <lb ed="N" n="0129a14"/><p xml:id="pN14p0129a1401">二一</p><p xml:id="pN14p0129a1403" cb:place="inline">诸比丘！现在任何之沙门、婆罗门，对此世间可爱、可喜之物，视为常、视 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0130a" n="0130a"/> <lb ed="N" n="0130a01"/>为乐、视为我、视为无病、视为安稳者，则增长爱。</p> <lb ed="N" n="0130a02"/><p xml:id="pN14p0130a0201">二二</p><p xml:id="pN14p0130a0203" cb:place="inline">增长爱者，则增长亿波提，增长亿波提者，则增长苦。增长其苦，我谓：‘增 <lb ed="N" n="0130a03"/>长苦者，则生、老死、愁、悲、苦、忧、恼不得解脱，则苦不解脱。’</p> <lb ed="N" n="0130a04"/><p xml:id="pN14p0130a0401"><ref cRef="PTS.S.2.110"/>二三</p><p xml:id="pN14p0130a0403" cb:place="inline">诸比丘！譬如有饮水器皿，色具足，香具足，味具足，而以毒混入。尔时有 <lb ed="N" n="0130a05"/>人为炎热所烧，为炎热所苦，疲劳困惫，为渴而来。对其人如是言曰：‘可爱者！ <lb ed="N" n="0130a06"/>此饮水器皿，色具足、香具足、味具足、毒亦具足、汝若欲饮自可饮、饮之虽爱好 <lb ed="N" n="0130a07"/>具色、香、味，但为此而至死，或受至死之苦。’彼不顾且不思虑，饮彼饮水器皿 <lb ed="N" n="0130a08"/>之水而不捨，彼为此至死，或受至死之苦。</p> <lb ed="N" n="0130a09"/><p xml:id="pN14p0130a0901">二四</p><p xml:id="pN14p0130a0903" cb:place="inline">诸比丘！同此，任何过去之沙门、婆罗门，对此世间可爱、快思之色……</p> <lb ed="N" n="0130a10"/><p xml:id="pN14p0130a1001">二五</p><p xml:id="pN14p0130a1003" cb:place="inline">……于未来……</p> <lb ed="N" n="0130a11"/><p xml:id="pN14p0130a1101">二六</p><p xml:id="pN14p0130a1103" cb:place="inline">……现在之沙门、婆罗门，对此世间可爱、快思之色，视为常，视为乐，视 <lb ed="N" n="0130a12"/>为我，视为无病，视为安稳者，其爱增长。</p> <lb ed="N" n="0130a13"/><p xml:id="pN14p0130a1301">二七</p><p xml:id="pN14p0130a1303" cb:place="inline">我谓：‘爱增长者则苦增长，由生、老死、愁、悲、苦、忧、恼，不得解脱， <lb ed="N" n="0130a14"/>则不得解脱于苦。’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0131a" n="0131a"/> <lb ed="N" n="0131a01"/><p xml:id="pN14p0131a0101">二八</p><p xml:id="pN14p0131a0103" cb:place="inline">诸比丘！任何过去之沙门、婆罗门，对此世间可爱、快思之色，视为无常， <lb ed="N" n="0131a02"/>视为苦，视为无我，视为病，视为怖畏者，乃使爱捨離者。</p> <lb ed="N" n="0131a03"/><p xml:id="pN14p0131a0301">爱捨離者，亿波提捨離。亿波提捨離者，则苦捨離。我谓：‘苦捨離者，由生、 <lb ed="N" n="0131a04"/>老死、愁、悲、苦、忧、恼得解脱，则解脱于苦。’</p> <lb ed="N" n="0131a05"/><p xml:id="pN14p0131a0501">二九</p><p xml:id="pN14p0131a0503" cb:place="inline">诸比丘！任何未来之沙门、婆罗门，于此世间可爱、快思之色，视为无常， <lb ed="N" n="0131a06"/><ref cRef="PTS.S.2.111"/>视为苦，视为无我，视为病，视为怖畏者、则将捨離于爱。</p> <lb ed="N" n="0131a07"/><p xml:id="pN14p0131a0701">三〇</p><p xml:id="pN14p0131a0703" cb:place="inline">爱捨離者……我谓：‘解脱于苦。’</p> <lb ed="N" n="0131a08"/><p xml:id="pN14p0131a0801">三一</p><p xml:id="pN14p0131a0803" cb:place="inline">诸比丘！任何现在之沙门、婆罗门，对可爱、快思之色，视为无常，视为苦， <lb ed="N" n="0131a09"/>视为无我，视为病，视为怖畏者，则捨離于爱。</p> <lb ed="N" n="0131a10"/><p xml:id="pN14p0131a1001">三二</p><p xml:id="pN14p0131a1003" cb:place="inline">爱捨離者，则亿波提捨離。亿波提捨離者，则苦捨離。我谓：‘苦捨離者， <lb ed="N" n="0131a11"/>则生、老死、愁、悲、苦、忧、恼得解脱，则解脱于苦。’</p> <lb ed="N" n="0131a12"/><p xml:id="pN14p0131a1201">三三</p><p xml:id="pN14p0131a1203" cb:place="inline">诸比丘！譬如有饮水器，色具足，香具足，味具足，亦以毒混入。尔时有人， <lb ed="N" n="0131a13"/>为炎热所烧，为炎热所苦，疲劳困惫，为渴而来。对此时有人曰：‘可爱者！此饮 <lb ed="N" n="0131a14"/>水器皿，色具足，香具足，味具足，但混有其毒，若汝欲者自可饮，饮之虽爱好其 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0132a" n="0132a"/> <lb ed="N" n="0132a01"/>色、香、味，然因此至死或受至死之苦。’</p> <lb ed="N" n="0132a02"/><p xml:id="pN14p0132a0201">三四</p><p xml:id="pN14p0132a0203" cb:place="inline">诸比丘！尔时，彼人作是念：‘我此刻极渴，得依饮料而克服，或依生酥 <lb ed="N" n="0132a03"/>予克服，或依含盐分之乳精予克服，或以酸粥予克服。然而我于此长夜不为我之利 <lb ed="N" n="0132a04"/>益，因此而决不饮此苦物。’彼思虑之再，而不饮其饮水器皿物，予捨弃、彼即因 <lb ed="N" n="0132a05"/><ref cRef="PTS.S.2.112"/>此而不至死，不至近死之苦。</p> <lb ed="N" n="0132a06"/><p xml:id="pN14p0132a0601">三五</p><p xml:id="pN14p0132a0603" cb:place="inline">诸比丘！同此，任何过去之沙门、婆罗门，于此世间可爱、快思之色，视为 <lb ed="N" n="0132a07"/>无常，视为苦，视为无我，视为病，视为怖畏者，则捨離于爱。</p> <lb ed="N" n="0132a08"/><p xml:id="pN14p0132a0801">三六</p><p xml:id="pN14p0132a0803" cb:place="inline">捨離于爱者，则亿波提捨離。亿波提捨離者，则苦捨離。我谓：‘苦捨離者， <lb ed="N" n="0132a09"/>则生、老死、愁、悲、苦、忧、恼得捨離，解脱于苦。’</p> <lb ed="N" n="0132a10"/><p xml:id="pN14p0132a1001">三七～三八</p><p xml:id="pN14p0132a1006" cb:place="inline">诸比丘！任何未来之沙门、婆罗门……</p> <lb ed="N" n="0132a11"/><p xml:id="pN14p0132a1101">三九</p><p xml:id="pN14p0132a1103" cb:place="inline">现在之沙门、婆罗门，于此世间可爱、快思之色，视为无常、视为苦、视为 <lb ed="N" n="0132a12"/>无我、视为病、视为怖畏者，捨離于爱。</p> <lb ed="N" n="0132a13"/><p xml:id="pN14p0132a1301">四〇</p><p xml:id="pN14p0132a1303" cb:place="inline">捨離于爱者，则亿波提捨離。亿波提捨離者，则捨離于苦。我谓：‘捨離于 <lb ed="N" n="0132a14"/>苦者，即由生、老死、愁、悲、苦、忧、恼解脱，解脱于苦。’”</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0133a" n="0133a"/> <lb ed="N" n="0133a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六七〕第七 芦束</cb:mulu><head>〔六七〕第七 芦束<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133073" n="0133073"/></head> <lb ed="N" n="0133a02"/><p xml:id="pN14p0133a0201">一</p><p xml:id="pN14p0133a0202" cb:place="inline">一时，尊者舍利弗、尊者<name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>，住波罗奈之<name role="" type="person">仙人堕处</name><name role="" type="person">鹿野苑</name>。</p> <lb ed="N" n="0133a03"/><p xml:id="pN14p0133a0301">二</p><p xml:id="pN14p0133a0302" cb:place="inline">尔时，尊者<name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>，暮时自宴坐起，诣尊者舍利弗之处。诣已，与尊者舍 <lb ed="N" n="0133a04"/>利弗俱相致问，交谈致候可记忆之语後，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0133a05"/><p xml:id="pN14p0133a0501">三</p><p xml:id="pN14p0133a0502" cb:place="inline">坐于一面之尊者<name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>，向尊者舍利弗作斯言曰：“友，舍利弗！老死为 <lb ed="N" n="0133a06"/><ref cRef="PTS.S.2.113"/>自作耶？老死为他作耶？老死为自作、他作耶？或老死为非自作、非他作、无因生 <lb ed="N" n="0133a07"/>耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0133a08"/><p xml:id="pN14p0133a0801">四</p><p xml:id="pN14p0133a0802" cb:place="inline">“友，拘絺罗！老死非自作，老死非他作，老死亦非自作、他作，老死非自作、 <lb ed="N" n="0133a09"/>非他作、非无因生，是缘生而有老死。”</p> <lb ed="N" n="0133a10"/><p xml:id="pN14p0133a1001">五</p><p xml:id="pN14p0133a1002" cb:place="inline">“友，舍利弗！生为自作耶？生为他作耶？生为自作、他作耶？或生为非自作、 <lb ed="N" n="0133a11"/>非他作、无因生耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0133a12"/><p xml:id="pN14p0133a1201">六</p><p xml:id="pN14p0133a1202" cb:place="inline">“友，拘絺罗！生非自作，生非他作，生非自作、他作，生亦非自作、非他作， <lb ed="N" n="0133a13"/>非无因生，是缘有而有生。”</p> <lb ed="N" n="0133a14"/><p xml:id="pN14p0133a1401">七～一八</p><p xml:id="pN14p0133a1405" cb:place="inline">“友，舍利弗！有为自作耶？……取为自作耶？……爱为自作耶？……受 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0134a" n="0134a"/> <lb ed="N" n="0134a01"/>为自作耶？……触为自作耶？……六处为自作耶？……如何？”</p> <lb ed="N" n="0134a02"/><p xml:id="pN14p0134a0201">一九</p><p xml:id="pN14p0134a0203" cb:place="inline">“名色为自作耶？名色为他作耶？名色为自作、他作耶？或名色为非自作、非 <lb ed="N" n="0134a03"/>他作，无因生耶？”</p> <lb ed="N" n="0134a04"/><p xml:id="pN14p0134a0401">二〇</p><p xml:id="pN14p0134a0403" cb:place="inline">“友，拘絺罗！名色非自作，名色非他作，名色非自作、他作，亦非自作、他 <lb ed="N" n="0134a05"/>作，亦非无因生，是缘识而有名色。”</p> <lb ed="N" n="0134a06"/><p xml:id="pN14p0134a0601">二一</p><p xml:id="pN14p0134a0603" cb:place="inline">“友，舍利弗！识为自作耶？识为他作耶？识为自作、他作耶？识为非自作、 <lb ed="N" n="0134a07"/>非他作，亦非无因生耶？如何？”</p> <lb ed="N" n="0134a08"/><p xml:id="pN14p0134a0801">二二</p><p xml:id="pN14p0134a0803" cb:place="inline">“友，拘絺罗！识非自作，识非他作，识非自作、他作，识非自作、非他作， <lb ed="N" n="0134a09"/>亦非无因生，是缘名色而有识。”</p> <lb ed="N" n="0134a10"/><p xml:id="pN14p0134a1001"><ref cRef="PTS.S.2.114"/>二三</p><p xml:id="pN14p0134a1003" cb:place="inline">“如今我等如是知尊者舍利弗之所说：‘友，拘絺罗！名色非自作，名色非他 <lb ed="N" n="0134a11"/>作，名色亦非自作、他作，名色非自作、非他作。名色非自作、非他作，亦非无因 <lb ed="N" n="0134a12"/>生，是缘识而有名色。’</p> <lb ed="N" n="0134a13"/><p xml:id="pN14p0134a1301">二四</p><p xml:id="pN14p0134a1303" cb:place="inline">如今我等又如是知尊者舍利弗之所说：‘友，拘絺罗！识非自作，识非他作， <lb ed="N" n="0134a14"/>识非自作、他作，又，识非自作、非他作、亦非无因生，是缘名色而有识。’</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0135a" n="0135a"/> <lb ed="N" n="0135a01"/><p xml:id="pN14p0135a0101">二五</p><p xml:id="pN14p0135a0103" cb:place="inline">友，舍利弗！应如何知此所说之義耶？”</p> <lb ed="N" n="0135a02"/><p xml:id="pN14p0135a0201">二六</p><p xml:id="pN14p0135a0203" cb:place="inline">“友！譬如两芦束，相互依持则能直立。友！同此，缘名色而有识，缘识而有 <lb ed="N" n="0135a03"/>名色。缘名色而有六处，缘六处而有触、……如是，此乃全苦蕴之集。友！若此等 <lb ed="N" n="0135a04"/>之芦束中，取其一；而另一则仆倒；取他，而另他则仆倒。友！同此，缘名色之灭， <lb ed="N" n="0135a05"/>而有识灭。缘识之灭，而有名色灭。缘名色之灭而有六处灭。缘六处之灭，而有触 <lb ed="N" n="0135a06"/>灭……如是，此乃全苦蕴之灭。”</p> <lb ed="N" n="0135a07"/><p xml:id="pN14p0135a0701">二七</p><p xml:id="pN14p0135a0703" cb:place="inline">“友，舍利弗！是稀有。友，舍利弗！是未曾有。此为尊者舍利弗之善说。我 <lb ed="N" n="0135a08"/>等对尊者舍利弗之所说，应以此等三十六事当予随喜。”</p> <lb ed="N" n="0135a09"/><p xml:id="pN14p0135a0901">二八</p><p xml:id="pN14p0135a0903" cb:place="inline">“友，若比丘，依老死之厌離、離贪、灭而说法，则适称为：‘法师比丘。’ <lb ed="N" n="0135a10"/>友！若比丘，行老死、厌離、離贪、灭，则适称为：‘行法、随顺法比丘。’友！ <lb ed="N" n="0135a11"/><ref cRef="PTS.S.2.115"/>若比丘，对老死、厌離、離贪、灭，不取著、予解脱，则适称为：‘达现法涅槃比 <lb ed="N" n="0135a12"/>丘。’</p> <lb ed="N" n="0135a13"/><p xml:id="pN14p0135a1301">二九～三八</p><p xml:id="pN14p0135a1306" cb:place="inline">友！若比丘，生之厌離……若有之……若取之……若爱之……若受之 <lb ed="N" n="0135a14"/>……若触之……若六处之……若名色之……若识之……若行之……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0136a" n="0136a"/> <lb ed="N" n="0136a01"/><p xml:id="pN14p0136a0101">三九</p><p xml:id="pN14p0136a0103" cb:place="inline">友！若比丘，依无明之厌離、離贪、灭、说法、适称之谓：‘法师比丘。’ <lb ed="N" n="0136a02"/>友，若比丘，行无明之厌離、離贪、灭，则适称之谓：‘行法、随顺法比丘。’友， <lb ed="N" n="0136a03"/>若比丘，依无明之厌離、離贪、灭、不取著、予解脱、则适称之谓：‘达现法涅槃 <lb ed="N" n="0136a04"/>比丘。’”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0136a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六八〕第八 憍赏弥</cb:mulu><head>〔六八〕第八 憍赏弥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136074" n="0136074"/></head> <lb ed="N" n="0136a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0136a0601">一</p><p xml:id="pN14p0136a0602" cb:place="inline">一时，尊者茂师罗、尊者殊勝、尊者<name role="" type="person">那罗陀</name>、尊者阿难，住憍赏弥之<name role="" type="person">瞿师罗</name>园。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0136a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0136a08"/><p xml:id="pN14p0136a0801">二</p><p xml:id="pN14p0136a0802" cb:place="inline">尔时，尊者殊勝向尊者茂师罗作如是言曰：“友，茂师罗！除信、除欲、除传说、 <lb ed="N" n="0136a09"/>除行相觉、除见害谛思，尊者茂师罗！别有‘缘生而有老死’之智否？”</p> <lb ed="N" n="0136a10"/><p xml:id="pN14p0136a1001">三</p><p xml:id="pN14p0136a1002" cb:place="inline">“友，殊勝！除信、除欲、除传说、除行相觉、除见审谛思，我知于此，我见于 <lb ed="N" n="0136a11"/>此，即：‘缘生有老死也。’”</p> <lb ed="N" n="0136a12"/><p xml:id="pN14p0136a1201"><ref cRef="PTS.S.2.116"/>四</p><p xml:id="pN14p0136a1202" cb:place="inline">“友，茂师罗！除信、除欲、除传说、除行相觉、除见审谛思，尊者茂师罗！别 <lb ed="N" n="0136a13"/>有‘缘有而有生’之智耶？”</p> <lb ed="N" n="0136a14"/><p xml:id="pN14p0136a1401">五</p><p xml:id="pN14p0136a1402" cb:place="inline">……缘取而有有……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0137a" n="0137a"/> <lb ed="N" n="0137a01"/><p xml:id="pN14p0137a0101">六</p><p xml:id="pN14p0137a0102" cb:place="inline">……缘爱而有取……</p> <lb ed="N" n="0137a02"/><p xml:id="pN14p0137a0201">七</p><p xml:id="pN14p0137a0202" cb:place="inline">……缘受而有爱……</p> <lb ed="N" n="0137a03"/><p xml:id="pN14p0137a0301">八</p><p xml:id="pN14p0137a0302" cb:place="inline">……缘触而有受……</p> <lb ed="N" n="0137a04"/><p xml:id="pN14p0137a0401">九</p><p xml:id="pN14p0137a0402" cb:place="inline">……缘六处而有触……</p> <lb ed="N" n="0137a05"/><p xml:id="pN14p0137a0501">一〇</p><p xml:id="pN14p0137a0503" cb:place="inline">……缘名色而而有六处……</p> <lb ed="N" n="0137a06"/><p xml:id="pN14p0137a0601">一一</p><p xml:id="pN14p0137a0603" cb:place="inline">……缘识而有名色……</p> <lb ed="N" n="0137a07"/><p xml:id="pN14p0137a0701">一二</p><p xml:id="pN14p0137a0703" cb:place="inline">……缘行而有识……</p> <lb ed="N" n="0137a08"/><p xml:id="pN14p0137a0801">一三</p><p xml:id="pN14p0137a0803" cb:place="inline">……缘无明而有行……</p> <lb ed="N" n="0137a09"/><p xml:id="pN14p0137a0901">一四</p><p xml:id="pN14p0137a0903" cb:place="inline">“友，殊勝！除信、除欲、除传说、除行相觉、除见审谛思，我知于此，我见 <lb ed="N" n="0137a10"/>于此，即：‘缘无明而有行。’”</p> <lb ed="N" n="0137a11"/><p xml:id="pN14p0137a1101">一五</p><p xml:id="pN14p0137a1103" cb:place="inline">“友，茂师罗！除信……除见审谛思，尊者茂师罗！别有‘缘生之灭，而有老 <lb ed="N" n="0137a12"/>死之灭’之智耶？”</p> <lb ed="N" n="0137a13"/><p xml:id="pN14p0137a1301">一六</p><p xml:id="pN14p0137a1303" cb:place="inline">“友，殊勝！除信、除欲、除传说、除行相觉、除见审谛思，我知于此，我见 <lb ed="N" n="0137a14"/>于此，即：‘缘生之灭而有老死之灭。’”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0138a" n="0138a"/> <lb ed="N" n="0138a01"/><p xml:id="pN14p0138a0101">一七</p><p xml:id="pN14p0138a0103" cb:place="inline">“友，茂师罗！除信、除欲、除传说、除行相觉、除见审谛思，尊者茂师罗！ <lb ed="N" n="0138a02"/>别有‘缘有之灭，而有生之灭’之智耶？”</p> <lb ed="N" n="0138a03"/><p xml:id="pN14p0138a0301">一八～二四</p><p xml:id="pN14p0138a0306" cb:place="inline">“‘缘取之灭，而有有之灭’……‘缘爱之灭，而有取之灭’……‘缘 <lb ed="N" n="0138a04"/>受之灭，而有爱之灭’……‘缘触之灭，而有受之灭’……‘缘六处之灭，而有触 <lb ed="N" n="0138a05"/><ref cRef="PTS.S.2.117"/>之灭’……‘缘名色之灭，而有六处之灭’……‘缘识之灭，而有名色之灭’…… <lb ed="N" n="0138a06"/>‘缘行之灭，而有识之灭’……‘缘无明之灭，而有行之灭。’</p> <lb ed="N" n="0138a07"/><p xml:id="pN14p0138a0701">二五</p><p xml:id="pN14p0138a0703" cb:place="inline">友，殊勝！除信、除欲、除传说、除行相觉、除见审谛思，我知于此，我见 <lb ed="N" n="0138a08"/>于此，即：‘缘无明之灭，而有行之灭。’”</p> <lb ed="N" n="0138a09"/><p xml:id="pN14p0138a0901">二六</p><p xml:id="pN14p0138a0903" cb:place="inline">“友，茂师罗！除信、除欲、除传说、除行相觉、除见审谛思，尊者茂师罗！ <lb ed="N" n="0138a10"/>别有‘有灭即涅槃’之智耶？”</p> <lb ed="N" n="0138a11"/><p xml:id="pN14p0138a1101">二七</p><p xml:id="pN14p0138a1103" cb:place="inline">“友，殊勝！除信、除欲、除传说、除行相觉、除见审谛思，我知于此，我见 <lb ed="N" n="0138a12"/>于此，‘有灭即涅槃。’”</p> <lb ed="N" n="0138a13"/><p xml:id="pN14p0138a1301">二八</p><p xml:id="pN14p0138a1303" cb:place="inline">“然则，尊者茂师罗是阿罗汉，是漏尽者。”</p> <lb ed="N" n="0138a14"/><p xml:id="pN14p0138a1401">二九</p><p xml:id="pN14p0138a1403" cb:place="inline">如是言时，尊者茂师罗默然。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0139a" n="0139a"/> <lb ed="N" n="0139a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0139a02"/><p xml:id="pN14p0139a0201">三〇</p><p xml:id="pN14p0139a0203" cb:place="inline">尔时，尊者<name role="" type="person">那罗陀</name>对尊者殊勝言曰：“友，殊勝！善哉！我欲得此问，可向 <lb ed="N" n="0139a03"/>我问，我则答汝此问。”</p> <lb ed="N" n="0139a04"/><p xml:id="pN14p0139a0401">三一</p><p xml:id="pN14p0139a0403" cb:place="inline">“尊者<name role="" type="person">那罗陀</name>！汝得此问。我向尊者<name role="" type="person">那罗陀</name>，作此问，尊者<name role="" type="person">那罗陀</name>，请答我问。”</p> <lb ed="N" n="0139a05"/><p xml:id="pN14p0139a0501">三二～五七</p><p xml:id="pN14p0139a0506" cb:place="inline">“友，<name role="" type="person">那罗陀</name>！除信……我知于此，我见于此，‘此有灭即涅槃。’”</p> <lb ed="N" n="0139a06"/><p xml:id="pN14p0139a0601">五八</p><p xml:id="pN14p0139a0603" cb:place="inline">“然则，尊者<name role="" type="person">那罗陀</name>是阿罗汉，是漏尽者。”</p> <lb ed="N" n="0139a07"/><p xml:id="pN14p0139a0701"><ref cRef="PTS.S.2.118"/>五九</p><p xml:id="pN14p0139a0703" cb:place="inline">“友！‘有灭即涅槃’，我依正慧，如实善见。然则我尙非阿罗汉、漏尽者。</p> <lb ed="N" n="0139a08"/><p xml:id="pN14p0139a0801">六〇</p><p xml:id="pN14p0139a0803" cb:place="inline">友！譬如于旷野之路上有井，然无绳、无罐，时有人为炎热所烧，为炎热所 <lb ed="N" n="0139a09"/>苦，疲劳困惫，漧渴此来。彼眺望其井，虽知为水，但身不能触而住。</p> <lb ed="N" n="0139a10"/><p xml:id="pN14p0139a1001">六一</p><p xml:id="pN14p0139a1003" cb:place="inline">友！同此，‘有之灭即涅槃也’，如实以正慧善见，然我尙非阿罗汉、漏尽者。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0139a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">三</cb:mulu><head>三</head> <lb ed="N" n="0139a12"/><p xml:id="pN14p0139a1201">六二</p><p xml:id="pN14p0139a1203" cb:place="inline">如是言已，尊者阿难，向尊者殊勝作是言曰：“友！殊勝！汝如是之说，汝向 <lb ed="N" n="0139a13"/>尊者<name role="" type="person">那罗陀</name>作如何言之耶？”</p> <lb ed="N" n="0139a14"/><p xml:id="pN14p0139a1401">六三</p><p xml:id="pN14p0139a1403" cb:place="inline">“友，阿难！我如是说：我外于尊者<name role="" type="person">那罗陀</name>之德，以外于善，故无所说。”</p></cb:div></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0140a" n="0140a"/> <lb ed="N" n="0140a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六九〕第九 膨胀</cb:mulu><head>〔六九〕第九 膨胀</head> <lb ed="N" n="0140a02"/><p xml:id="pN14p0140a0201">一</p><p xml:id="pN14p0140a0202" cb:place="inline">如是我闻。尔时，<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p> <lb ed="N" n="0140a03"/><p xml:id="pN14p0140a0301">二</p><p xml:id="pN14p0140a0302" cb:place="inline">尔时……</p> <lb ed="N" n="0140a04"/><p xml:id="pN14p0140a0401">三</p><p xml:id="pN14p0140a0402" cb:place="inline">“诸比丘！大海膨胀时，使诸大河膨胀，诸大河膨胀时，使诸小河膨胀。小河膨 <lb ed="N" n="0140a05"/>胀时，使大湖膨胀。大湖膨胀时，亦使小湖膨胀。</p> <lb ed="N" n="0140a06"/><p xml:id="pN14p0140a0601">四</p><p xml:id="pN14p0140a0602" cb:place="inline">诸比丘！同此，无明膨胀，使诸行膨胀。诸行膨胀，使识膨胀。识膨胀时，使 <lb ed="N" n="0140a07"/>名色膨胀。名色膨胀时，使六处膨胀。六处膨胀时，使触膨胀。触膨胀时，使受膨 <lb ed="N" n="0140a08"/>胀。受膨胀时，使爱膨胀。爱膨胀时，使取膨胀。取膨胀时，使有膨胀。有膨胀时， <lb ed="N" n="0140a09"/><ref cRef="PTS.S.2.119"/>使生膨胀。生膨胀时，使老死膨胀。</p> <lb ed="N" n="0140a10"/><p xml:id="pN14p0140a1001">五</p><p xml:id="pN14p0140a1002" cb:place="inline">诸比丘！大海退潮时，使大河退水。大河退水时，使小河退水。小河退水时， <lb ed="N" n="0140a11"/>使大湖退水。大湖退水时，使小湖退水。</p> <lb ed="N" n="0140a12"/><p xml:id="pN14p0140a1201">六</p><p xml:id="pN14p0140a1202" cb:place="inline">诸比丘！同此，无明衰时，使诸行衰。诸行衰时，使识衰。识衰时，使名色衰。 <lb ed="N" n="0140a13"/>名色衰时，使六处衰。六处衰时，使触衰。触衰时，使受衰。受衰时，使爱衰。爱 <lb ed="N" n="0140a14"/>衰时，使取衰。取衰时，使有衰。有衰时，使生衰。生衰时，使老死衰。”</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0141a" n="0141a"/> <lb ed="N" n="0141a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔七〇〕第十 须尸摩</cb:mulu><head>〔七〇〕第十 须尸摩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141075" n="0141075"/></head> <lb ed="N" n="0141a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〇</cb:mulu><p xml:id="pN14p0141a0201">一</p><p xml:id="pN14p0141a0202" cb:place="inline">如是我闻。尔时，<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name>竹林栗鼠养饵所。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0141a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0141a04"/><p xml:id="pN14p0141a0401">二</p><p xml:id="pN14p0141a0402" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>深受恭敬、尊重、敬仰、供养，得衣服、钵食、床座、医病之必要 <lb ed="N" n="0141a05"/>药物、资具等。</p> <lb ed="N" n="0141a06"/><p xml:id="pN14p0141a0601">三</p><p xml:id="pN14p0141a0602" cb:place="inline">比丘僧伽亦颇受敬重、恭敬，供养、尊重，得衣服、钵食、床座、医病必要之 <lb ed="N" n="0141a07"/>药物、资具等。</p> <lb ed="N" n="0141a08"/><p xml:id="pN14p0141a0801">四</p><p xml:id="pN14p0141a0802" cb:place="inline">异学之遊方者等，未受敬重、恭敬，供养、尊重，未得衣服、钵食、床座、医 <lb ed="N" n="0141a09"/>病之必要药物、资具等。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0141a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0141a11"/><p xml:id="pN14p0141a1101">五</p><p xml:id="pN14p0141a1102" cb:place="inline">尔时，遊方者须尸摩，与众多遊方者之徒，俱住<name role="" type="person">王舍城</name>。</p> <lb ed="N" n="0141a12"/><p xml:id="pN14p0141a1201"><ref cRef="PTS.S.2.120"/>六</p><p xml:id="pN14p0141a1202" cb:place="inline">尔时，遊方者须尸摩之徒，向遊方者须尸摩作如是言曰：“来，友！须尸摩！汝 <lb ed="N" n="0141a13"/>宜往沙门瞿昙之处修梵行。汝完全学法後，再告知我等，我等完全学得其法後，为 <lb ed="N" n="0141a14"/>在家者说示，如是我等亦受敬重、恭敬、供养、尊重，获得衣服、钵食、床座、医 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0142a" n="0142a"/> <lb ed="N" n="0142a01"/>病之必要药物、资具等。”</p> <lb ed="N" n="0142a02"/><p xml:id="pN14p0142a0201">七</p><p xml:id="pN14p0142a0202" cb:place="inline">遊方者须尸摩对己徒答：“如是，友！”则诣尊者阿难之处。诣已，与尊者阿难 <lb ed="N" n="0142a03"/>俱相致问，交谈致问可记忆之语後，坐于一面。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0142a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">三</cb:mulu><head>三</head> <lb ed="N" n="0142a05"/><p xml:id="pN14p0142a0501">八</p><p xml:id="pN14p0142a0502" cb:place="inline">坐于一面之遊方者须尸摩，向尊者阿难作如是言曰：“友，阿难！我欲于此作 <lb ed="N" n="0142a06"/>法、律之修习梵行。”</p> <lb ed="N" n="0142a07"/><p xml:id="pN14p0142a0701">九</p><p xml:id="pN14p0142a0702" cb:place="inline">尔时，尊者阿难，陪伴遊方者须尸摩，来诣<persName>世尊</persName>之处。诣已，礼敬<persName>世尊</persName>，坐于 <lb ed="N" n="0142a08"/>一面。</p> <lb ed="N" n="0142a09"/><p xml:id="pN14p0142a0901">一〇</p><p xml:id="pN14p0142a0903" cb:place="inline">坐于一面之尊者阿难向<persName>世尊</persName>言曰：“大德！此遊方者须尸摩如是云：‘友，阿 <lb ed="N" n="0142a10"/>难！我欲于此作法、律之修习梵行。’”</p> <lb ed="N" n="0142a11"/><p xml:id="pN14p0142a1101">一一</p><p xml:id="pN14p0142a1103" cb:place="inline">“阿难！然则，汝应使须尸摩出家。”</p> <lb ed="N" n="0142a12"/><p xml:id="pN14p0142a1201">一二</p><p xml:id="pN14p0142a1203" cb:place="inline">于是，遊方者须尸摩得在<persName>世尊</persName>之处出家，得具足戒。</p> <lb ed="N" n="0142a13"/><p xml:id="pN14p0142a1301">一三</p><p xml:id="pN14p0142a1303" cb:place="inline">尔时，又有众多比丘，来至<persName>世尊</persName>之处，白<persName>世尊</persName>言：“我等知‘生已尽，梵行已 <lb ed="N" n="0142a14"/>立，应作已作，更不再生’，已达于完全智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142076" n="0142076"/>。”</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0143a" n="0143a"/> <lb ed="N" n="0143a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">四</cb:mulu><head>四</head> <lb ed="N" n="0143a02"/><p xml:id="pN14p0143a0201">一四</p><p xml:id="pN14p0143a0203" cb:place="inline">尊者须尸摩，闻众多比丘于<persName>世尊</persName>之前告白已达完全智：“生已尽，梵行已立， <lb ed="N" n="0143a03"/><ref cRef="PTS.S.2.121"/>应作已作，更不再生矣。”</p> <lb ed="N" n="0143a04"/><p xml:id="pN14p0143a0401">一五</p><p xml:id="pN14p0143a0403" cb:place="inline">尔时尊者须尸摩，走近彼等诸比丘，近已，与彼等诸比丘俱相致问，交谈问 <lb ed="N" n="0143a05"/>候记忆之语，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0143a06"/><p xml:id="pN14p0143a0601">一六</p><p xml:id="pN14p0143a0603" cb:place="inline">坐于一面之须尸摩，向彼等诸比丘作如是言曰：“诸尊者来诣<persName>世尊</persName>处曾白云： <lb ed="N" n="0143a07"/>‘我等已知生已尽，梵行已立，应作已作，更不再生。’已达于完全智，此为真实 <lb ed="N" n="0143a08"/>耶？”“友！唯然。”</p> <lb ed="N" n="0143a09"/><p xml:id="pN14p0143a0901">一七</p><p xml:id="pN14p0143a0903" cb:place="inline">“然则又，汝等尊者如是知、如是见，享受种种之神通耶？⸺一为多、多为 <lb ed="N" n="0143a10"/>一、显现变为隐没，越墙、越垒、穿山、无障碍，恰如行空出入地下，于水中不分 <lb ed="N" n="0143a11"/>水而行如走于地上。趺坐于虚空，恰如有翼之鸟。有大神力，大威力，于日月以手 <lb ed="N" n="0143a12"/>触捉，以此身行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143077" n="0143077"/>于梵界耶？</p> <lb ed="N" n="0143a13"/><p xml:id="pN14p0143a1301">一八</p><p xml:id="pN14p0143a1303" cb:place="inline">然则汝等尊者，如是知、如是见，以淸净超勝人间之天耳界，对人天之两音、 <lb ed="N" n="0143a14"/>远音、近音、皆闻之耶？”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0144a" n="0144a"/> <lb ed="N" n="0144a01"/><p xml:id="pN14p0144a0101">“友！幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0144a02"/><p xml:id="pN14p0144a0201">一九</p><p xml:id="pN14p0144a0203" cb:place="inline">“又，汝等尊者，如是知，如是见，以心，对他众生之心，他人之心，得予把 <lb ed="N" n="0144a03"/>握知之耶？⸺有贪心知为有贪心，離贪心知为離贪心，有嗔心知为有嗔心，離嗔 <lb ed="N" n="0144a04"/><ref cRef="PTS.S.2.122"/>心知为離嗔心，有痴心知为有痴心，離痴心知为離痴心，集注心知为集注心，散乱 <lb ed="N" n="0144a05"/>心知为散乱心，大心知为大心，不大心知为不大心、有上心知为有上心，无上心知 <lb ed="N" n="0144a06"/>为无上心，寂静心知为寂静心，非寂静心知为非寂静心，解脱心知为解脱心，非解 <lb ed="N" n="0144a07"/>脱心知为非解脱心耶？”</p> <lb ed="N" n="0144a08"/><p xml:id="pN14p0144a0801">“友！幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0144a09"/><p xml:id="pN14p0144a0901">二〇</p><p xml:id="pN14p0144a0903" cb:place="inline">“又，汝等尊者，如是知、如是见，忆念种种宿住耶？譬如一生、二生、三生、 <lb ed="N" n="0144a10"/>四生、五生、十生、二十生、三十生、四十生、五十生、百生、千生，种种成劫、 <lb ed="N" n="0144a11"/>种种壞劫、种种成、壞劫……‘于彼处，名如是如是，姓如是如是，如是之容色， <lb ed="N" n="0144a12"/>如是之食，经验如是如是之苦乐，得如是之寿。彼殁于其处，而生于此处。于彼处， <lb ed="N" n="0144a13"/>名如是如是，姓如是如是，如是之容色，如是之食，经验如是之苦乐，得如是之寿。 <lb ed="N" n="0144a14"/>彼殁于其处，生于此处。’如是详细种种宿住、悉忆念耶？”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0145a" n="0145a"/> <lb ed="N" n="0145a01"/><p xml:id="pN14p0145a0101">“友！幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0145a02"/><p xml:id="pN14p0145a0201">二一</p><p xml:id="pN14p0145a0203" cb:place="inline">“又，汝等尊者，如是知、如是见，以淸净超勝人间之天眼，见众生之殁，见 <lb ed="N" n="0145a03"/><ref cRef="PTS.S.2.123"/>生时之劣、勝、美、醜、好、恶，知众生之如业行耶？实汝等尊者，对‘此等众生， <lb ed="N" n="0145a04"/>身恶行具足，语恶行具足，意恶行具足，骂圣者、邪见、执持邪见业，故彼等身壞 <lb ed="N" n="0145a05"/>命终，生于苦处恶趣、无乐处、地狱。’又实汝等尊者对‘此等众生，身善行具足、 <lb ed="N" n="0145a06"/>语善行具足、意善行具足、不骂圣者、有正见、执持正见业，故彼等身壞命终，生 <lb ed="N" n="0145a07"/>于善趣、天界。’如是，以淸净超人之天眼，得见众生之殁，生时之劣、勝、美醜、 <lb ed="N" n="0145a08"/>好、恶，得知众生如业之行耶？”</p> <lb ed="N" n="0145a09"/><p xml:id="pN14p0145a0901">“友！幷无此事”。</p> <lb ed="N" n="0145a10"/><p xml:id="pN14p0145a1001">二二</p><p xml:id="pN14p0145a1003" cb:place="inline">“又，汝等尊者为如是知、如是见，对超色、无色之寂静解脱、得于身触而住 <lb ed="N" n="0145a11"/>耶？”</p> <lb ed="N" n="0145a12"/><p xml:id="pN14p0145a1201">“友！幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0145a13"/><p xml:id="pN14p0145a1301">二三</p><p xml:id="pN14p0145a1303" cb:place="inline">“于今，尊者未到达此记说与此等之法者耶？”</p> <lb ed="N" n="0145a14"/><p xml:id="pN14p0145a1401">二四</p><p xml:id="pN14p0145a1403" cb:place="inline">“友！幷无此事。”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0146a" n="0146a"/> <lb ed="N" n="0146a01"/><p xml:id="pN14p0146a0101">二五</p><p xml:id="pN14p0146a0103" cb:place="inline">“何以故？”</p> <lb ed="N" n="0146a02"/><p xml:id="pN14p0146a0201">“友，须尸摩！我等为慧解脱者。”</p> <lb ed="N" n="0146a03"/><p xml:id="pN14p0146a0301">二六</p><p xml:id="pN14p0146a0303" cb:place="inline">“我对尊者等此略说之義不能详知。如尊者等之所说，我对尊者等所略说之 <lb ed="N" n="0146a04"/>義，欲详知为宜。”</p> <lb ed="N" n="0146a05"/><p xml:id="pN14p0146a0501"><ref cRef="PTS.S.2.124"/>二七</p><p xml:id="pN14p0146a0503" cb:place="inline">“友，须尸摩！汝无论对其知，或不知，我等为慧解脱者。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0146a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">五</cb:mulu><head>五</head> <lb ed="N" n="0146a07"/><p xml:id="pN14p0146a0701">二八</p><p xml:id="pN14p0146a0703" cb:place="inline">尔时尊者须尸摩由座起来诣<persName>世尊</persName>处。诣已，礼敬<persName>世尊</persName>，坐于一面。</p> <lb ed="N" n="0146a08"/><p xml:id="pN14p0146a0801">二九</p><p xml:id="pN14p0146a0803" cb:place="inline">坐于一面之尊者须尸摩，将与彼等诸比丘之论议悉告<persName>世尊</persName>。</p> <lb ed="N" n="0146a09"/><p xml:id="pN14p0146a0901">三〇</p><p xml:id="pN14p0146a0903" cb:place="inline">“须尸摩！法住智为前、涅槃智为後。”</p> <lb ed="N" n="0146a10"/><p xml:id="pN14p0146a1001">三一</p><p xml:id="pN14p0146a1003" cb:place="inline">“大德！我对<persName>世尊</persName>略说之義，不得详知。大德！如<persName>世尊</persName>之所说，我对<persName>世尊</persName>略说 <lb ed="N" n="0146a11"/>之義，欲详知为宜。”</p> <lb ed="N" n="0146a12"/><p xml:id="pN14p0146a1201">三二</p><p xml:id="pN14p0146a1203" cb:place="inline">“须尸摩！汝无论知或不知，法住智为前，涅槃智为後。须尸摩！汝云何思惟？ <lb ed="N" n="0146a13"/>色为常耶？或为无常耶？”</p> <lb ed="N" n="0146a14"/><p xml:id="pN14p0146a1401">“大德！是无常。”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0147a" n="0147a"/> <lb ed="N" n="0147a01"/><p xml:id="pN14p0147a0101">三三</p><p xml:id="pN14p0147a0103" cb:place="inline">“又，无常者是苦耶？或是乐耶？”</p> <lb ed="N" n="0147a02"/><p xml:id="pN14p0147a0201">“大德！是苦。”</p> <lb ed="N" n="0147a03"/><p xml:id="pN14p0147a0301">“又，无常苦、变易之法得认：‘此是我所，此是我，此是我之我’耶？”</p> <lb ed="N" n="0147a04"/><p xml:id="pN14p0147a0401">“大德！幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0147a05"/><p xml:id="pN14p0147a0501">三四</p><p xml:id="pN14p0147a0503" cb:place="inline">“受是常耶？或无常耶？”</p> <lb ed="N" n="0147a06"/><p xml:id="pN14p0147a0601">“大德！是无常。”</p> <lb ed="N" n="0147a07"/><p xml:id="pN14p0147a0701">三五</p><p xml:id="pN14p0147a0703" cb:place="inline">“想是常耶？或无常耶？”</p> <lb ed="N" n="0147a08"/><p xml:id="pN14p0147a0801">“大德！是无常。”</p> <lb ed="N" n="0147a09"/><p xml:id="pN14p0147a0901">三六</p><p xml:id="pN14p0147a0903" cb:place="inline">“行是常耶？或无常耶？”</p> <lb ed="N" n="0147a10"/><p xml:id="pN14p0147a1001">“大德！是无常。”</p> <lb ed="N" n="0147a11"/><p xml:id="pN14p0147a1101">三七</p><p xml:id="pN14p0147a1103" cb:place="inline">“识是常耶？或无常耶？”</p> <lb ed="N" n="0147a12"/><p xml:id="pN14p0147a1201"><ref cRef="PTS.S.2.125"/>“大德！是无常。”</p> <lb ed="N" n="0147a13"/><p xml:id="pN14p0147a1301">“又，无常者是苦耶？或是乐耶？”</p> <lb ed="N" n="0147a14"/><p xml:id="pN14p0147a1401">“大德，是苦。”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0148a" n="0148a"/> <lb ed="N" n="0148a01"/><p xml:id="pN14p0148a0101">“又无常苦、变易之法、得认：‘此是我所，此是我，此是我之我’耶？”</p> <lb ed="N" n="0148a02"/><p xml:id="pN14p0148a0201">“大德！幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0148a03"/><p xml:id="pN14p0148a0301">三八</p><p xml:id="pN14p0148a0303" cb:place="inline">“须尸摩！然任何过去、未来、现在，内、外、粗、细、劣、勝、远、近之色， <lb ed="N" n="0148a04"/>对一切之色，不得以认：‘此是我所、此是我、此是我之我。’如是，必须以如实 <lb ed="N" n="0148a05"/>正慧，对此作视。</p> <lb ed="N" n="0148a06"/><p xml:id="pN14p0148a0601">三九</p><p xml:id="pN14p0148a0603" cb:place="inline">任何过去、未来、现在……对受……</p> <lb ed="N" n="0148a07"/><p xml:id="pN14p0148a0701">四〇</p><p xml:id="pN14p0148a0703" cb:place="inline">对任何之想…</p> <lb ed="N" n="0148a08"/><p xml:id="pN14p0148a0801">四一</p><p xml:id="pN14p0148a0803" cb:place="inline">任何过去、未来、现在，内、外、粗细、劣、勝、远、近之行、一切诸行， <lb ed="N" n="0148a09"/>不得以认：‘此是我所、此是我、此是我之我。’</p> <lb ed="N" n="0148a10"/><p xml:id="pN14p0148a1001">四二</p><p xml:id="pN14p0148a1003" cb:place="inline">任何过去、未来、现在，内、外、粗、细、劣、勝、远、近之识、对一切之 <lb ed="N" n="0148a11"/>识、不得以认：‘此是我所，此是我，此是我之我。’如是，必须以如实正慧、对 <lb ed="N" n="0148a12"/>此作视。</p> <lb ed="N" n="0148a13"/><p xml:id="pN14p0148a1301">四三</p><p xml:id="pN14p0148a1303" cb:place="inline">须尸摩！多闻之圣弟子，于色如是见而厌離，于受、于想、于诸行、于识亦 <lb ed="N" n="0148a14"/>厌離，生厌離、離贪、予解脱，于解脱生解脱之智：‘知生已尽、梵行已立，应作 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0149a" n="0149a"/> <lb ed="N" n="0149a01"/>已作，更不再生。’须尸摩！汝见：‘缘生而有老死’耶？”</p> <lb ed="N" n="0149a02"/><p xml:id="pN14p0149a0201">“大德，诚然。”</p> <lb ed="N" n="0149a03"/><p xml:id="pN14p0149a0301">四四</p><p xml:id="pN14p0149a0303" cb:place="inline">“须尸摩！汝见：‘缘有而有生’耶？”</p> <lb ed="N" n="0149a04"/><p xml:id="pN14p0149a0401">“大德，诚然。”</p> <lb ed="N" n="0149a05"/><p xml:id="pN14p0149a0501">四五</p><p xml:id="pN14p0149a0503" cb:place="inline">“须尸摩！汝见：‘缘取而有有’耶？”</p> <lb ed="N" n="0149a06"/><p xml:id="pN14p0149a0601">“大德，诚然。”</p> <lb ed="N" n="0149a07"/><p xml:id="pN14p0149a0701"><ref cRef="PTS.S.2.126"/>四六</p><p xml:id="pN14p0149a0703" cb:place="inline">“须尸摩！汝见：‘缘爱而有取’耶？”</p> <lb ed="N" n="0149a08"/><p xml:id="pN14p0149a0801">“大德，诚然。”</p> <lb ed="N" n="0149a09"/><p xml:id="pN14p0149a0901">四七</p><p xml:id="pN14p0149a0903" cb:place="inline">“须尸摩！汝见：‘缘受而有爱，缘触而有受，缘六处而有触，缘名色而有六 <lb ed="N" n="0149a10"/>处，缘识而有名色，缘行而有识，缘无明而有行’耶？”</p> <lb ed="N" n="0149a11"/><p xml:id="pN14p0149a1101">“大德，诚然。”</p> <lb ed="N" n="0149a12"/><p xml:id="pN14p0149a1201">四八</p><p xml:id="pN14p0149a1203" cb:place="inline">“须尸摩！汝见：‘缘生灭而有老死灭’耶？”</p> <lb ed="N" n="0149a13"/><p xml:id="pN14p0149a1301">“大德，诚然。”</p> <lb ed="N" n="0149a14"/><p xml:id="pN14p0149a1401">四九</p><p xml:id="pN14p0149a1403" cb:place="inline">“须尸摩！汝见：‘缘有灭而有生灭’耶？”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0150a" n="0150a"/> <lb ed="N" n="0150a01"/><p xml:id="pN14p0150a0101">“大德，诚然。”</p> <lb ed="N" n="0150a02"/><p xml:id="pN14p0150a0201">五〇</p><p xml:id="pN14p0150a0203" cb:place="inline">“须尸摩！汝见：‘缘取之灭，而有有灭，缘爱之灭，而有取灭，缘受之灭， <lb ed="N" n="0150a03"/>而有爱灭，缘触之灭，而有受灭，缘六处之灭，而有触灭，缘名色之灭，而有六处 <lb ed="N" n="0150a04"/>灭。缘识之灭，而有名色灭，缘行之灭，而有识灭，缘无明之灭，而有行灭’耶？”</p> <lb ed="N" n="0150a05"/><p xml:id="pN14p0150a0501">“大德，诚然”。</p> <lb ed="N" n="0150a06"/><p xml:id="pN14p0150a0601">五一</p><p xml:id="pN14p0150a0603" cb:place="inline">“须尸摩！汝亦如是知、如是见，享受种种之神通耶？⸺一为多、多为一、 <lb ed="N" n="0150a07"/>显现变隐没、超墙、超垒、穿山、无障碍，恰如行虚空。出入地中恰如水中，不分 <lb ed="N" n="0150a08"/>水而行，恰如行于地上，趺坐于虚空，恰如有翼之鸟、有大神力、大威力，以手触 <lb ed="N" n="0150a09"/>捉日月，以此身行梵界耶？”</p> <lb ed="N" n="0150a10"/><p xml:id="pN14p0150a1001">“大德，幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0150a11"/><p xml:id="pN14p0150a1101">五二</p><p xml:id="pN14p0150a1103" cb:place="inline">“须尸摩！汝亦如是知、如是见，以淸净超勝人间之天耳界、闻人天之两音、 <lb ed="N" n="0150a12"/><ref cRef="PTS.S.2.127"/>远音、近音耶？”</p> <lb ed="N" n="0150a13"/><p xml:id="pN14p0150a1301">“大德，幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0150a14"/><p xml:id="pN14p0150a1401">五三</p><p xml:id="pN14p0150a1403" cb:place="inline">“须尸摩！汝亦如是知、如是见，知以心把握他之众生，他人等之心耶？⸺对 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0151a" n="0151a"/> <lb ed="N" n="0151a01"/>非解脱心知是非解脱心，对解脱心知是解脱心耶？”</p> <lb ed="N" n="0151a02"/><p xml:id="pN14p0151a0201">“大德！幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0151a03"/><p xml:id="pN14p0151a0301">五四</p><p xml:id="pN14p0151a0303" cb:place="inline">“须尸摩！汝亦如是知、如是见，忆念种种之宿住耶？譬如一生……如是详细 <lb ed="N" n="0151a04"/>忆念种种之宿住耶？”</p> <lb ed="N" n="0151a05"/><p xml:id="pN14p0151a0501">“大德，幷无此事。”</p> <lb ed="N" n="0151a06"/><p xml:id="pN14p0151a0601">五五</p><p xml:id="pN14p0151a0603" cb:place="inline">“须尸摩！汝亦如是知、如是见，以淸净超勝人间之天眼，知众生之殁……众 <lb ed="N" n="0151a07"/>生之如业行耶？”</p> <lb ed="N" n="0151a08"/><p xml:id="pN14p0151a0801">“大德，幷无此事也。”</p> <lb ed="N" n="0151a09"/><p xml:id="pN14p0151a0901">五六</p><p xml:id="pN14p0151a0903" cb:place="inline">“须尸摩！汝亦如是知、如是见，对超色、无色之寂静解脱、以身触而住耶？”</p> <lb ed="N" n="0151a10"/><p xml:id="pN14p0151a1001">“大德，幷无此事也。”</p> <lb ed="N" n="0151a11"/><p xml:id="pN14p0151a1101">五七</p><p xml:id="pN14p0151a1103" cb:place="inline">“须尸摩！今此未能到达此记说，与此等之法者，须尸摩！我等实行于此。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0151a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">六</cb:mulu><head>六</head> <lb ed="N" n="0151a13"/><p xml:id="pN14p0151a1301">五八</p><p xml:id="pN14p0151a1303" cb:place="inline">尔时，尊者须尸摩，稽首<persName>世尊</persName>之足，白<persName>世尊</persName>曰：“大德！罪克服于我。我如是， <lb ed="N" n="0151a14"/>对善说之法、律，如是法之盗人而出家，愚而无知、为不善者。大德！我<persName>世尊</persName>，我 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0152a" n="0152a"/> <lb ed="N" n="0152a01"/>对其罪知是罪，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152078" n="0152078"/>愿予与领受，而于未来无再犯。”</p> <lb ed="N" n="0152a02"/><p xml:id="pN14p0152a0201">五九</p><p xml:id="pN14p0152a0203" cb:place="inline">“须尸摩！汝为罪所克服，汝于如是善说之法、律，如为法之盗人而出家为愚 <lb ed="N" n="0152a03"/>而无智，是不善者。</p> <lb ed="N" n="0152a04"/><p xml:id="pN14p0152a0401"><ref cRef="PTS.S.2.128"/>六〇</p><p xml:id="pN14p0152a0403" cb:place="inline">须尸摩！譬如、捕犯罪之盗贼，送于王之前而示曰：‘大王！犯罪之盗贼带 <lb ed="N" n="0152a05"/>来矣。对彼应课以王所欲之刑罚。’王对彼者如是曰：‘汝等将此者，去以强绳坚 <lb ed="N" n="0152a06"/>缚後手，剃为秃头，鸣击小鼓，由街至街，由巷至巷，巡迴曳领，由南门出，于城 <lb ed="N" n="0152a07"/>邑之南，而刎其首。’如是臣等，将彼人以强绳坚缚後手，剃为秃头、鸣击小鼓， <lb ed="N" n="0152a08"/>由街至街，由巷至巷，巡迴曳领，由南门出，于城邑之南，而刎其首。</p> <lb ed="N" n="0152a09"/><p xml:id="pN14p0152a0901">六一</p><p xml:id="pN14p0152a0903" cb:place="inline">须尸摩！汝对其如何思惟耶？彼人为此经验苦、忧耶？”</p> <lb ed="N" n="0152a10"/><p xml:id="pN14p0152a1001">“大德！诚然。”</p> <lb ed="N" n="0152a11"/><p xml:id="pN14p0152a1101">六二</p><p xml:id="pN14p0152a1103" cb:place="inline">“须尸摩！彼人为此虽受苦、忧，但于如是善说之法、律，为法之盗人出家者， <lb ed="N" n="0152a12"/>对此将受过苦之报与剧报，乃至堕地狱。”</p> <lb ed="N" n="0152a13"/><p xml:id="pN14p0152a1301">六三</p><p xml:id="pN14p0152a1303" cb:place="inline">“须尸摩！汝见罪为罪，如法悔过。我等将摄受领纳。须尸摩！于圣律，对见 <lb ed="N" n="0152a14"/>罪为罪如法悔过者，增长功德，于未来入于律仪。”</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0153a" n="0153a"/> <lb ed="N" n="0153a01"/> <lb ed="N" n="0153a02"/><p xml:id="pN14p0153a0201">此颂曰：</p> <lb ed="N" n="0153a03"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0153a0301"><l>所谓二无闻</l> <lb ed="N" n="0153a04"/><l>及子肉有贪</l> <lb ed="N" n="0153a05"/><l>城邑触芦束</l> <lb ed="N" n="0153a06"/><l>憍赏弥膨胀</l> <lb ed="N" n="0153a07"/><l>第十须尸摩</l></lg></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0153a08"/> <lb ed="N" n="0153a09"/> <lb ed="N" n="0153a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第八 沙门婆罗门品</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.129"/>第八 沙门婆罗门品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153079" n="0153079"/></head> <lb ed="N" n="0153a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔七一〕第一 沙门婆罗门義</cb:mulu><head>〔七一〕第一 沙门婆罗门義</head> <lb ed="N" n="0153a12"/><p xml:id="pN14p0153a1201">一</p><p xml:id="pN14p0153a1202" cb:place="inline">如是我闻。尔时，<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p> <lb ed="N" n="0153a13"/><p xml:id="pN14p0153a1301">二</p><p xml:id="pN14p0153a1302" cb:place="inline">尔时，<persName>世尊</persName>曰：</p> <lb ed="N" n="0153a14"/><p xml:id="pN14p0153a1401">三</p><p xml:id="pN14p0153a1402" cb:place="inline">“诸比丘！虽任何之沙门、婆罗门，不知老死，不知老死集，不知老死灭，不知 <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0154a" n="0154a"/> <lb ed="N" n="0154a01"/>趣老死灭之道迹者，诸比丘！彼等沙门、婆罗门，于沙门非是沙门，于婆罗门非是 <lb ed="N" n="0154a02"/>婆罗门。又彼尊者等、对沙门之義、婆罗门之義，于现法不能自知、实证入而住。</p> <lb ed="N" n="0154a03"/><p xml:id="pN14p0154a0301">四</p><p xml:id="pN14p0154a0302" cb:place="inline">诸比丘！虽任何之沙门、婆罗门，知老死……知道迹者，诸比丘！彼等沙门、 <lb ed="N" n="0154a04"/>婆罗门，于沙门为沙门，于婆罗门为婆罗门。又彼尊者等，对沙门之義，与婆罗门 <lb ed="N" n="0154a05"/>之義，于现法自知、实证入而住。”</p></cb:div> <lb ed="N" n="0154a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔七二～八〇〕第二～第十 不知（之一）</cb:mulu><head>〔七二～八〇〕第二～第十 不知（之一）</head> <lb ed="N" n="0154a07"/><p xml:id="pN14p0154a0701">……<name role="" type="person">舍卫城</name>……</p> <lb ed="N" n="0154a08"/><p xml:id="pN14p0154a0801">……不知生……</p> <lb ed="N" n="0154a09"/><p xml:id="pN14p0154a0901">……不知有……</p> <lb ed="N" n="0154a10"/><p xml:id="pN14p0154a1001">……不知取……</p> <lb ed="N" n="0154a11"/><p xml:id="pN14p0154a1101">……不知爱……</p> <lb ed="N" n="0154a12"/><p xml:id="pN14p0154a1201">……不知受……</p> <lb ed="N" n="0154a13"/><p xml:id="pN14p0154a1301">……不知触……</p> <lb ed="N" n="0154a14"/><p xml:id="pN14p0154a1401">……不知六处……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0155a" n="0155a"/> <lb ed="N" n="0155a01"/><p xml:id="pN14p0155a0101">……不知名色……</p> <lb ed="N" n="0155a02"/><p xml:id="pN14p0155a0201">……不知识……</p></cb:div> <lb ed="N" n="0155a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八一〕第十一 不知（之二）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.130"/>〔八一〕第十一 不知（之二）</head> <lb ed="N" n="0155a04"/><p xml:id="pN14p0155a0401">不知行，不知行之集、不知行之灭、不知趣行灭之道迹……自知，实证入而住。</p> <lb ed="N" n="0155a05"/> <lb ed="N" n="0155a06"/><p xml:id="pN14p0155a0601">此颂曰：</p> <lb ed="N" n="0155a07"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0155a0701"><l>所谓由十一</l><l>四谛之分别</l> <lb ed="N" n="0155a08"/><l>沙门婆罗门</l><l>第八乃为因</l></lg> <lb ed="N" n="0155a09"/><p xml:id="pN14p0155a0901">本篇之颂曰：</p> <lb ed="N" n="0155a10"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0155a1001"><l><persName>佛陀</persName>食十力</l><l>乃至迦拉罗</l> <lb ed="N" n="0155a11"/><l>第五于家主</l><l>树品与大品</l> <lb ed="N" n="0155a12"/><l>最後之第八</l><l>沙门婆罗门</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0155a13"/> <lb ed="N" n="0155a14"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0156a" n="0156a"/> <lb ed="N" n="0156a01"/> <lb ed="N" n="0156a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第九 中略品</cb:mulu><head>第九 中略品</head> <lb ed="N" n="0156a03"/><p xml:id="pN14p0156a0301">〔尔时，<persName>世尊</persName>〕住<name role="" type="person">舍卫城</name>。</p> <lb ed="N" n="0156a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八二〕第一 师</cb:mulu><head>〔八二〕第一 师</head> <lb ed="N" n="0156a05"/><p xml:id="pN14p0156a0501">一</p><p xml:id="pN14p0156a0502" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>曰：“诸比丘！不能如实知老死，是不见者，为于老死如实之智，则不能不 <lb ed="N" n="0156a06"/>求师。又不能如实知老死之集，是不见者，为于老死如实之智，则不能不求师。不 <lb ed="N" n="0156a07"/>能如实知老死之灭，是不见者，为于老死灭如实之智，不能不求师。不能如实知趣 <lb ed="N" n="0156a08"/>老死灭之道迹，是不见者，为于趣老死灭道迹如实智，不能不求师。”</p> <lb ed="N" n="0156a09"/><p xml:id="pN14p0156a0901">一切凡如是者中略之。</p> <lb ed="N" n="0156a10"/><p xml:id="pN14p0156a1001"><ref cRef="PTS.S.2.131"/>二</p><p xml:id="pN14p0156a1002" cb:place="inline">“诸比丘！不能如实知生，是不见者……</p> <lb ed="N" n="0156a11"/><p xml:id="pN14p0156a1101">三</p><p xml:id="pN14p0156a1102" cb:place="inline">诸比丘！不能如实知有，是不见者……</p> <lb ed="N" n="0156a12"/><p xml:id="pN14p0156a1201">四</p><p xml:id="pN14p0156a1202" cb:place="inline">诸比丘！不能如实知取，是不见者……</p> <lb ed="N" n="0156a13"/><p xml:id="pN14p0156a1301">五</p><p xml:id="pN14p0156a1302" cb:place="inline">诸比丘！不能如实知爱，是不见者……</p> <lb ed="N" n="0156a14"/><p xml:id="pN14p0156a1401">六</p><p xml:id="pN14p0156a1402" cb:place="inline">诸比丘！不能如实知受，是不见者……</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0157a" n="0157a"/> <lb ed="N" n="0157a01"/><p xml:id="pN14p0157a0101">七</p><p xml:id="pN14p0157a0102" cb:place="inline">诸比丘！不能如实知触，是不见者……</p> <lb ed="N" n="0157a02"/><p xml:id="pN14p0157a0201">八</p><p xml:id="pN14p0157a0202" cb:place="inline">诸比丘！不能如实知六处，是不见者……</p> <lb ed="N" n="0157a03"/><p xml:id="pN14p0157a0301">九</p><p xml:id="pN14p0157a0302" cb:place="inline">诸比丘！不能如实知名色，是不见者……</p> <lb ed="N" n="0157a04"/><p xml:id="pN14p0157a0401">一〇</p><p xml:id="pN14p0157a0403" cb:place="inline">诸比丘！不能如实知识，是不见者……</p> <lb ed="N" n="0157a05"/><p xml:id="pN14p0157a0501">一一</p><p xml:id="pN14p0157a0503" cb:place="inline">诸比丘！不能如实知行，是不见者，为于行如实之智，不能不求师。不能如 <lb ed="N" n="0157a06"/>实知行之集，是不见者，为于行集如实之智，不能不求师。不能如实知行之灭，是 <lb ed="N" n="0157a07"/>不见者，为于行之灭如实之智，不能不求师。不能如实知趣行灭之道迹，是不见者， <lb ed="N" n="0157a08"/>为于趣行灭之道迹如实之智，不能不求师。”</p> <lb ed="N" n="0157a09"/><p xml:id="pN14p0157a0901">凡对四谛亦应如是。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0157a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八三〕第二 学</cb:mulu><head>〔八三〕第二 学<anchor xml:id="nkr_note_orig_0157080" n="0157080"/></head> <lb ed="N" n="0157a11"/><p xml:id="pN14p0157a1101">一～一一</p><p xml:id="pN14p0157a1105" cb:place="inline">“诸比丘！不能如实知老死，是不见者，为于老死如实之智，不能不学。”对 <lb ed="N" n="0157a12"/>四谛亦复如是，而中略之。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0157a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八四〕第三 瑜伽</cb:mulu><head>〔八四〕第三 瑜伽</head> <lb ed="N" n="0157a14"/><p xml:id="pN14p0157a1401">一～一一</p><p xml:id="pN14p0157a1405" cb:place="inline">……不能不为瑜伽行。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0158a" n="0158a"/> <lb ed="N" n="0158a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八五〕第四 欲</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.2.132"/>〔八五〕第四 欲</head> <lb ed="N" n="0158a02"/><p xml:id="pN14p0158a0201">一～一一</p><p xml:id="pN14p0158a0205" cb:place="inline">……不能不为欲。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0158a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八六〕第五 努力</cb:mulu><head>〔八六〕第五 努力</head> <lb ed="N" n="0158a04"/><p xml:id="pN14p0158a0401">一～一一</p><p xml:id="pN14p0158a0405" cb:place="inline">……不能不为努力。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0158a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八七〕第六 不退转</cb:mulu><head>〔八七〕第六 不退转</head> <lb ed="N" n="0158a06"/><p xml:id="pN14p0158a0601">一～一一</p><p xml:id="pN14p0158a0605" cb:place="inline">……不能不为不退转。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0158a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八八〕第七 热诚</cb:mulu><head>〔八八〕第七 热诚</head> <lb ed="N" n="0158a08"/><p xml:id="pN14p0158a0801">一～一一</p><p xml:id="pN14p0158a0805" cb:place="inline">……不能不为热诚。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0158a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八九〕第八 精进</cb:mulu><head>〔八九〕第八 精进</head> <lb ed="N" n="0158a10"/><p xml:id="pN14p0158a1001">一～一一</p><p xml:id="pN14p0158a1005" cb:place="inline">……不能不为精进。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0158a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔九〇〕第十 不拔</cb:mulu><head>〔九〇〕第十 不拔</head> <lb ed="N" n="0158a12"/><p xml:id="pN14p0158a1201">一～一一</p><p xml:id="pN14p0158a1205" cb:place="inline">……不能不为不拔。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0158a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔九一〕第十一 正念</cb:mulu><head>〔九一〕第十一 正念</head> <lb ed="N" n="0158a14"/><p xml:id="pN14p0158a1401">一～一一</p><p xml:id="pN14p0158a1405" cb:place="inline">……不能不为正念。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0159a" n="0159a"/> <lb ed="N" n="0159a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔九二〕第十二 正心</cb:mulu><head>〔九二〕第十二 正心</head> <lb ed="N" n="0159a02"/><p xml:id="pN14p0159a0201">一～一一</p><p xml:id="pN14p0159a0205" cb:place="inline">……不能不为正心。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0159a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔九三〕第十三 不放逸</cb:mulu><head>〔九三〕第十三 不放逸</head> <lb ed="N" n="0159a04"/><p xml:id="pN14p0159a0401">一～一一</p><p xml:id="pN14p0159a0405" cb:place="inline">……不能不为不放逸。</p> <lb ed="N" n="0159a05"/> <lb ed="N" n="0159a06"/><p xml:id="pN14p0159a0601">此颂曰：</p> <lb ed="N" n="0159a07"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0159a0701"><l>师学及瑜伽</l><l>欲努不退转</l> <lb ed="N" n="0159a08"/><l><ref cRef="PTS.S.2.133"/>热诚与精进</l><l>不拔与正念</l> <lb ed="N" n="0159a09"/><l>正心不放逸</l><l>十二中略经</l> <lb ed="N" n="0159a10"/><l>另有十二经</l><l>分百三十二</l> <lb ed="N" n="0159a11"/><l>称之为中略</l><l>就四谛而言</l></lg> <lb ed="N" n="0159a12"/><p xml:id="pN14p0159a1201">于此中略之要目终。</p> <lb ed="N" n="0159a13"/> <lb ed="N" n="0159a14"/><p xml:id="pN14p0159a1401">此颂曰：</p> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0160a" n="0160a"/> <lb ed="N" n="0160a01"/><lg type="regular" xml:id="lgN14p0160a0101"><l>师学及瑜伽</l><l>欲第五努力</l> <lb ed="N" n="0160a02"/><l>不退转热诚</l><l>谓精进不拔</l> <lb ed="N" n="0160a03"/><l>正念与正心</l><l>不放逸十二</l> <lb ed="N" n="0160a04"/><l>如中略经终</l><l>其他有十二</l> <lb ed="N" n="0160a05"/><l>百三十二经</l><l>所谓中略者</l> <lb ed="N" n="0160a06"/><l>则对于四谛</l><l>中略纲目终</l></lg></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0160a07"/> <lb ed="N" n="0160a08"/> <lb ed="N" n="0160a09"/> <lb ed="N" n="0160a10"/> <lb ed="N" n="0160a11"/> <lb ed="N" n="0160a12"/> <lb ed="N" n="0160a13"/> <lb ed="N" n="0160a14"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0161a" n="0161a"/> <lb ed="N" n="0161a01"/> <lb ed="N" n="0161a02"/> <lb ed="N" n="0161a03"/> <lb ed="N" n="0161a04"/> <lb ed="N" n="0161a05"/> <lb ed="N" n="0161a06"/> <lb ed="N" n="0161a07"/> <lb ed="N" n="0161a08"/> <lb ed="N" n="0161a09"/> <lb ed="N" n="0161a10"/> <lb ed="N" n="0161a11"/> <lb ed="N" n="0161a12"/> <lb ed="N" n="0161a13"/> <lb ed="N" n="0161a14"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0162a" n="0162a"/> <lb ed="N" n="0162a01"/> <lb ed="N" n="0162a02"/> <lb ed="N" n="0162a03"/> <lb ed="N" n="0162a04"/> <lb ed="N" n="0162a05"/> <lb ed="N" n="0162a06"/> <lb ed="N" n="0162a07"/> <lb ed="N" n="0162a08"/> <lb ed="N" n="0162a09"/> <lb ed="N" n="0162a10"/> <lb ed="N" n="0162a11"/> <lb ed="N" n="0162a12"/> <lb ed="N" n="0162a13"/> <lb ed="N" n="0162a14"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0163a" n="0163a"/> <lb ed="N" n="0163a01"/> <lb ed="N" n="0163a02"/> <lb ed="N" n="0163a03"/> <lb ed="N" n="0163a04"/> <lb ed="N" n="0163a05"/> <lb ed="N" n="0163a06"/> <lb ed="N" n="0163a07"/> <lb ed="N" n="0163a08"/> <lb ed="N" n="0163a09"/> <lb ed="N" n="0163a10"/> <lb ed="N" n="0163a11"/> <lb ed="N" n="0163a12"/> <lb ed="N" n="0163a13"/> <lb ed="N" n="0163a14"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0164a" n="0164a"/> <lb ed="N" n="0164a01"/> <lb ed="N" n="0164a02"/> <lb ed="N" n="0164a03"/> <lb ed="N" n="0164a04"/> <lb ed="N" n="0164a05"/> <lb ed="N" n="0164a06"/> <lb ed="N" n="0164a07"/> <lb ed="N" n="0164a08"/> <lb ed="N" n="0164a09"/> <lb ed="N" n="0164a10"/> <lb ed="N" n="0164a11"/> <lb ed="N" n="0164a12"/> <lb ed="N" n="0164a13"/> <lb ed="N" n="0164a14"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0165a" n="0165a"/> <lb ed="N" n="0165a01"/> <lb ed="N" n="0165a02"/> <lb ed="N" n="0165a03"/> <lb ed="N" n="0165a04"/> <lb ed="N" n="0165a05"/> <lb ed="N" n="0165a06"/> <lb ed="N" n="0165a07"/> <lb ed="N" n="0165a08"/> <lb ed="N" n="0165a09"/> <lb ed="N" n="0165a10"/> <lb ed="N" n="0165a11"/> <lb ed="N" n="0165a12"/> <lb ed="N" n="0165a13"/> <lb ed="N" n="0165a14"/> <pb ed="N" xml:id="N14.0006.0166a" n="0166a"/> <lb ed="N" n="0166a01"/> <lb ed="N" n="0166a02"/> <lb ed="N" n="0166a03"/> <lb ed="N" n="0166a04"/> <lb ed="N" n="0166a05"/> <lb ed="N" n="0166a06"/> <lb ed="N" n="0166a07"/> <lb ed="N" n="0166a08"/> <lb ed="N" n="0166a09"/> <lb ed="N" n="0166a10"/> <lb ed="N" n="0166a11"/> <lb ed="N" n="0166a12"/> <lb ed="N" n="0166a13"/> <lb ed="N" n="0166a14"/> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0005a0701" to="#end0005a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">[03]</rdg></app> <app from="#beg0005a0901" to="#end0005a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">[03]</rdg></app> <app from="#beg0010a1201" to="#end0010a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">含<note type="cf1">N14n0006_p0239a02</note></lem><rdg wit="#wit.orig">舍</rdg></app> <app from="#beg0010a1301" to="#end0010a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">含<note type="cf1">N14n0006_p0239a02</note></lem><rdg wit="#wit.orig">舍</rdg></app> <app from="#beg0013a0701" to="#end0013a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">抟</lem><rdg wit="#wit.orig">搏</rdg></app> <app from="#beg0015a0201" to="#end0015a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">抟</lem><rdg wit="#wit.orig">搏</rdg></app> <app from="#beg0106a0801" to="#end0106a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">之</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0120a0101" to="#end0120a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">抟</lem><rdg wit="#wit.orig">搏</rdg></app> <app from="#beg0121a0101" to="#end0121a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">抟</lem><rdg wit="#wit.orig">搏</rdg></app> <app from="#beg0121a1101" to="#end0121a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">抟</lem><rdg wit="#wit.orig">搏</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0005003" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0005003">邪道迹（micchāpaṭipadā）不导涅槃之道迹（aniyyānika-paṭipadā）谓缘起法之顺观（SA. P19）。对此之正道迹（sammapaṭipadā）谓缘起法之还观（SA. P19）。（CBETA 按：汉译南传大藏经此页有二个对应之註标[03]与章节挍注内容不符，故今将此处修订为[03]之註标。）</note> <note n="0123067" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0123067">杂阿含一二（大正藏二･八〇b）增壹阿含卷三十八（大正藏二･七一八a）。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="nanchuan-notes"> <head>汉译南传大藏经 挍注</head> <p> <note n="0001001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">参照杂阿含一二（大正藏二･八五a）。〔以下如次略出〕</note> <note n="0002002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002002">杂阿含一二（大正藏二･八五a）。</note> <note n="0005003" resp="#resp2" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005003"><space quantity="0"/></note> <note n="0006004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006004">杂阿含一五（大正藏二･一〇一a）。</note> <note n="0010005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010005">五～九<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一五（大正藏二･一〇一b）。</note> <note n="0010005" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0010005">五【南传】，～九<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一五（大正藏二･一〇一b）。</note> <note n="0011006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011006">杂阿含一二（大正藏二･七九c）经最初有“一<space quantity="1" unit="chars"/>一尔时<persName>世尊</persName>住<name role="" type="person">舍卫城</name>”之一文略而直入本文开始“二<space quantity="1" unit="chars"/>诸比丘！云云”。</note> <note n="0013007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013007">杂阿含一五（大正藏二･一〇一c）。</note> <note n="0014008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014008">杂阿含一五（大正藏二･一〇二a）。</note> <note n="0017009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0017009">十三、十四<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一四（大正藏二･九九a）。</note> <note n="0019010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019010">杂阿含一二（大正藏二･八五c）。</note> <note n="0019011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019011">方便（upāya），于方便有爱见之二。爱与见则由我，我所等之相，以囚于三界之法。谓之方便（SA. II. P. 33）。</note> <note n="0019012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019012">“我之我云云”，于原文 "attāmam eti" 应读为 "attā na me ti"。</note> <note n="0020013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020013">杂阿含一四（大正藏二･一〇〇c）。</note> <note n="0020014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020014">法随顺法（dammanudamma）者，谓含括大小之法。</note> <note n="0020015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020015">若云云<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一五（大正藏二･一〇一a）。</note> <note n="0021016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021016">杂阿含一二（大正藏二･八六a）及<persName>佛</persName>为阿支罗迦葉自化作苦经（大正一四，七六八）。</note> <note n="0025017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0025017">杂阿含一二（大正藏二･八六b）。</note> <note n="0027018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027018">杂阿含一二（大正藏二･八三c）。</note> <note n="0027019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027019">身者“自己之有识身”外之名，色者“他外之有识身”。</note> <note n="0029020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029020">杂阿含一二（大正藏二･八四b）。</note> <note n="0031021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031021">杂阿含四六（大正藏二･七七六a）。</note> <note n="0032022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032022">杂阿含一四（大正藏二･九八a）。</note> <note n="0038023" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038023">说随顺说（vādānunvada）原文虽有 vādānupata 此段之意是 vādānuvada？“然无难结者耶？”</note> <note n="0038024" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038024">触云云，即谓“缘触为经验”是无如此道理之意。</note> <note n="0043025" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043025">杂阿含一四（大正藏二，九三b）。</note> <note n="0048026" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048026"><persName>佛陀</persName>品第一，再出第二经“分别”者。</note> <note n="0049027" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049027">见（diṭṭhi），见道之意（SA. II. P. 59），次之见（dassana）亦然。</note> <note n="0049028" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049028">杂阿含一四（大正藏二･九九c）。</note> <note n="0052029" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052029">二九、三〇<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一四（大正藏二･九九a-b）。</note> <note n="0053030" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053030">原文“以知老死”褈复。</note> <note n="0054031" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054031">杂阿含一四（大正藏二･九五b）。</note> <note n="0054032" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054032">波罗延那〔经〕于原文有 parāyana 为 pārāyana。pārāyanavagga 是含于经集（sutta-nipāta）。</note> <note n="0054033" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054033">“于此”者，“于此教”之意（SA. P. 60）。</note> <note n="0054034" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054034">威仪（iriya）者，谓“达善行住”之意（SA. II. P. 60）。</note> <note n="0055035" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055035">此原文之 idanti 读为 idaṁ iti。</note> <note n="0055036" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055036">不生者（bhūta）谓五蕴（SA. II. p. 61）。</note> <note n="0055037" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055037">舍利弗云云 此褈复可不要。</note> <note n="0058038" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058038">中阿含卷第五智经（大正藏一･四五一a）。</note> <note n="0060039" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060039">于〔因〕尽云云，褈复可略。</note> <note n="0065040" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065040">杂阿含一四（大正藏二･九九c）。</note> <note n="0067041" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067041">“见”者，以智眼见，“知”者，以慧知之。“没入”者，依慧而入（SA. II. P. 67）。</note> <note n="0067042" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067042">法者，谓四谛法，或道智法（magga-ñāṇa-dhamma），四谛法或导智法不能导过未之道。更要观察智（pacca-vekkhaṇa-ñāṇa）（SA. II. P. 67）。</note> <note n="0069043" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0069043">杂阿含一四（大正藏二･九九c）。</note> <note n="0071044" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0071044">三五、三六<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一四（大正藏二･一〇〇a）。</note> <note n="0073045" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0073045">杂乱等皆与邪见同義语（SA. II. P. 69）。</note> <note n="0077046" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0077046">杂阿含一二（大正藏二･八四a）。</note> <note n="0077047" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0077047">三八、三九、四〇<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一四（大正藏二･一〇〇a-b）。</note> <note n="0079048" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079048">繫著（nati）为渴爱（SA. II. P. 72）。</note> <note n="0081049" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0081049">圣法（ariya ñāya）ñāya 谓八正道及缘起法。</note> <note n="0082050" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082050">饮酒（Surā-maraya-majja-pamādaṭṭhayi）surā（窣罗）“酿酒以饮”（俱舍论一四）meraya（迷丽耶）谓发酵酒。</note> <note n="0091051" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091051">杂阿含一二（大正藏二･八五c）。</note> <note n="0093052" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093052">顺世派（Lokāyatika）谓巧诡辩法之 Lokāyata。诡辩法之师（Vltaṇḍasatta）（SA. II. P. 76）。</note> <note n="0093053" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093053">世间之领域（lokāyata）是 loka+āyata（关于世间者）愚凡世间之领域，认为大也深也所行有见（SA. II. P. 76）。</note> <note n="0094054" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0094054">四九、五〇<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一四（大正藏二･九八b）。</note> <note n="0097055" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0097055">杂阿含一二（大正藏二･八二c）。</note> <note n="0102056" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0102056">杂阿含一二（大正藏二･八〇b）。</note> <note n="0103057" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0103057">杂阿含一二（大正藏二･八〇a）。</note> <note n="0104058" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104058">杂阿含一二（大正藏二･七九c）。</note> <note n="0105059" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105059">五五、五六<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一二（大正藏二･七九b）。</note> <note n="0107060" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0107060">杂阿含一二（大正藏二･七九a）。</note> <note n="0109061" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109061">住味观者，原文虽有 ādīnavānupassino 是 assādānupassino 之误。</note> <note n="0110062" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110062">一～四 D. N. XV. 1（南传藏长部经典二）之始同。</note> <note n="0110062" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0110062">一【南传】，～四 D. N. XV. 1（南传藏长部经典二）之始同。</note> <note n="0112063" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112063">六一、六二<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一二（大正藏二･八一c～八二a）。</note> <note n="0112063" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0112063">六一、六二<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一二（大正藏二･八一c【南传】，～八二a）。</note> <note n="0116064" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0116064">杂阿含一五（大正藏二･一〇二b）。</note> <note n="0117065" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0117065">肉片乾（vallūra）取坚肉部份乾之，多液汁之肉片（soṇḍika）取骨或腱之部份为酒肉（SA. II. P. 104）。</note> <note n="0119066" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0119066">杂阿含一五（大正藏一〇二c）。</note> <note n="0123067" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0123067">杂阿含一二（大正藏二･八〇b）增壹阿含卷三十八（大正二･七一八a）。</note> <note n="0126068" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0126068">老死云云 原文褈复可不要。</note> <note n="0127069" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127069">杂阿含一二（大正藏二･八二a）。</note> <note n="0127070" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127070">“取耶？否？”，原文（sammasatha no）但註为（sammasatha nu）。</note> <note n="0128071" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128071">亿波提（upadhi）註为五蕴（SA. II. P.119）。</note> <note n="0129072" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129072">“我”，于原文 Atthato，但英译 "as good" 此应为之 attato。</note> <note n="0133073" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133073">杂阿含一二（大正藏二･八一a）。</note> <note n="0136074" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136074">杂阿含一四（大正藏二･九八c）。</note> <note n="0141075" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141075">杂阿含一四（大正藏二･九六b）。</note> <note n="0142076" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142076">完全智（aññā）是阿罗汉果（SA. II. P. 126）。</note> <note n="0143077" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143077">“行耶？”，原文 vasaṁ vattethāti，应为 va saṁvattethāti。</note> <note n="0152078" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152078">领受（saṁvarāyāti）原文误为 saṁparāyati。</note> <note n="0153079" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153079">七一、八一<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一四（大正藏二･九九b）。</note> <note n="0157080" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0157080">八三、八四<space quantity="1" unit="chars"/>杂阿含一五（大正藏二･一〇一b）。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0005a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a0701">［－］【CB】，[03]【南传】</note> <note n="0005a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a0901">［－］【CB】，[03]【南传】</note> <note n="0010a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010a1201">含【CB】，舍【南传】</note> <note n="0010a1301" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="N14.0010a13.06" target="#nkr_note_add_0010a1301">含【CB】，舍【南传】</note> <note n="0013a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013a0701">抟【CB】，搏【南传】</note> <note n="0015a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015a0201">抟【CB】，搏【南传】</note> <note n="0106a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0106a0801">之【CB】，［－］【南传】</note> <note n="0120a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0120a0101">抟【CB】，搏【南传】</note> <note n="0121a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0121a0101">抟【CB】，搏【南传】</note> <note n="0121a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0121a1101">抟【CB】，搏【南传】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>